Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

23-27 25 Journal of Clinical Healthcare 2/2018 Sądzi się, że czynnik genetyczny może mieć wpływ na mózgowe zaburzenia naczyniowe, zaburzenia w układzie serotoninergicznym oraz nadwrażliwość na bodźce bólowe pnia mózgu [49]. Współcześnie sugeruje się wieloczynnikową etiologię migren, w niektórych przypadkach z silnie zaznaczoną składową genetyczną. Powstały dobrze udokumentowane badania wskazujące, że istnieją dwa podtypy z genetycznie uwarunkowaną rodzinną migreną z aurą połowiczoporaźną. Typ 1. związany jest ze zmianami na krótkim ramieniu chromosomu 19p13 i dotyczy zaburzeń funkcjonowania kanału jonowego CACNA1A, co doprowadza do zaburzeń uwalniania neurotrans- miterów głównie serotoniny. Typ 2. powiązany jest z mutacją w genie ATP1A2 na chromosomie 1 dla pompy sodowo-potasowej (zmiany podjednostki α2). Wyraźne powiązania rozwijającej się migreny z patologią błonowych kanałów jonowych spowo- dowało sugestie, że migrena , a w każdym razie jej niektóre podtypy, mają charakter kanałopatii [2,14,15-22]. Barea i wsp. [3] wykazali, ze przy rodzinnym występowaniu migreny ryzyko jej wystąpienia w wieku przedszkolnym u dzieci tych rodzin wynosi aż 88,3%. Z kolei Raskin [4] podkreśla przewagą kobiet wśród osób chorujących na dziedziczne migrenowe bóle głowy. WSPÓŁWYSTĘPOWANIE DOLEGLIWOŚCI BÓLOWYCH Z INNYMI CHOROBA Wskazuje się, że pierwotne bóle głowy stosunkowo często występują z zaburzeniami neurologicz- nymi.[2] Z kolei tzw. wtórne bóle głowy są traktowane jako jeden z objawów choroby podstawowej. Najczęstszą przyczyną wtórnych bólów głowy są choroby naczyniowe mózgu. Ból bardzo często towarzyszy krwotokowi podpajęczynówkowemu ( niekiedy jest pierwszym i wiodącym objawem patologii np. krwawienia z tętniaka) , krwotocznemu udarowi mózgu (rzadziej pojawia się w udarze niedokrwiennym). Częstą przyczyną dolegliwości bólowych głowy są zwyżki ciśnienia krwi w przebiegu choroby nadciśnieniowej. Bóle głowy towarzyszą także rozwojowi guzów mózgu ( ból głowy jako pierwszy objaw guza mózgu występuje w kilkunastu procentach przypadków, przy zaawan- sowanym procesie nowotworowym bóle głowy dotyczą już ponad połowy chorych). Bóle głowy mogą występować w przebiegu chorób kości czaszki, chorób oczu (np. w jaskrze, w niektórych wadach refraksji). Duża grupa chorób otolaryngologicznych może także wyzwalać bóle głowy m.in. ostre zapalenie ucha środkowego, ostre zapalenie zatok przynosowych. Przewlekłe bóle głowy w tym twarzy mogą także towarzyszyć chorobom stawu skro- niowo-żuchwowego. Bóle głowy są również istotnym objawem zmian za- palnych występujących w obrębie ośrodkowego układy nerwowego. Wreszcie bóle głowy mogą po- jawiać się po urazie czaszko-mózgowym, czasem nawet z dużym opóźnieniem czasowym w stosunku do daty doznanego urazu. Współcześnie obserwuje się wzrost częstości wy- stępowania bólów głowy w następstwie nadużywa- nia substancji egzogennych. Takim substancja mo- że być alkohol, żywność, substancje konserwujące lub poprawiające smak żywności, leki, narkotyki. Substancjami zawartymi w produktach spożyw- czych mogących wywołać bóle głowy są azotyny i azotany. Substancją podejrzewaną o możliwość indukowania bólów głowy jest także glutamin sodu. Bóle głowy (łączone z poszerzeniem łożyska naczy- niowego) mogą także wywoływać związki będące źródłem tlenku azotu, takie jak azotyn amylu, nitro- gliceryna, monoazotan izosorbidu, nitroprusydek sodu, mannitol czy pentaerytrytol. Wreszcie używki mogą być także przyczyną bólów głowy, aczkolwiek reakcje na ich spożycie pozo- stają sprawą indywidualną ( np. bóle głowy po spo- życiu alkoholu). Po spożyciu narkotyków bóle głowy mają najczę- ściej charakter nagłych, silnych, tępych rozlanych dolegliwości. Bóle głowy mogą także towarzyszyć odstawieniu narkotyku. Pojawiają się w kilka go- dzin po zaprzestaniu przyjmowania narkotyku, na- stępnie stopniowo przez ok. 14 dni słabną, końcu ustępując całkowicie.[23-29]