Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

1-6 3 Journal of Clinical Healthcare 1/2018 40% jest następstwem wypadków komunikacyjnych i sportowych. Szczególnie mocno niepokoi duża liczba urazów kości nosa powstała na skutek zachowań agresywnych dorosłych w stosunku do dzieci. [10] Wieloodłamowe złamania kości nosa współist- niejące ze złamaniami kości: szczęki, jarzmowej lub czołowej są najczęściej następstwem wypadków komunikacyjnych (samochodowych i rowerowych), wyraźnie rzadziej powstają wskutek uprawiania sportów [8,12]. Problem rozległości uszkodzeń zależny jest od działania siły uderzenia jaka występuje podczas wypadku komunikacyjnego czy pobicia.[13,14] Inne typy uszkodzeń kości twarzoczaszki u dzieci przedstawiają się następująco: w 36% przypadków dochodzi do złamania sklepienia oczodołu, w 20% przypadków w wyniku urazu dochodzi do złamania kości jarzmowej, w 16% przypadków - masywu nosowo-czołowo-sitowego, w 15% przypadków - dna oczodołu, w 13% - złamania żuchwy, natomiast 27% występują mnogie złamania kości twarzoczaszki [10]. Podkreśla się możliwość występowania u dzieci złamań w obrębie oczodołu bez wyraźnych zewnętrznych skutków urazu [10,12]. Wielu autorów wskazuje, że urazy twarzoczaszki u dzieci są często skutkiem picia alkoholu. Wg niektórych statystyk nawet 87% obrażeń twarzo- czaszki u dzieci powstaje w związku z nadmiernym spożyciem alkoholu.[13,14] Wydawać by się mogło, że nadużywanie alkoholu, a później nadużywanie siły w stosunku do dzieci to problem dorosłych, tymczasem Bitunjac [15] podkreśla, że duża grupa nieletnich, która doznała obrażeń twarzoczaszki znajdowała się w stanie zatrucia alkoholowego. Częściej pijani poszkodowani młodociani są chłopcami niż dziewczętami ( proporcje płci wynoszą około chłopcy/dziewczęta=5/1 ). [8,9,15,16] URAZY KLATKI PIERSIOWEJ Urazy klatki piersiowej u dzieci stanowią od 0, 2 do 2, 4% wszystkich urazów wieku rozwojowego. Najczęściej są składową urazów wielonarządowych na skutek wypadków komunikacyjnych. Klatka piersiowa dziecka ma w przeważającej części budowę chrzęstną i bardziej elastyczną niż klatka piersiowa osoby dorosłej. U dzieci rzadziej dochodzi do złamań żeber. Jednak mimo braku obrażeń zewnętrznych często dochodzi u nich do ciężkich uszkodzeń narządów wewnętrznych. Najcięższymi konsekwencjami urazu klatki piersiowej są masywne krwawienia do jamy opłucnej lub osierdzia, rozerwanie aorty zstępującej, rozerwanie przepony z przemieszczeniem narządów, rozerwanie tchawicy, uszkodzenie przełyku. [17-21] Złamanie kilku żeber w dwóch miejscach po jednej stronie ciała może dawać objawy tzw. wiotkiej klatki piersiowej , czyli paradoksalne ruchy klatki piersiowej podczas wdechu i wydechu. Taki stan może być zagrożeniem życia ze względu na ryzyko niedostatecznej wentylacji. Podstawową metodą leczenia jest wtedy intubacja tchawicy i wentylacja zastępcza.[20-22] Otwarta odma opłucnowa powstaje na skutek przebicia ściany klatki piersiowej,aż do jamy opłucnej. Powoduje wyłączenie z wymiany gazowej płuca po stronie urazu, a więc znaczącą hipowentylację. Na miejscu wypadku należy zawsze założyć opatrunek na ranę. [20-22] Zamknięta odma opłucnowa jest spowodowana przedostaniem się powietrza do jamy opłucnej na skutek tępego urazu zamkniętego, np. rozerwania płuca, oskrzela lub przełyku. Leczeniem z wyboru jest założenie drenażu ssącego, który utrzymuje się tak długo, jak utrzymuje się z niego wypływ powietrza.[20] Odma prężna może powstać, gdy siła urazu uszkodzi płuco lub oskrzela i wytworzy się zastawka, która umożliwi przepływ powietrza tylko w jednym kierunku- z płuc do jamy opłucnowej. Narastające ciśnienie w jamie opłucnowej uciska wtedy płuco. Stan taki wymaga natychmiastowego odbarczenia, czyli wkłucia grubej igły do klatki piersiowej, w II przestrzeń międzyżebrową w linii środkowo- obojczykowej (rycina 1.).[21] Rycina 1. Prawidłowe miejsce odbarczenia odmy opłucnowej [21]