Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

25-29 27 Journal of Clinical Healthcare 4/2018 W Europie nazywały się one xenodochia i zaczęły powstawać pod koniec IV wieku. Pierwsze hospicja powstały w średniowieczu, najbardziej znane z nich to hospicjum św. Bernarda, mieszczące się w Alpach Penińskich [24]. Punktem zwrotnym w historii nowoczesnej opieki paliatywnej było założenie przez Dame Cicely Saundersw 1967 r. Hospicjum św. Krzysztofa w Londynie. Natomiast pierwszy oddział opieki paliatywnej powstał w Montrealu w 1973 r., a jego twórcą był Baflour Mounta, będący chirurgiem onkologicznym [23]. Te wydarzenia rozpoczęły dynamiczny rozwój opieki hospicyjnej na świecie i w Europie. W Polsce pierwsze hospicjum stacjonarne powstało w Krakowie w 1981 r. i było to Krakowskie Towa- rzystwo Przyjaciół Chorych - Hospicjum. Natomiast wcześniej, w 1964 r., pielęgniarka Halina Chrzanowska zaczęła tworzyć opiekę paliatywną domową. W 1984 r. pierwsze hospicjum domowe Pallotium powstało w Gdańsku, utworzone przez ks. Eugeniusza Dutkiewicza. W ślad za nimi powstało trzecie w Polsce hospicjum św. Jana Kantego w Poznaniu. Założył je 1985 r. ks. Ryszard Miko- łajczyk [23,24]. Pierwsze domowe hospicjum dla dzieci powstało w Warszawie w 1995 r.. Wraz z powstawaniem kolejnych hospicjów w Polsce zaczęły się także tworzyć poradnie i oddziały opieki paliatywnej w szpitalach. Pierwsza taka poradnia powstała w 1987 r. w Poznaniu przy Klinice Onkologii, która w 1990r. otworzyła również odział stanowiący pierwszą Klinikę Opieki Paliatywnej w Europie. Ze względu na dynamiczny rozwój medy- cyny paliatywnej została powołana Krajowa Rada Opieki Paliatywnej i Hospicyjnej, która działała od 1993 r. do 2002 r. i powołała między innymi specjalistę krajowego w tej dziedzinie, który od 1998 r. stał się krajowym konsultantem [23]. Obecnie jest nim dr Wiesława Pokropska z Hospicjum Elbląskiego. W 2002 r. powstało Polskie Towarzystwo Medycyny Paliatywnej, które ma za zadanie wspieranie rozwoju medycyny paliatywnej w Polsce [25]. W sumie w Polsce działa około 450 placówek świadczących opiekę hospicyjną i paliatywną. Biorąc pod uwagę, że w Polsce około 360 tys. osób rocznie umiera z powodu chorób przewlekłych, a prawie 90 tys. z powodu choroby nowotworowej, co powoduje, że rocznie około 200 tys. chorych potrzebuje opieki paliatywnej i hospicyjnej. Pod uwagę należy wziąć również dzieci z chorobami nieuleczalnymi, które w 60% również korzystają z pomocy hospicyjnej. Wszystkie te fakty dowodzą, że bardzo ważny jest rozwój medycyny paliatywnej i ośrodków OPH w Polsce [23,25]. STRUKTURA OPH W POLSCE W Polsce możemy wyróżnić następujące formy opieki paliatywno-hospicyjnej [22]:  hospicjum stacjonarne dla dzieci i dorosłych  hospicjum domowe dla dzieci i dorosłych  dzienny ośrodek opieki paliatywnej lub ho- spicyjnej  oddziały medycyny paliatywnej  poradnie medycyny paliatywnej Dodatkowo funkcjonują poradnie związane z opieką paliatywno-hospicyjną tj.:  poradnia leczenia obrzęku limfatycznego  poradnia leczenia bólu  poradnia leczenia żywieniowego (dojelito- wego)  poradnia leczenia ran W Polsce zdecydowanie najbardziej rozwiniętą formą OPH są hospicja domowe dla dorosłych. W Polsce pacjenci wymagający opieki paliatywno- hospicyjnej mogą z niej korzystać nieodpłatnie. Tabela I przedstawia kryteria kwalifikacyjne pacjentów do opieki paliatywno-hospicyjnej w porównaniu z zakładami opiekuńczo-leczniczymi [22,23]. Tabela 1 przedstawia dwie formy opieki długoterminowej w Polsce, którymi są opieka paliatywno-hospicyjna oraz świadczenia opiekuńczo lecznicze. Z danych w tabeli możemy wnioskować, że różnią się one od siebie zarówno warunkami przyjęcia, czasem pobytu, jak również formą kierowania do tych ośrodków. Podstawowym warunkiem przybywania w zakładzie paliatywno- hospicyjnym jest świadoma zgoda pacjenta na pobyt. Dotyczy to również dzieci powyżej 16 roku życia. Pacjenta transportuje do hospicjum jednostka kierująca, a na oddziale powinien przyjąć go lekarz [22].