Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

51-55 54 Journal of Clinical Healthcare 4/2018 ciowego przyśrodkowego. Jest bardziej ruchoma od łąkotki przyśrodkowej oraz zrośnięta ze ścięgnem mięśnia podkolanowego. Łąkotki wypełniają staw, biorą udział w przenoszeniu mazi stawowej, odżywieniu stawu, stabilizują staw i pochłaniają nadmierną energie, odciążając chrząstki stawowe. [12,13,15,17] Do uszkodzenia łąkotek dochodzi najczęściej podczas zbyt mocnego obciążania kolana, co powstaje gdy w kolanie dojdzie do ruchów rotacyjnych przy zgiętym stawie. Najczęściej dochodzi do uszkodzenia rogu tylnego łąkotki przyśrodkowej. Na uszkodzenie łąkotki wskazuje [15,17]:  ból,  obrzęk, wysięk stawowy,  zablokowanie stawu,  trzaski, krepitacje w stawie,  niestabilność stawu kolanowego. W celu potwierdzenia uszkodzenia wykonuje się testy: test Apelay’a dystrakcyjno- kompresyjny, (najczęściej stosowany), oprócz tego pomocny może być test Paray’a lub test Mcmurray’a. Testy obrazują nam jedynie czy w danym stawie łąkotki są bolesne, co może świadczyć o ich uszkodzeniu. W celu dokładnej diagnostyki należy podjąć badania obrazowe: USG lub MRI stawu kolanowego. Najczęściej uszkodzona łąkotka jest zszywana, bądź usuwana całkowicie. [18,19] Postępowanie fizjoterapeutyczne, pooperacyjne skupia się na przywróceniu i utrzymaniu zakresu ruchomości w stawie kolanowym oraz zapobieganiu powstawania przyszłych urazów, poprzez wzmocnienie mięśni i poprawienie mobilności. Plan rehabilitacji i stosowane techniki są bardzo podobne do tych jakie wykorzystuje się podczas fizjoterapii po rekonstrukcji ACL. [20-24] BÓLE KRĘGOSŁUPA Przyczyną występowania dolegliwości bólowych odcinka lędźwiowego są najczęściej urazy mechaniczne lub nieprawidłowa aktywność fizyczna. Aż 70% tych dolegliwości ma związek z patologia tkanek miękkich lub powstaniem napięć mięśniowo- powięziowych, sprzyjać temu mogą postępujący wiek, zmiany degeneracyjne po- wierzchni stawowych i krążków międzykręgowych. Okostna, torebka stawowa oraz więzadła również mogą dawać dolegliwości bólowe. Ból kręgosłupa często może być bólem rzuto- wanym, przeniesionym z innej części ciała, gdzie występuje proces chorobowy. [26,27] Istotną rolę w układzie ruchu pełni powięź, która otacza mięśnie oraz narządy, umożliwiając im ślizgi i przesunięcia, przenoszenie napięcia na inne struktury. Wystąpienie patologicznych napięć w obrębie powięzi powoduje wzmożenie napięcia mięśniowego, skracanie się mięśni, zmniejszenie możliwości ślizgu mięśni co może prowadzić do dolegliwości bólowych. Mięśniowe dolegliwości bólowe mogą również powstawać na skutek obecności punktów spustowych, które powstają w obrębie brzuśca mięśnia szkieletowego lub powięzi. Dają one nadmierne napięcie włóknom mięśniowych, co wyczuwalne jest pod postacią zgrubień, które uciśnięte wywołuje ból, często promieniujący lub rzutowany w inne miejsca ciał. [27,28] Rozwijający się ból doprowadza do niekon- trolowanych zmian w obrębie napięcia mięśniowego i utrwalenia nieodpowiednich wzorców ruchowych. Prowadzi to do dysbalansu mięśniowego, który powstaje w wyniku zwiększonej sztywności mięśni. W konsekwencji zmniejszenia się zakresu ruchu i siły mięśniowej. [29,30] Postępowanie fizjoterapeutyczne w dolegli- wościach bólowych skupia się na normalizacji pracy mięśniowej, nauce profilaktyki zdrowego kręgosłupa wykorzystując metodę diagnostyczno-terapeu- tyczną McKenziego. Poprzez ćwiczenia należy wzmocnić mięśnie tułowia tzw. core stability. Często mięśniami najbardziej osłabionymi są mięśnie głębokie brzucha, wzmocnienie ich i nauczenie się ich napinania podczas codziennych czynności, może zniwelować dolegliwości bólowe. Oprócz ćwiczeń wzmacniających stosuje się ćwiczenia rozciągajcie, zwiększające zakres ruchomości. W terapii można uwzględnić manipulacje stawowe oraz techniki uwalniające punkty spustowe. Do innych metod stosowanych w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych zalicza się suche igłowanie, które polega na nakłuciu punktu spustowego i jego zniwelowanie. Ważnym aspektem niwelowania bólu jest także, reedukacja patologicznych wzorców ruchowych oraz profilaktyka bólów kręgosłupa. Do aktywności fizycznych, które mogą pomóc w bólu pleców zalicza się także jogę, której program