Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

14-17 15 Journal of Clinical Healthcare 4/2017  Zdrowa szkoła (Szkoła Promująca Zdrowie),  Zdrowe miasto,  Zdrowy szpital. ZDROWA SZKOŁA – SZKOŁA PROMUJĄCA ZDRO- WIE Pomysł Szkoły Promującej Zdrowie pojawił się w latach 80-tych ubiegłego stulecia. WHO stworzyła podstawy tego projektu, a następnie upowszechniła na wielu kontynentach, w tym także w Europie. Rezolucja Europejskiej Sieci Szkół Promujących Zdrowie zawierała min. uchwałę mówiącą o tym, że Polska będzie rozwijała sieć Szkół Promujących Zdrowie. Ta uchwała z kolei zobligowała Ministerstwo Edukacji do zapisu określającego, że każdy młody człowiek żyjący w Europie ma prawo do nauki w szkole promującej zdrowie oraz że szkoła promująca zdrowie powstała w celu rozwoju edukacji i demokracji. Program Szkoły Promującej Zdrowie szczególną uwagę zwracał na współpracę pomiędzy szkołą (nauczycielami, ale także administracją szkolną), rodzicami, uczniami oraz środowiskiem pozaszkol- nym. Szkoła w tej strukturze spełnia rolę przewodnią, ale tak naprawdę powodzenie programu jest w pełni zależne od wsparcia, jakie szkoła otrzyma od pozostałych elementów współpracujących z nią w ramach w/w układu. Chodzi o zbudowanie takiego środowiska, w którym żyje, uczy się, pracuje, rozwija się i odpoczywa cała społeczność szkolna.[15] Do najważniejszych cech Szkoły Promującej Zdrowie należy [15,16]:  edukacja zdrowotna jest realizowana i sprzężona z programami nauczania,  edukacja zdrowotna realizowana w szkole jest spójna z obserwacjami na terenie szkoły,  działania prozdrowotne łączą się z atmosferą nauki i odpoczynku oraz z wzajemną akceptacją uczniów i nauczycieli,  w kreowaniu zdrowia istnieje współpraca pomiędzy uczniami, nauczycielami, rodzicami i władzami lokalnymi,  istnieje etos zdrowia w szkole,  musi być zgodność pomiędzy treściami edukacyjnymi i deklaracjami a działaniami, zarówno w środowisku szkoły, jak i rodziny. W projekcie Szkoły Promująca Zdrowie celem jest więc nie tylko nauczenie młodzieży, jak zdrowiej żyć i tworzyć zdrowe otoczenie, ale także dorosłych, a zwłaszcza rodziców i pracowników szkoły, jak współpracować w podejmowaniu starań w promowa- niu zdrowego życia wśród dzieci i młodzieży. Istotą takiej szkoły jest społeczne, siedliskowe podejście do rozwiązywania problemów mających wpływ na kształtowanie zdrowia.[12-16] Promowanie zdrowia wśród dzieci i młodzieży staje się bowiem coraz bardziej oczywistą powinnością również i dorosłych. Właściwe, prozdro- wotne edukowanie młodzieży jest inwestycją w przyszłość. Współczesna szkoła uczestniczy w wielu projektach edukacyjnych, dlatego też w uczenie dzieci i młodzieży prawidłowych przyzwyczajeń zdrowotnych muszą obok nauczycieli zaangażować się rodzice, jak i środowiska lokalne.[15,16] ZDROWE MIASTA Projekt „Zdrowe Miasta” powstał w 1988 roku i został stworzony przez Światową Organizację Zdrowia. Miał na celu poprawienie warunków życia mieszkańców wielkich miast. Projekt nie narzuca miastom konkretnych działań, ale oczekuje kreatyw- ności w walce o zdrową przestrzeń miejską. Do Polski projekt ten trafił w 1991 roku. W programie tym ze strony Polski biorą udział cztery miasta – Białystok, Łódź, Toruń i Poznań. Celem tego projektu jest uzyskanie takiej poprawy warunków życia i pracy mieszkańców miasta, która mogłaby w przyszłości zaowocować podwyższeniem kondycji zdrowotnej społeczności miejskiej. W tym celu należy zintegrować działania władz miasta, różnych instytucji, urzędów, organizacji oraz samych mieszkańców.[18] Program ten propaguje takie działania, w których społeczności lokalne wraz z samymi mieszkańcami podejmują starania w kierunku rozwoju świadomości zdrowotnej wszystkich obywateli oraz poprawienia stanu środowiska miejskiego poprzez mobilizację działań, zaangażowanie, dzielenie się własnymi doświadczeniami i pomysłami. Podkreśla się, że projekt powinien zapewnić miesz- kańcom miast biorących w nim udział [17-19]:  czyste, bezpieczne i wysokiej jakości środowisko naturalne, włączając w to poprawę warunków mieszkaniowych,  ekosystem, utrzymywany w sposób ciągły na