Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

10-14 11 Journal of Clinical Healthcare 4/2018 OPIEKA STOMATOLOGICZNA W ŚRODOWISKU ZAMIESZKANIA PACJENTA Opieka zdrowotna w środowisku zamieszkania pacjenta jest sprawowana przez poradnie rejonowe i ośrodki zdrowia, będące centrum działalności oświatowo-zdrowotnej. Higienistka stomatologiczna, która zajmuje się pracą oświatowo- zdrowotną na terenie takiej placówki musi pamiętać, że przyporządkowane jej środowisko jest bardzo zróżnicowane. Dlatego też jej działalność powinna być bardzo wszechstronna. Musi polegać zarówno na szerzeniu wiedzy o zdrowiu, ale też na oswajaniu pacjenta z przychodnią/gabinetem i jego pracownikami. W tej kwestii ważna jest aparycja i wygląd higienistki stomatologicznej. Powinna wpływać na pacjenta za pomocą spokojnego i przyjemnego zachowania oraz zachęcać swym estetycznym wyglądem. Niekorzystnie oddziaływać będzie bowiem na pacjenta osoba, która ucząc o zasadach prawidłowej higieny jamy ustnej, będzie pokazywała przy tym zniszczone zęby. Pacjent, który odwiedza poradnie stomatologiczną jest często przestraszony i zdenerwowany, wynika to z lęku przed bólem czy ingerencją w jego intymność. Pierwszy więc kontakt z higienistką stomatologiczną może wydatnie zmniejszyć lub rozładować stan jego emocji. W tym momencie ogromne pole działania ma personel średni. Wyrażenie zrozumienia dla stanu pacjenta, uprzejma odpowiedź czy miły uśmiech stanowią dla niego lepszą „premedykację” niż tabletki przeciwbólowe czy środki znieczulające. Tak więc w dużym stopniu właśnie od tego pierwszego kontaktu zależy ,,przygotowanie’’ pacjenta do dalszych działań stomatologicznych. Należy pamiętać, że pomaga się pacjentowi nie tylko stosując np. farmakoterapię, czy określone zabiegi lecznicze, ale w dużym stopniu przez zdobywanie zaufania pacjenta. W stomatologii gdzie część zabiegów wiąże się z bólem, działania oświatowo- zdrowotne przygoto- wujące pacjenta do tych zabiegów, mają szczególne znaczenie. Działalność edukacyjna powinna być często indywidualizowana. Pacjenci są bowiem najczęściej zróżnicowani pod względem ogólnego stanu zdrowia, a co za tym idzie prowadzona edukacja zdrowotna powinna uwzględniać ich charakterystyczną sytuacje zdrowotną. Na przykład osoby dorosłe zwłaszcza chorzy w starszym wieku z chorobami przewlekłymi wymagają nie tylko szczególnego podejścia podczas leczenia stomatologicznego, ale i odpowiedniego ukierunkowania oświatowo- zdrowotnego. [1-5] EDUKACJA STOMATOLOGICZNA W ŚRODOWISKU NAUCZANIA I WYCHOWANIA PACJENTA Edukacja prowadzona przez higienistkę w środowisku nauczania i wychowania pacjenta powinna być dedykowana różnym grupom społecznym. Stomatologiczna edukacja zdrowotna kiero- wana do kobiet ciężarnych i wychowujących małe dzieci jest stosunkowo trudna do realizacji. Ciężarne odwiedzają poradnie K oraz inne gabinety zabiegowe, ale nie grupowo. Dotarcie do tych osób musi być więc silnie zindywidualizowane, wykorzystujące m.in. ulotki, gazetki czy plakaty. Ważne jest, aby likwidować wszelkie błędne przesądy o szkodliwości leczenia stomatolo- gicznego w ciąży, a zwłaszcza niechęć do usuwania zębów w czasie ciąży. Tak więc każda wizyta kobiety w ciąży w gabinecie stomatolo- gicznym powinna być jak najefektywniej wykorzy- stana, aby bezpośrednio przekazać jej niezbędne informacje o zdrowiu jej i przyszłego dziecka. Oto przykłady najistotniejszych tematów z którymi higienistka stomatologiczna powinna zapoznać przyszłe mamy [1,2,5]:  celowość i nieszkodliwość leczenia i usu- wania zębów w czasie ciąży, z wyjątkiem określonych przez lekarza przypadków,  konieczność uporządkowania stanu jamy ustnej przed urodzeniem dziecka (zmniej- szenie ryzyka zakażenia noworodka i nie- mowlęcia),  troska o uzębienie dziecka już w okresie życia płodowego, czyli omówienie czynni- ków warunkujących zdrowe uzębienie dziecka,  wpływ odżywiania w okresie ciąży na zdro- wie matki i dziecka, przykładowe diety w za- leżności od pory roku,  konieczność utrzymania właściwej higieny jamy ustnej w czasie ciąży, w związku z możliwością wystąpienia w tym okresie