Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

6-11 10 Journal of Clinical Healthcare 2/2018 SKALA POCZUCIA WŁASNEJ SKUTECZNOŚCI Metoda samoopisu. Bada stopień wiary w wyko- nywanie codziennych czynności. Stosowana jest u chorych, którym zaburzenia funkcji ruchowych oraz doznania bólowe utrudniły aktywność zawodową. 27 pozycji ocenianych jest na 10- punktowej skali liker- towskiej. [7,8] DIAGRAMY BÓLU Metoda samoopisu poprzez zaznaczenie na szkicach postaci ludzkiej obszarów bólowych i bólu – pacjent określa lokalizację bólu. Wypełnienie dia- gramu pomaga uzyskać graficzną prezentację loka- lizacji bólu. Diagram przedstawia dwie stojące postacie ludzkie jedna od przodu i druga od tyłu (ryc.4.). Rycina 4. Diagram bólu [7] SKALE OCENY BÓLU U DZIECI Istnieją również skale oceny bólu stasowane przede wszystkim dla dzieci. I tak dla przykładu zmodyfikowana skala oceny bólu u noworodków i niemowląt ( Modified Infant Pain Scale/Neonatal Infant Pain Scale – MIPS/NIPS) jest stosowana u noworodków i wcześniaków, niemowląt, skala beha- wioralna opierająca się na ocenie wyrazu twarzy, ułożenia nóg, aktywności ogólnej, płaczu i możliwości ukojenia ( Face, Legs, Activity, Cry, Consolability Scale – FLACC) ma zastosowanie u dzieci <3. rż. lub dzieci bez kontaktu (w tym pacjenci zaintubowani i z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu głębo- kim), skala Ouchera opracowana na podstawie specyfiki zmian rysów twarzy pod wpływem bólu i prosta skala „palców” ( Finger Span Scale ) stosowane są u dzieci pomiędzy 3.–12. rż. , skala Wonga- Bakera (ryc.5) przedstawiająca rysunki twarzy stoso- wana jest u dzieci w wieku 6.–8. rż., a z kolei skale wizualne i numeryczne ( visual analogue scale – VAS, itp.) mają zastosowanie u dzieci w wieku szkolnym. [4,3,9,11-13]. Rycina 5. Wong – Baker Faces Pain Rating Scale [6] WNIOSEK Zastosowanie kilku metod badawczych umożliwia uzyskanie zarówno jakościowej jak i ilościowej oceny klinicznej, umożliwia pacjentowi przekazanie pełnej informacji o tym jak odczuwa swój ból. Najwłaściwsze metody to te, które są jasne , szybkie, zrozumiałe i efektywne. PIŚMIENNICTWO 1. Harmer M, Davies KA. The effect of education, assessment and a standardised prescription on postoperative pain mana gement. The value of clinical audit in the establishment of ac ute pain services. Anaesthesia 1998;53(5):424-30. 2. Dobrogowski J, Wordliczek J. Medycyna bólu. Warszawa; W ydawnictwo Lekarskie PZWL, 2004. 3. Wordliczek J, Dobrogowski J. Leczenie bólu. Warszawa; W ydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007. 4. Neal JM, Rathmell JP. Complications in regional anesthesia and pain medicine. Philadelphia; Saunders Elsevier, 2007. 5. Stannard C, Kalso E, Ballantyne J. (red.) Evidence – based chronic pain management. Chichester; Blackwell Publishing, 2010. 6. Cox F. Perioperative pain management. Wiley-Blackwell; Royal Brompton & Harefield NHS Trust, 2009.