Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

46-50 49 Journal of Clinical Healthcare 4/2018 Igrzysk Olimpijskich w Lillehamer w 2016r Steffan i wsp. [25] W badaniu brało udział 1131 (wliczone zostały również podwójne starty) zawodników różnych dyscyplin w tym 124 narciarzy. Urazowość wśród narciarzy alpejskich wyniosła 16,2 %. Najczęściej dochodziło do naciągnięć, naderwań bądź zerwań w obrębie stawu kolanowego. Urazy głowy stanowią również dużą grupę obrażeń, w szczególności dotyczy to narciarzy alpejskich startujących w konkurencjach szybkościowych (zjazd, super gigant). W badaniach przeprowadzonych przez Steenstrup i wsp. w latach 2006- 2016 odnotowano w Pucharze Świata 29 zdarzeń, w których doszło do obrażeń głowy. Dochodzi do nich najczęściej podczas wykonywania skrętu (55%), lądowania po skoku (31%), a wszystkie z reguły są wynikiem popełnianych przez zawodników błędów technicznych. W wyniku upadku najczęściej dochodzi do uderzenia tylną częścią kasku (46%), boczną stroną kasku (19%), twarzą (16%). Największą grupę stanowią zawodnicy którzy doświadczyli jednego (47%) lub dwóch ( 28 %) uderzeń w głowę podczas upadku. [26] Bóle pleców są częste wśród narciarzy alpejskich. W badaniu instruktorów narciarskich przeprowadzonych przez Peacock i wsp. aż 75% badanych przebyło epizody związane z bólem kręgosłupa. 31% w chwili przeprowadzonego badania miało problem z dolegliwościami bólowymi kręgosłupa, a 9% badanych w wyniku dolegliwości bólowych pleców nie mogło jeździć i uczyć przynajmniej 10 dni w sezonie. Największą grupę osób z dolegliwościami bólowymi stanowią osoby powyżej 40 r.ż. [27] CZYNNIKI RYZYKA URAZU SPORTOWEGO Wymienia się 4 grupy czynników sprzyjających powstawaniu urazów wśród narciarzy alpejskich [28,29]:  czynniki ryzyka związane ze śniegiem,  czynniki ryzyka związane z zawodnikiem,  czynniki ryzyka związane ze sprzętem,  czynniki ryzyka związane z trasą. Warunki śniegowe w dużym stopniu wpływają na jazdę narciarza. Agresywna powierzchnia śniegowa na stoku wpływa na szybszą jazdę, a co za tym idzie zwiększa szanse na wypadek podczas jazdy. Innymi czynnikami są zmieniające się warunki śniegowe. Zmiana z twardego śniegu na miękki i klejący się może wpłynąć na technikę jazdy oraz doprowadzić do utraty kontroli nad nartami. Często powierzchnia śniegowa trasy jest wyboista- tworzą się „muldy”, które utrudniają pokonanie trasy oraz zwiększają ryzyko urazu. [11-13,28,29] Przygotowanie zawodnika odgrywa bardzo istotną rolę w osiąganych przez niego wynikach, jak i zabezpieczeniu go przed powstaniem urazu. Często u narciarzy dochodzi do zmęczenia w wyniku treningu, podróży, co może mieć przełożenie na powstanie urazu. Do innych czynników zalicza się: podejmowanie dużego ryzyka podczas jazdy, złe przygotowanie fizyczne, słabe przygotowanie mentalne, błędy techniczne podczas jazdy, niedoleczony uraz, niska siła tzw. „ core stability ” 2 , niska temperatura ciała. [28,29] Sprzęt narciarski odgrywa znaczącą rolę podczas jazdy narciarza, złe dopasowanie lub ustawienie może doprowadzić do wypadku i w konsekwencji do powstania urazu. Do najczęstszych błędów, które sprzyjają powstaniu urazu można zaliczyć: zbyt ciężki sprzęt, zbyt dużą twardość nart, zbyt twarde buty narciarskie, mocno taliowane narty, zbyt szerokie narty, złe ustawnie wiązań lub ich złe dopasowanie. [13,29,29] Usytuowanie trasy narciarskiej oraz ustawienie trasy przejazdu często sprawia trudności w poprawnym przejeździe narciarza. Często jeden błąd może zawarzyć na wypadnięciu z trasy lub złym przejechaniu trasy , narażając się na powstanie urazu. Duża prędkość, połączona ze zmianami ukształtowania terenu, ciasne zakręty należy do częstszych czynników ryzyka urazu narciarza. [11- 13,28,29] PIŚMINNICTWO 1. Krasicki S. Narciarstwo zjazdowe. Kraków; Akademia Wy- chowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowe, 1994. 2. Litwiniuk A, Niźnikowski T, Stelmach M. Narciarstwo zjazdo- we. Podręcznik dla studentów kierunku wychowanie Fizyczne. Łomża; Państwowa Wyższa Szkoła Informatyki I Przedsię- biorczości w Łomży, 2015. 3. Aschenbrenner P, Baka R, Vasilis G. Ocena techniki narciar- skiej na podstawie biomechanicznej analizy. W: Kuder A, Per- kowski K, Śledziewski D. (red.) VI Międzynarodowa Konferen- cja Naukowa „Kierunki Doskonalenia treningu i Walki Sporto- wej”. Warszawa – Spała; Polskie Wydawnictwo Naukowe Kul- tury Fizycznej, 2007. 2 Dotyczy gorsetu mięśniowego otaczającego tyłów