58
Journal of Clinical Healthcare 2/2015
medyczny ma bardzo często do czynienia z
chorymi skarżącymi się na dolegliwości sercowe.
Sytuacje te często wymagają wykonania i
zinterpretowania zapisu EKG. [4,5] Wiążą się z
koniecznością posiadania odpowiedniej wiedzy z
tego zakresu. Nic więc dziwnego, że przy
szkoleniach
dedykowanych
ratownikom
medycznym duży nacisk kładzie się zarówno na
teoretyczne
podstawy
elektrokardiografii,
nieprawidłowości
poszczególnych
elementów
zapisu EKG, jak również interpretacje zapisów
elektrokardio-graficznych w wybranych stanach
kardiologicznych. I właśnie tym zagadnieniom
poświęcone były badania własne. Wynika z nich,
że wiedza ankietowanych ratowników medycznych
z zakresu
Podstaw EKG
i praktycznego
wykorzystania EKG była porównywalna. Jeśli
jednak uwzględni się grupę pytań najtrudniejszych,
a więc takich, przy rozwiązywaniu których
respondenci
podali
najmniej
prawidłowych
odpowiedzi, to okazuje się, że dotyczą one głównie
zagadnień z zakresu
EKG w praktyce.
Musi jednak
cieszyć, że przy interpretacji zapisu EKG
ankietowani ratownicy medyczni udzielili średnio
70,82% prawidłowych odpowiedzi.
Na częstość udzielanych prawidłowych odpo-
wiedzi wyraźny wpływ miała jednak płeć
respondenta. Zdecydowanie wyższą wiedzę w
zakresie tematyki prezentowanej w teście-ankiecie
wykazały kobiety i to zarówno w tematyce
Podstaw
EKG,
jak i z zakresu
EKG.
Średnia częstość
udzielania
prawidłowej
odpowiedzi
przez
ankietowane ratowniczki wynosiła 64,82%,
podczas gdy mężczyźni ratownicy prawidłowo
odpowiadali na pytania testu ze średnią częstością
wynoszącą 52,23%.
Badania własne wskazują, że na częstość
udzielania prawidłowych odpowiedzi wpływa także,
choć nieznacznie, wiek ratownika medycznego. W
przedziale wieku 20-39 lat udzielono średnio
56,26% poprawnych odpowiedzi, podczas gdy w
wieku 40-59 lat średnia częstość formułowania
poprawnej odpowiedzi wynosiła 57,27%. Jest
jednak charakterystycznym, że powyżej 40 r.ż.
respondenci wykazali się szczególnie dobrą wiedzą
z zakresu podstaw EKG w porównaniu do młodszej
grupy
wiekowej.
Natomiast
w
zakresie
praktycznych aspektów EKG wiedza respondentów
była porównywalna bez względu na analizowany
wiek.
Z moich ustaleń wynika, że staż pracy w zawodzie
ratownika medycznego nie ma znaczenia w
zakresie wiedzy dotyczącej podstaw i klinicznego
wykorzystania EKG. Różnice zarysowały się
dopiero przy analizie częstości prawidłowych
odpowiedzi
w
poszczególnych
grupach
tematycznych pytań. O ile w tematyce
Praktycznego
EKG
częstość
udzielania
poprawnych odpowiedzi nie zależała od stażu
pracy, o tyle w zakresie
Podstaw EKG
widoczne
było wyraźnie lepsze przygotowanie respondentów
pracujących nie dłużej niż 10 lat w zawodzie
ratownika medycznego.
Szczegółowa analiza niektórych pytań-zagadnień
Głównym kryterium rozpoznania zawału mięśnia
sercowego na podstawie EKG są zmiany odcinka
ST. Jeżeli następuje uniesienieodcinka ST w co
najmniej dwóch sąsiadujących odprowadzeniach
kończynowych o minimum 0,1 mV lub o minimum
0,2 mV w co najmniej dwóch sąsiadujących
odprowadzeniach
przedsercowych,
można
uważać, że występuje ostry zawał mięśnia
sercowego (STEMI). [13,14] Znajomością tej
zasady wykazało się zaledwie 22,22% ratowników
biorących udział w badaniu.
Należy jednocześnie pamiętać, że zawał nie
zawsze objawia się zmianami w EKG. Może
rozwijać się zawał bez uniesienia odcinka ST
(NSTEMI) oraz bez charakterystycznych objawów
klinicznych. U osób w podeszłym wieku lub chorych
na cukrzycę nieme zawały nie należą do rzadkości.
W takich sytuacjach nieoceniona może okazać się
znajomość wszelkich zmian jakie mogą wystąpić w
EKG w przebiegu zawału. [14]
Oprócz uniesienia odcinka ST, jako zmianę
charakterystyczną dla zawału wskazuje się również
lustrzane odbicia, czyli obniżenia odcinków ST w
odprowadzeniach odpowiadających ścianie leżącej
po stronie przeciwległej do ściany objętej
zawałem.[15] Zaledwie 36,11% ankietowanych
uznało lustrzane obniżenia odcinka ST za cechę
zawału. Zmianami występującymi w zawale serca
są również patologiczne załamki Q oraz świeży
LBBB.[13,16] 52,77% ankietowanych wskazało
prawidłową odpowiedź na pytanie o cechy
patologicznego załamka Q. Na pytanie o zmiany
charakterystyczne
dla
LBBB,
prawidłowej
odpowiedzi udzieliło 61,11% respondentów.
