Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

34-40 37 Journal of Clinical Healthcare 1/2018 tętna obwodowego w stosunku do miejsca oparzenia. Jeśli oparzenie obejmuje okrężnie ścianę ściany klatki piersiowej, może dojść do ciężkiej niewydolności oddechowej na skutek ograniczonej ruchomości klatki piersiowej. Sytuację taką może potęgować prowadzona, zwłaszcza intensywna płynoterapia, szybko zwiększająca obrzęk oparzonych tkanek, co powoduje zaburzenia przepływu krwi obwodowo w stosunku do miejsca oparzenia. Szczególnie wrażliwe na niedokrwienie są palce oraz dłoń. [2,3,12] POSTĘPOWANIE W OPARZENIU NA MIEJSCU WYPADKU Pierwsza pomoc Działania w zakresie pierwszej pomocy powinny być podjęte już przez świadków zdarzenia, a później kontynuowane przez przybyłych ratowników medycznych. Należy pamiętać o konieczności usunięcia źródła ciepła, które wywołuje oparzenie. Płomienie ognia należy ugasić np. za pomocą wody. Jeśli doszło do zapalenia się ubrań na poszkodowanym, należy przede wszystkim ułożyć go na podłożu i stłumić płomienie [11]. Kolejny etap działań jest oziębianie miejsca oparzonego. Jeśli uszkodzenie termiczne obejmuje małą powierzchnię ciała, wówczas działania można prowadzić wg reguły „3x15”. Powierzchnie oparzoną zlewa się czystą wodą o temperaturze 15°C, w odległości 15cm przez 15 minut. Gdy nastąpiło rozległe oparzenie, wówczas schładzanie nie powinno trwać dłużej niż 1 minutę, ze względu na ryzyko rozwoju hipotermii. [13,14] Należy pamiętać o konieczności zdjęcia biżuterii i odzieży zwłaszcza z miejsc oparzonych. Odzież usuwa się przez rozcięcie ubrań nożyczkami, na powierzchni przeciwległej do miejsca oparzenia. Gdy ubranie jest wtopione w uszkodzoną skórę, zostawia się je w miejscu uszkodzenia Rana oparzeniowa musi być odpowiednio zabezpie- czona. Najlepiej suchym, jałowym gazikiem, a w warunkach domowych można użyć czystego, białego prześcieradła. Należy także pamiętać o wsparciu psychicznym i odpowiedniej termoizolacji poszkodowanego. [14] Badanie urazowe Każdy poszkodowany, który doznał oparzenia jest uważany za pacjenta, który doznał urazu, a więc wymagana jest pełna i dokładna procedura badania urazowego. Z reguły badanie takie można przeprowadzić w warunkach bezpiecznych, bowiem najczęściej strażacy wydobywają poparzonego z niebezpiecznego, a ratownicy medyczni działają już strefie bezpiecznej. Nie zmienia to jednak faktu, że zawsze należy przestrzegać zasad [13,15]:  środków ostrożności indywidualnej (bezpie- czeństwo własne)  bezpieczeństwa na miejscu zdarzenia  wstępnej segregacji poszkodowanych (liczba poszkodowanych)  potrzebnej pomocy lub dodatkowego sprzętu  analizy mechanizmu urazu Po spełnieniu w/w ratownicy medyczni przystępują do działania. Na tym etapie ważnym jest jak najszybsze przerwanie działania czynnika wywołującego oparzenie, oraz zahamowanie rozwoju rany oparzeniowej. W tym celu należy odsłonić oparzone miejsca i stosować ochładzanie miejsca wg reguły „3x15” [8]. Usuwanie odzieży i biżuterii zwłaszcza z obszaru oparzonego skóry powinno następować wg zasad wyżej opisanych. Należy pamiętać, że uraz oparzeniowym naraża pacjenta na dużą utratę ciepła i grozi rozwojem hipotermii, czemu należy przeciwdziałać.[16]. Podział czynności w zespole powoduje, że jeden z ratowników powinien wykonać dokładne badanie urazowego, a drugi winien się zająć zabezpiecza- niem rany oparzeniowej (jeśli pacjent jest w stanie krytycznym najpierw należy podjąć działania likwidujące stany zagrożenia życia, a samo zabez- pieczenie oparzenia dokonuje się wówczas najczęściej w czasie transportu do szpitala). Badanie urazowe winno się składać z: wstępnego, powtórnego oraz dalszego. Po uzyskaniu informacji na temat mechanizmu urazu i oceny wstępnej przeprowadza się szybkie badanie urazowe, w celu wykrycia urazów zagrażających życiu. Jeśli podczas tego etapu zostanie wykryte jakieś zagrożenie, wówczas natychmiast podejmuje się działania interwencyjne. [13,16] Należy pamiętać, że u osób oparzonych np. w pożarach występuje duże ryzyko oparzenia dróg