Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

1-6 4 Journal of Clinical Healthcare 1/2018 Krwawienie do jamy opłucnej związane jest na ogół z jednoczesnym urazem serca i/lub dużych naczyń klatki piersiowej. Leczeniem z wyboru jest drenaż klatki piersiowej. Dodatkowo znaczna utrata krwi prowadzi do wstrząsu, wymagającego natych- miastowego leczenia, czyli przetaczania płynów i krwi. [19,20] Do urazowego pęknięcia aorty dochodzi najczęściej w wyniku gwałtownej deceleracji, czyli gwałtownego wyhamowania. Większość chorych dotkniętych tym urazem umiera natychmiast po wypadku, u pozostałych otaczające tkanki czasowo ograniczają krwawienie i dają szansę na przeżycie. W takich wypadkach kluczowy jest jak najszybszy transport do szpitala i leczenie operacyjne. Działania ratunkowe, jakie muszą podjąć ratownicy, to: udrożnienie dróg oddechowych, podanie w dużym stężeniu tlenu oraz stabilizacja kręgosłupa szyjnego. W zależności do obrażeń należy wykonać stabilizację wiotkiej klatki piersiowej, odbarczenie odmy prężnej lub uszczelnienie rany ssącej klatki piersiowej. Dzieci z urazami klatki piersiowej należą do kategorii „ładuj i jedź”.[18-22] URAZY BRZUCHA U DZIECI Urazy brzucha są głównym powodem hospita- lizacji około 8% poszkodowanych dzieci. Występują one jako obrażenia izolowane lub składnik obrażeń wielomiejscowych. Stanowią przyczynę zgonu od 10 do 15% dzieci hospitalizowanych z powodu urazów. [23,24] U dzieci częściej zdarzają się urazy tępe niż otwarte. Najczęstszą przyczyną tępych urazów brzucha u dzieci są wypadki komunikacyjne i upadki z wysokości. Jednymi z dość częstych skutków tępych urazów jamy brzusznej jest pęknięcie śledziony i/lub wątroby. W niektórych przypadkach rozległego uszkodzenie śledziony wymagane jest całkowite jej usunięcia. Trzeba jednak pamiętać m.in . że brak śledziony zwiększa podatność na zakażenia. Dlatego też uszkodzoną urazowo śledzionę próbuje się za wszelką cenę oszczędzić, stosując oszczędne leczenie chirurgiczne i przeszczepy tkanki śledziony. [25] Wątroba jest największym narządem miąższo- wym jamy brzusznej i dlatego jest szczególnie narażona na uraz. Krwotok wskutek uszkodzenia wątroby jest drugą w kolejności przyczyną zgonu u dzieci, po urazach czaszkowo-mózgowych.[25,26] Sposób leczenia urazów wątroby u dzieci jest wybierany po ocenie: stanu hemodynamicznego pacjenta, obrazu tomografii komputerowej i uszkodzeń innych narządów. Coraz częściej stosowane jest leczenie zachowawcze urazowych uszkodzeń miąższu wątroby. Aktualnie wśród dzieci ok. 90% urazów wątroby udaje się skutecznie leczyć nieoperacyjnie. [25-27] Postępowanie ratunkowe polega na szybkiej ocenie poszkodowanego, założeniu wkłuć dożylnych, kontroli parametrów życiowych i w zależności od potrzeby innych interwencjach, szybki transport do szpitala celem dalszej diagnostyki i leczenia. URAZY KOŃCZYN U DZIECI Urazy kończyn u dzieci mają odmienną patofizjologię niż u dorosłych. Główne różnice dotyczą złamań- ich następstw, sposobów leczenia, powikłań oraz gojenia. Podstawową cechą odróżniającą budowę kości u dzieci jest obecność nasad na końcach kości długich, które oddzielone są od przynasady kości chrząstkami wzrostowymi. Są to miejsca wzrostu kości na długość, które po zakończonym wzroście całkowicie przekształcają się w kość. Bardzo często ulegają one uszkodzeniu w złamaniach charakterystycznych tylko dla wieku dziecięcego. Konsekwencje urazu chrząstki wzrosto- wej są dość poważne. Mogą, bowiem zaburzyć lub zahamować późniejszy wzrost kończyny na długość. Struktura kości u dzieci jest słabsza niż u dorosłych, ze względu na to, że są one bardziej porowate i mniej elastyczne.[27] Obok najczęstszej konsekwencji urazu kości – złamania, może także dojść do złuszczenia nasad kości długich, stłuczenia, zwichnięcia i podwichnięcia. [28,29] Złamania najczęściej dotyczą dzieci powyżej 11. roku życia, w przewadze chłopców. Ich częstość znacznie wzrasta wiosną i latem i wiąże się z aktywnością ruchową dzieci na świeżym powietrzu. Najczęstszą lokalizacją złamania kończyny górnej jest kość ramienna, w kończynie dolnej zaś kość udowa.[29]