Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

24-29 25 Journal of Clinical Healthcare 4/2017 Mogą to być m.in .[6,8]:  Wzory środowiska materialnego (świetlica, pokój higieniczny, gabinet lekarski).  Wzorowa organizacja życia (kluby, towa- rzystwa, organizacje młodzieżowe i dzie- cięce - do wprowadzenia na koloniach, w świetlicach).  Wzory określonych osób- (wychowawca, autorytety, przedstawiciele służby zdrowia czy wyróżniający się koledzy i koleżanki). Metody oddziaływania przez świadomość Ich celem jest zdobycie wiedza na temat zdro- wia , poprzez dotarcie do świadomości słuchaczy budując u nich motywację do korzystnych zacho- wań na rzecz zdrowia. W tej grupie metod stosuje się : informowanie, przekazywanie, wyjaśnianie, instruowanie, sugerowanie, wartościowanie.[9] Metody pobudzania zachowań korzystnych dla zdrowia Celem działania jest wdrażanie korzystnych dla zdrowia nawyków higienicznych, czyli inaczej wdrażanie codziennych, które sprzyjają zachowaniu zdrowia. Do tej grupy metod należy [6,8,9]:  stawianie wymagań  inspirowanie do podejmowania działań  oddziaływanie na ambicję  współzawodnictwo  wzmocnienie zachowań pożądanych  samowychowanie Metody utrwalania pożądanych zachowań zdrowot- nych Polegają one na utrwalaniu i wdrażaniu słucha- czom zachowań korzystnych dla ich zdrowia. Działanie polega tu na organizowaniu ćwiczeń i powtórzeń w życiu codziennym, tak aby prawidłowe zachowania stały się nawykiem.[8,9] Metody kontroli Wyróżnia się metody kontrolowanie, egzekwo- wanie i ocenę. Utrwalanie osiągniętych nawyków będzie przebiegać pomyślnie, gdy nastąpi kontrola słuchaczy (wychowanków, pacjentów). Egzekwowa- nie ćwiczeń higienicznych i pokazywanie prawidło- wych zachowań zdrowotnych zachęca do stosowa- nia zaleceń. Świadomość faktu, iż jest się kontro- lowanym zmusza do samowychowania. Wśród działań tego typu wyróżnia się [1,10-12] :  przeniesieniem akcentu z procesu naucza- nia na proces uczenia się,  uwzględnieniem emocjonalnego aspektu tego procesu,  stworzeniem uczącym się przestrzeni do samodzielnego myślenia. Argumentem przemawiającym za stosowaniem tych metod są badania wskazujące, że stopień zapamię- tywania jest największy wówczas, gdy uczący wykorzystuje wiedzę i umiejętności w sytuacjach podobnych do tych z jakimi spotyka się w codziennym życiu. Natomiast najmniej informacji przyswaja, gdy jest jedynie biernym odbiorcą. Z tego też powodu metody nauczania oparte na przekazywaniu informacji w formie werbalnej (wykład, pogadanka) lub pisemnej (ulotka, plakat, gazetka ścienna) okazały się mało skuteczne. Aktywne uczenie się podczas zajęć wykorzystują- cych dyskusję, eksperymentowanie, a co za tym idzie możliwość popełniania błędów, ułatwia uczenie się i zapamiętywanie nowych informacji. Szacuje się, że wiedza przekazana w formie wykładu jest przyswajana w ok.5-20 %. Natomiast w połączeniu z praktyką, możliwością samodziel- nego pozyskiwania informacji i konfrontowania swojej wiedzy z innymi wzrasta do 90%. Chociażby tylko dla tych przesłanek warto jest pracować z wykorzystaniem metod aktywizujących.[6,8] Metody aktywizujące są to wskazówki, sposoby działania, które pozwalają na rozwijanie zaintereso- wań, ułatwiają przyswojenie sobie nowych treści i zachęcają do kreatywnego myślenia i działania. Ponadto uczą zasad dobrej komunikacji, zachęcają do dyskusji i wyrażania własnych opinii czy przygotowują do podejmowania działań na rzecz innych. [13] Do najczęściej stosowanych metod i technik aktywizujących należą [6-9]:  dyskusja- rozwijanie zdolności wzajemne- go słuchania, demonstrowania swojego stanowiska, wyciągania wniosków,  wchodzenie w rolę- nauka empatii, dosko- nalenie zdolności komunikowania się,