Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

6-9 8 Journal of Clinical Healthcare 4/2018  Pacjent musi również dostrzegać, że lepiej zapobiegać niż leczyć, a więc korzystniej jest wdrożyć środki zapobiegawcze niż ponosić konsekwencje danej choroby .  Korzyści uzyskane z określonego działania muszą być wyższe niż koszty realizacji pora- dy, aby pacjent nie miał uczucia poniesionej straty. Mówiąc o kosztach nie chodzi tu jedy- nie o czas i pieniądze, ale też o rezygnację z przyjemności (np. jedzenia dużej ilości słody- czy czy fast foodów), czy też robienie czegoś co pacjent uważa za nieprzyjemne i czaso- chłonne (np. wykonywanie zabiegów profilak- tycznych, stosowanie szczoteczek międzyzę- bowych).  Pacjent musi mieć poczucie, iż osoba udziela- jąca mu porad jest kompetentna i wiarygodna, aby miał do niej zaufanie. Czasami nawet jeżeli zostaną spełnione wszystkie powyższe warunki, pacjent nadal może nie czuć potrzeby stosowania się do porad i nie podejmować żadnych działań w stronę dokonania zmian w swoim życiu. Dobrym wyjściem jest uświadomienie pacjentowi powagi sytuacji, poprzez np. pokazanie za pomocą kamery wewnątrzustnej próchnicy i odwapnień w zębach czy krwawiących dziąseł. Należy zachęcać pacjenta w sposób dla niego zrozumiały, przedstawić możliwe konsekwencje w kategoriach, które pacjent odbiera jako ważne dla siebie. Bardziej przekonująca będzie przestroga np. o ryzyku nieświeżego oddechu lub zmatowieniu i utracie bieli zębów, niż opowiadanie o próchnicy zębów czy chorobach przyzębia. Dodatkowo można przedstawić korzyści w postaci poprawy pewności siebie , atrakcyjnego uśmiechu i cieszenia się smakiem ulubionych potraw bez odczuwania dyskomfortu. Osoba edukująca czyli w tym przypadku higienistka stomatologiczna musi być osobą empatyczną, gotową do wysłuchania pacjenta i udzielenia mu pomocy. Pełni ona rolę osobistego, zaufanego doradcy, osoby motywującej i wspierającej. [9] Edukacją zdrowotną w stomatologii zajmuje się przede wszystkim higienistka stomatologiczna. Ma ona za zadanie wspierać działalność lekarza stomatologa. Wychowanie zdrowotne powinno być w miarę potrzeb skierowane do ogółu społeczeństwa lub pojedynczego pacjenta. Edukacja zdrowotna powinna docierać do wszystkich dziedzin stomatologii. Powinna dostarczać wiedzy w zakresie ortodoncji, chorób przyzębia(ich leczenia), chirurgii stomatologicznej a także leczenia protetycznego. W każdej z tych dziedzin istotnie nacisk kładziony jest na inne zagadnienia. Postaram się po krótce przedstawić czego powinny dotyczyć treści przekazywane w poszczególnych dziedzinach. Jeżeli chodzi o leczenie ortodontyczne, tematyka adresowana jest przede wszystkim do rodziców małych dzieci. Bowiem we wczesnym etapie dzieciństwa najlepiej jest zapobiegać wadom ortodontycznym. Rodziców należy uświadomić przede wszystkim jak ważne jest zapobieganie zaburzeniom narządu żucia poprzez likwidowanie niewłaściwych nawyków wieku dziecięcego, czyli ssanie smoczka, palca czy nagryzanie wargi. Istotne jest poinformo- wanie o konieczności leczenia zębów mlecznych i stałych w celu zachowania prawidłowego zgryzu. Rodzice a w szczególności matki karmiące powinny także mieć świadomość jakie znaczenie ma karmienie naturalne na prawidłowy rozwój i kształtowanie się narządu żucia. Kolejnym ważnym zagadnieniem są choroby przyzębia, które są zjawiskiem coraz częstszym. Dlatego też zapobieganie im powinno docierać do najszerszych warstw społeczeństwa i powinno być tak powszechne jak w przypadku zapobiegania próchnicy. Tematyka edukacyjna powinna uświadamiać w zakresie [1,2,10,]: 1. Znaczenia stosowanej diety przed i po wy- rżnięciu zębów. 2. Szkodliwości działania złogów nazębnych. 3. Podstawowych zasad prawidłowej higieny jamy ustnej. 4. Rozwoju i następstw chorób przyzębia. 5. Wpływu zaniedbania leczenia zębów i wad zgryzu na stan przyzębia. 6. Szkodliwego wpływu chorób ogólnoustrojo- wych oraz używek na tkanki przyzębia. 7. Znaczenia wczesnego uzupełniania braków zębów i utrzymania protez w stanie należytej higieny i sprawności. 8. Zapobiegania szkodliwym nawykom i para- funkcjom narządu żucia. Jeżeli chodzi o edukację zdrowotną w leczeniu chirurgicznym, znaczącą rolę odgrywa tutaj lekarz stomatolog, jednakże warto aby higienistka stomatologiczna również posiadała wiedzę w tej dziedzinie, a także potrafiła ją przekazać. Tematyka powinna uwzględniać przede wszystkim: