Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

34-40 38 Journal of Clinical Healthcare 1/2018 oddechowe (uraz inhalacyjny). Jeśli u chorego będącego ofiarą pożaru w zamkniętych pomieszczeniach występuje oparzenia twarzy i głowy, pojawia się plwocina podbarwiona sadzą, występuje ból przy oddychaniu lub przełykaniu, obrzęki i zaczerwienienia w obrębie jamy ustnej, są obecne przypalone włosy przedsionka jamy nosowej i brwi, głos staje się szorstki i zachrypnięty, występuje kaszel oraz zaburzenia świadomości i dezorientacja chorego to objawy te sugerują doznanie urazu inhalacyjnego dróg oddechowych. Jeśli podczas osłuchiwania klatki piersiowej pojawią się np. świsty i rzężenia, wówczas istnieje duże prawdopodobieństwo, że u poszkodowanego doszło do urazu inhalacyjnego dolnych dróg oddechowych . Oprócz tego dym z pożarów zawiera wiele trujących substancji, m. in. cyjanki, tlenek węgla oraz inne trujące substancje, które mogą toksycznie oddziaływać na organizm poszkodowanego w pożarze. Tak więc już we wczesnej fazie interwencji poszkodowanemu należy podać tlen medyczny w wysokim stężeniu, pod stałą kontrolą saturacji. Jeżeli stan chorego się pogarsza, a obrzęk błony jamy ustnej i górnych dróg oddechowych narasta należy rozważyć wykonanie pilnej intubacji dotchawiczej. Gdy stan poszkodowanego jest ciężki, a nasilające się powikłania uniemożliwiają wykonanie intubacji dotchawiczej, wówczas ratownik medyczny musi wziąć pod uwagę inne, alternatywne metody zapewnienia drożności dróg oddechowych – konikopunkcję. [3,8,9,13,16] Będąc już w karetce, ratownicy medyczni powinni ocenić i opisać stopień rozległości ran oparzenio- wych, a w przypadku oparzenia okrężnego koniecznie należy zbadać tętno obwodowe, nawrót kapilarny oraz czucie na dystalnych częściach względem oparzenia ( czynności te należy powta- rzać), a ranę oparzeniową zabezpieczyć jałowym opatrunkiem. Koniecznym jest także przeciwdziałanie dolegliwo- ścią bólowym pacjenta, poprzez odpowiedni lek przeciwbólowy, w zależności od stopnia nasilenia. Należy pamiętać, aby cały czas kontrolować stan chorego. W tym celu wykonuje się badanie urazowe powtórne i dalsze.[3,4,9] Transport chorego Po wstępnym badaniu na miejscu zdarzenia i wykonaniu wszystkich niezbędnych interwencji, kierownik Zespołu Ratownictwa Medycznego podejmuje decyzję o miejscu, w którym poszkodowany będzie leczony. Do leczenia w specjalistycznego powinny być kwalifikowane urazu oparzeniowe u dzieci.[12] Długotrwały transport chorego po urazie oparzeniowym, powinien odbywać się karetką wraz z lekarzem. Jeśli pacjent wymaga leczenia specjalistycznego znajdującego się w dużej odległo- ści od miejsca zdarzenia, wówczas do transportu może zostać zadysponowany Zespół Lotniczego Pogotowia Ratunkowego. Pacjent podczas transportu musi mieć stale monitorowane podstawowe funkcje życiowe. Z uwa- gi na utracone przez skórę właściwości termore- gulacyjne należy również zadbać, aby miał zapewniony komfort termiczny.[13,15,16] Resuscytacja płynowa Niekiedy ucieczka płynów do rany oparzeniowej może być znaczna, dlatego głównym zadaniem resuscytacji płynowej jest ich uzupełnienie tak, aby perfuzja tkankowa była zachowana.[2] Reguła Parklanda określa wzór, który pozwala na wyznaczenie ilości płynów, jakie należy przetoczyć pacjentowi w pierwszych 24 godzinach po urazie oparzeniowym, niezbędne do wstępnego leczenia. Wyraża się następującym wzorem: 4 ml mleczanu Ringera lub 0,9% roztworu NaCl x % oparzonej powierzchni x masa ciała (kg) Pierwszą połowę płynów należy podać w ciągu pierwszych 8 godzin, natomiast drugą w kolejnych 16 godzinach. Jeśli chory doznał rozległego oparzenia i potrzebuje dużych przetoczeń, wówczas należy podać mleczan Ringera. Duża ilość roztworu NaCl może spowodować rozwinięcie się kwasicy hiperchloremicznej. Należy pamiętać, że zbyt szybkie podawanie, zbyt dużej ilości płynów może wyzwolić wzmożona ucieczkę płynów do rany oparzeniowej oraz narastanie obrzęków. [2,9,12] Schemat postępowania w oparzeniu na miejscu zdarzenia przedstawiono na rycina 1.