Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

14-17 14 Journal of Clinical Healthcare 4/2017 ARTYKUŁY POGLĄDOWE (REVIEW PAPERS) Promocja ochrony zdrowia w praktyce (The promotion of health care in practice) R Tarkowski 1,A,D , A Kijanka 1,A , Y Lishchynskyy 2,F , I Brukwicka 3,B,C , Z Kopański 3,4,E 1. Collegium Masoviense – Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu 2. Lwowski Uniwersytet Narodowy im. Danylo Halytskiego 3. Państwowa Wyższa Szkoła Techniczno-Ekonomiczna w Jarosławiu 4. Wydziału Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński Abstract – The authors have discussed in detail the following programmes: Healthy School (health promotion at schools), Healthy City, and Healthy Hospital. They have emphasised that the project of health promotion at schools is aimed not only at educating the youth on how to live a healthy life and create healthy environment, but also at teaching adults, especially parents and teachers, how to cooperate and promote healthy lifestyle among children and adolescents. The essence of such a school is a social and communal approach to solving problems that impact the health promotion. When implementing the Healthy City project, it was observed that the residents did change their perception of the environment and the issues of public health had the spotlight. The participation in the Healthy Hospital programme helped patients be treated individually and put the patients’ environment in the centre of attention. Key words – Healthy school, (health promotion at schools), Healthy City, Healthy Hospital Streszczenie - Autorzy omówili szczegółowiej znaczenie programów: Zdrowa szkoła (Szkoła Promująca Zdrowie), Zdrowe miasto, Zdrowy szpital. Podkreślili, że w projekcie Szkoły Promująca Zdrowie celem jest nie tylko nauczenie młodzieży, jak zdrowiej żyć i tworzyć zdrowe otoczenie, ale także dorosłych, a zwłaszcza rodziców i pracowników szkoły, jak współpracować w podejmowaniu starań w promowaniu zdrowego życia wśród dzieci i młodzieży. Istotą takiej szkoły jest społeczne, siedliskowe podejście do rozwiązywania problemów mających wpływ na kształtowanie zdrowia. Przy realizacji projektu Zdrowe miasto zwrócono uwagę, że nastąpiła zmiana spojrzenia mieszkańców na ich środowisko zamieszkania , zwrócono uwagę na sferę zdrowia publicznego. Natomiast uczestnictwo w programie Zdrowy szpital wyzwoliło na podmiotowe traktowanie pacjenta i zwróciło uwagę na środowisko, w którym ten pacjent przebywa. Słowa kluczowe - Zdrowa szkoła (Szkoła Promująca Zdrowie), Zdrowe miasto, Zdrowy szpital. Wkład poszczególnych autorów w powstanie pracy - A - Koncepcja i projekt badania, B-Gromadzenie i/lub zestawianie danych, C-Analiza i interpretacja danych, D-Napisanie artykułu , E-Krytyczne zrecenzowanie artykułu, F-Ostateczne zatwierdzenie artykułu Adres do korespondencji — Prof. dr Zbigniew Kopański, Collegium Masoviense – Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu, Żyrardów, ul. G. Narutowicza 35, PL-96-300 Żyrardów, e-mail : zkopanski@o2.pl Zaakceptowano do druku: 06.11.2017. WSTĘP W 1977 roku w Genewie Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) rozpoczęła działania związane z promocją zdrowia. Od tamtej pory stworzono kilkanaście projektów mówiących o problemach prozdrowotnych, a także podpisano kilka ważnych traktatów, m.in. w Maastricht i w Amsterdamie, które zobowiązały państwa do wdrażania wcześniej stworzonych projektów.[1-9] Polska również włączyła się w proces promocji zdrowia poprzez stworzenie Narodowego Programu Zdrowia. Tekst ten był kilkakrotnie nowelizowany. Narodowy Program Zdrowia wyznaczał osiem celów strategicznych, które dotyczą zmniejszenia zachorowalności oraz przedwczesnej umieralności z powodu chorób układu krążenia, chorób nowotworowych, chorób układu oddechowego, wypadków różnego rodzaju, zmniejszenia uzależnień od tytoniu, zmniejszenia spożycia alkoholu i użycia środków psychoaktywnych oraz wzrostu aktywności ruchowej.[10,11] Na tej podstawie stworzono i wdrożono w Polsce odpo- wiednie programy zajmujące się promocją zdrowia, z których trzy wydają się mieć współcześnie największe znaczenie [12-17] :