Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

25-29 25 Journal of Clinical Healthcare 4/2018 Charakterystyka chorób przewlekłych znajduje się m.in . w raporcie WHO.[12] Główne choroby przewlekłe scharakteryzowano na rycynie 1. Zapewne istnieje wiele przyczyn prowadzących do rozwoju chorób przewlekłych. Jedną z nich jest stopniowe wydłużanie średniego życia ludzkiego. Wciągu ubiegłego stulecia średni czas trwania życia człowieka uległ wydłużeniu o 30 lat. Wcześniej ludzie dożywali co najwyżej 50. roku życia, umierając w okresie największej zapadalności na przewlekłe choroby przydającym na wiek pomiędzy 30 a 70 rokiem życia.[2,5,6] Kolejnym ważnym elementem jest wyraźny wzrost wykrywalności chorób, co można wiązać m.in. z postępem medycyny. Jednocześnie postęp ten spowodował, że wiele chorób uważanych przez wiele lat za śmiertelne, stało się w chwili obecnej przewlekłymi, wymagającym stosownego leczenia. Do rozwoju chorób przewlekłych przyczynia się również szerzące się ubóstwo, bardzo agresywna urbanizacja środowiska, rozwój niekorzystnych wa- runków środowiskowych. Z kolei wykrywalności tych chorób sprzyja promowanie zdrowego stylu życia (wzrost samodbałości o zdrowie), większa dostęp- ność usług medycznych.[14-16] WPŁYW CHOROBY PRZEWLEKŁEJ NA CHOREGO Specyfiką choroby przewlekłej jest koniecz- ność wielokierunkowego działania terapeutycz- nego. Najważniejsze, staje się przeciwdziałanie stanom zagrożenia życia wynikającym z rozwoju choroby przewlekłej. Jest to pomoc ratownicza i medyczna. Kolejną przestrzenią działania jest pomoc psychologiczna. Dotyczy ona nie tylko okresu ewentualnej hospitalizacji pacjenta, ale powinna być także udzielana w okresie jego le- czenia ambulatoryjnego i domowego. Pomoc psychologiczna przewlekłe choremu jest nie- zwykle ważna.[5,9,11,13] Według Bąk-Sosnow- ska choroba przewlekła wywołuje bowiem sze- reg niekorzystnych następstw u chorego – ryci- na 2. Niewątpliwie jedną ze stałych następstw postępując przewlekłej choroby jest obniżanie jakości życia chorego.[18-20] OPIEKA PALIATYWNA Choroby przewlekłe są w krajach wysokorozwi- niętych jedną z najczęstszych przyczyn śmierci [21,22]. W Polsce choroby nowotworowe są na drugim miejscu co do częstości zgonów. W ostatnim czasie zwiększa się liczba osób umierających z powodu chorób nowotworowych oraz zauważa się coraz większą zapadalność na nie. W 1990 r. 19% zgonów stanowiły osoby z chorobą nowotworową, w 2000 r. liczba ta wzrosła do 23%, natomiast w 2010 r. już do 24,5% [21]. Wskazuje to na konieczność rozwijania opieki medycznej w kierunku zarówno profilaktyki przeciwnowotworowej, jak również udoskonalaniu opieki paliatywnej, aby zapewnić tym pacjentom godne odejście. Słowo paliatywna, z łacińskiego pallium, oznacza duży płaszcz ochronny, a leczenie paliatywne palliatus oznacza otoczenie tym płaszczem ochronnym osobę cierpiącą [9]. Leczenie palia- tywne ma na celu zmniejszenie objawów choroby podstawowej, której leczenie nie przynosi już żadnych rezultatów, a także polepszenie funkcjonowania w życiu codziennym [22,23]. Bardzo często jednak podstawowym celem opieki nad nieuleczalnie chorą osobą jest przedłużenie jej życia, przy jednoczesnym zapominaniu o celu nadrzędnym jakim jest poprawienie jakości życia tym ludziom [9]. Hospicjum, z łacińskiego hospes , oznacza gościa, czyli gościnne przyjmowanie i zajmowanie się osobami chorymi. Według WHO opieka paliatywna jest tym samym, co opieka hospicyjna i oznaczane są one skrótem OPH [23]. HISTORIA ROZWOJU OPH Pierwsze oznaki ruchu hospicyjnego zaczynają się w tradycjach pogańskich. Cyceron, Seneka czy Wergiliusz używali już słowa hospitium. Następnie, po Edykcie Mediolańskim, chrześcijanie zaczęli prowadzić miejsca, mające przyjmować podróżnych i nieść pomoc. Z greckiego takie miejsca nazywały się ksenodochium i mieściły się min. w Egipcie, Bizancjum czy Palestynie.