Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

24-28 27 Journal of Clinical Healthcare 1/2018 Pierwsza pomoc w miejscu zatrucia i w czasie transportu obejmuje [2-4]:  ocenę stanu ogólnego dziecka,  zabezpieczenie podstawowych funkcji ży- ciowych,  usunięcie toksyny jeszcze niewchłoniętej,  podanie węgla aktywowanego,  zabezpieczenie materiału do badań toksy- kologicznych,  zapewnienie choremu bezpiecznego trans- portu. Dziecko nieprzytomne wymaga zapewnienia drożności dróg oddechowych, założenia wkłucia do żyły i jeśli jest zachowany wydolny oddech, przewiezienia w pozycji bezpiecznej do Oddziału Intensywnej Terapii. Należy pamiętać o zebraniu dokładnego wywiadu ( jeśli oczywiście jest to możliwe), przeprowadzeniu dokładnego badania fizykalnego i pobraniu krwi oraz moczu do badań laboratoryjnych ( morfologię krwi obwodowej, stęże- nie cukru, mocznika, kreatyniny, enzymów wątrobowych, jonogram i gazometrię. Należy również zabezpieczyć próbki krwi (5 ml na skrzep i 5 ml na heparynę) i moczu na badania toksykolo- giczne. Zawsze w przypadku zatrucia należy skontaktować się z Ośrodkiem Toksykologicznym, gdzie można uzyskać informacje o metodach eliminacji trucizny i zasadach postępowania w danym zatruciu [2-4]. Dekontaminacja jest działaniem polegającym na usunięcie niewchłoniętej trucizny, doprowadzając do zmniejszenia jej stężenia w organizmie poszkodowanego. Dekontaminacja może dotyczyć powierzchni ciała (skóry i oczu) ale także przewodu pokarmowego. W szpitalu działania dekontamina- cyjne są realizowane pod postacią płukania żołądka, stosowania środków przeczyszczających, płukania jelit, forsownej diureza, wielokrotnych dawek węgla aktywowanego (dializa jelitowa). Do pozaustrojowych metod eliminacji toksyn należy [2-5]: 1. Dializa otrzewnowa. 2. Hemodializa 3. Hemoperfuzja 4. Transfuzja wymienna 5. Plazmafereza 6. ECMO Jednym ze sposobów leczenia ostrych zatruć jest zastosowanie odtrutki. Mechanizm ich działania dotyczyć może swoistego wiązania toksyną, współ- zawodnictwa w wiązaniu z receptorem, odwrócenia działania patologicznego toksyny, aktywacji metabolizmu toksyny do związku mniej toksycz- nego, zablokowania szlaku metabolicznego toksyny do produktu bardziej toksycznego, uzupełnianie kofaktorów wypartych przez toksyny. Jednak tylko w wybranych sytuacjach znaczenie odtrutki staje się pierwszorzędowe. Dotyczy to zatrucia substancjami takimi jak cyjanki, pestycydy fosforoorganiczne, paracetamol, opioidy, benzodiazepiny oraz wczesny etap zatrucia metanolem i glikolem etylenowym. W leczeniu przedszpitalnym jako odtrutki mogą być wykorzystana atropina, flumazenil, nalokson, glu- kagon, chlorek wapnia, tlen medyczny. [2-4,10-12] Tabela 3. Odtrutki stosowane w leczeniu przedszpitalnych przy uwzględnieniu mechanizmu działania i dawkowania [2-4,14] Odtrutka Mechanizm działania odtrutki Trucizna Dawkowanie Atropina Antagonista receptorów cholinergicznych Związki fosforoorganic zne Karbaminiany Grzyby muskarynowe Leki cholinomimety czne 1-2 mg iv co 10-20 minut aż do uzyskania objawów atropinizacji (szerokie źrenice, sucha skóra, tachykardia, zmniejszona hipersekrecja oskrzelowa) Flumazenil Antagonista receptorów benzodiazepino wych Benzodiazepi ny 0.2 mg początkowo co 20 minut do max 5mg Nalokson Antagonista receptorów opioidowych Opioidy 0.4 – 2 mg, powtarzać co 2 minuty gdy obserwuje się poprawę stanu klinicznego do max 10mg Glukagon Wzrost stężenia amin katecholowych β-blokery Blokery kanału wapniowego 5- 10 mg iv Tlen medyczny Odtrutka nieswoista Gazy duszące chemicznie i fizycznie 12-15 l/min 100%