Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

34-41 36 Journal of Clinical Healthcare 2/2018 Częstym objawem zapalenia opon jest rozległa opryszczka. Dotyczy ona nie tylko warg, ale także policzków, małżowin usznych oraz skóry klatce piersiowej. [18,19] URAZ GŁOWY Urazy głowy mogą doprowadzić do obrażeń ośrodkowego układu nerwowego. Następstwami tych zdarzeń może być urazowe uszkodzenie mózgu (TBI – Traumatic brain injury). TBI mogą przebiegać pod postacią zaburzeń funkcjonalności ośrodkowego układu nerwowego lub morfologicz- nych skutków urazu. TBI mogą wywoływać [20-23]:  zaburzenia świadomości do jej utraty włącz- nie,  ból głowy, nudności, wymioty,  zaburzenia równowagi, pamięci, uwagi, wi- dzenia, słyszenia, odruchu źrenicznego i inne objawy neurologiczne,  zmiany zachowań, zaburzenia emocjonal- ne,  niedowłady, porażenia, drgawki,  triadę Cushinga (wzrost ciśnienia tętni- czego, przyspieszony oddech, bradykardia przy zwiększonym ciśnieniu śródczaszko- wym. Bóle głowy są więc jednym z ważnych objawów przebytego urazu ośrodkowego układu nerwo- wego.[20] Następstwami urazów głowy o charakterze zamkniętych może być wstrząśnienie, stłuczenie mózgu i krwiaki śródczaszkowe. Wstrząśnienie mózgu Wiodącym objawem jest nagła pourazowa utrata przytomności trwająca najczęściej kilka sekund lub minut. Utrzymywanie się stanu nieprzytomności powyżej 6 godzin świadczy o cięższym urazie ośrodkowego układu nerwowego - stłuczeniu mózgu. Rozpoznanie wstrząśnienia mózgu jest ustalane na podstawie utraty przytomności pojawiającej się po urazie. Do innych objawów na- leży niepamięć wsteczna i okołourazowa, bóle głowy, złe samopoczucie, nudności i wymioty. Objawy ustępują zazwyczaj po kilku dniach. [20-24] Stłuczenie mózgu Objawy stłuczenia mózgu zależą od lokalizacji i rozległości uszkodzeń ośrodkowego układu nerwo- wego. Stłuczenie półkul mózgu wywołuje [25-26]:  bóle głowy,  niedowład części ciała,  zaburzenia mowy,  ataksję (zaburzenie koordynacji ruchowej),  utratę węchu,  zaburzenia widzenia,  czasem występuje objaw Babińskiego (od- ruchowe wyprostowanie dużego palca u nogi z jego zgięciem grzbietowym) Zaburzenia świadomości nie przekracza 6 godzin. Z kolei stłuczenie pnia mózgu wywołuje długotrwałą utratę przytomności ( 6 do 24 godzin, a nawet powyżej jednej doby). Uszkodzenia tej części ośrodkowego układy nerwowego dają [24,26]:  bóle głowy,  zwężenie źrenic ze zniesieniem reakcji na światło,  zaburzenia w ustawieniu gałek ocznych,  obustronny objaw Babińskiego,  wyprostne ustawienie kończyn. Zaburzenia ze strony autonomicznego układu nerwowego [18,24,26]:  wzrost temperatury,  przyspieszenie i niemiarowość oddechu,  wzrost ciśnienia tętniczego,  nadmierne pocenie się. Pourazowe krwiaki wewnątrzczaszkowe , dzieli się na krwiaki nadtwardówkowe, podtwardówkowe i śródmózgowe. Krwiak nadtwardówkowy powstaje w wyniku krwawienia do przestrzeni między kością i oponą twardą. Źródłem krwawienia jest najczęściej uszko- dzona tętnica oponowa środkowa lub jej gałęzie, rzadziej żyły śródkościa czy zatoka żylna opony twardej. Krwiak podtwardówkowy powstaje w następstwie nagromadzenie krwi między oponą twardą i oponą pajęczą. Krew najczęściej pochodzi z uszkodzo- nych żył mostowych. Krwiak podtwardówkowy stanowi 80% wszystkich krwiaków wewnątrz-