<<<< Wróć do przeglądania numerów <<<<

Journal of Clinical Healthcare ● No.2./2018


Paper TitlePage

Chosen anatomical and physiological features of pain

Wybrane cechy anatomiczno-fizjologiczne bólu

Authors: J Wypyszewska, Z Kopański, M Kulesa-Mrowiecka, J Rowiński, F Furmanik, J Tabak, K Kieczka-Radzikowska , M Liniarski
Abstract (ENG): The authors defined the concept of pain, characterized the significance of pain responses, discussed the significance of anatomical and physiological features of nerve fibers carrying pain stimuli, emphasized that the role of nociceptors is receiving information about stimuli that damage or can damage tissues, so they are receptors sensitive to very intense stimuli . They discussed the importance of pain threshold and clinical features of pain.

Abstract (PL):
Autorzy zdefiniowali pojęcie bólu, scharakteryzowali znaczenie reakcji na ból, omówili znaczenie cech anatomiczno-fizjologicznych włókien nerwowych przewodzących bodźce bólowe, podkreśli, że rolą nocyceptorów jest odbieranie informacji o bodźcach uszkadzających lub mogących uszkodzić tkanki, są to więc receptory wrażliwe na bardzo intensywne bodźce. Omówili znaczenie progu bólu oraz cechy kliniczne bólu.

01-05

Clinical assessment of pain

Kliniczna ocena bólu

Authors: J Wypyszewska, Z Kopański, M Kulesa-Mrowiecka, J Rowiński, F Furmanik, J Tabak, K Kieczka-Radzikowska , M Liniarski
Abstract (ENG): The authors discussed clinical pain assessment methods. They emphasized that pain is a subjective feeling, it is very important in his opinion to gather an appropriate interview to collect the necessary information about its features. Then they focused on the elements of pain assessment and then went on to the methods of pain measurement. Discussed are the methods of self- description and observation, characterizing pain assessment questionnaires, verbal rating scales, visual-analog scales, self-efficacy scales, pain diagrams. Finally, it was emphasized that the use of several research methods allows obtaining both qualitative and quantitative clinical assessment, allows the patient to provide full information about how he feels his pain. The most appropriate methods are those that are clear, fast, understandable and effective.

Abstract (PL):
Autorzy omówili kliniczne sposoby oceny bólu. Podkreślili, że ból stanowi odczucie subiektywne, bardzo ważne w jego ocenie jest zebranie odpowiedniego wywiadu mającego na celu zgromadzenie niezbędnych informacji o jego cechach. Następnie skupili się na elementach oceny bólu, a później przeszli do metod pomiaru bólu. Omówiono metody samoopisu i obserwacji, scharakteryzowali kwestionariusze oceny bólu, słowne skale oceny, skale wizualno-analogowe, skale poczucia własnej skuteczności, diagramy bólu. Na koniec podkreślono, że zastosowanie kilku metod badawczych umożliwia uzyskanie zarówno jakościowej jak i ilościowej oceny klinicznej, umożliwia pacjentowi przekazanie pełnej informacji o tym jak odczuwa swój ból. Najwłaściwsze metody to te, które są jasne , szybkie, zrozumiałe i efektywne.

06-11

Classification of pain

Klasyfikacja bólu

Authors: J Wypyszewska, Z Kopański, M Kulesa-Mrowiecka, J Rowiński, F Furmanik, J Tabak, K Kieczka-Radzikowska , M Liniarski
Abstract (ENG): The authors presented and discussed various divisions of pain. They paid attention to the importance of physiological and pathological pain. They emphasized the role of receptor and non-receptor pain. They characterized ductal pains (phantom pain, convolution pain, neuralgia, root pain and causalgia). They discussed the importance of reflected pain, somatic pain, visceral pain. The division of pain is also characterized, taking into account the duration criterion.

Abstract (PL):
Autorzy przedstawili i omówili różne podziały bólu. Zwrócili uwagę na znaczenie bólu fizjologicznego i patologicznego. Podkreślili rolę bólu receptorowego i niereceptorowego. Scharakteryzowali bóle przewodowe (ból fantomowy, ból splotowy, neuralgię, ból korzeniowy oraz kauzalgię). Omówili znaczenie bólu odbitego, bólu somatycznego, bólu trzewnego. Scharakteryzowano także podział dolegliwości bólowych przy uwzględnieniu kryterium czasu trwania.

12-17

Pain in bone and joint diseases

Ból w chorobach kostno-stawowych

Authors: M Liniarski, Z Kopański, M Kulesa-Mrowiecka, J Rowiński, F Furmanik, J Tabak
Abstract (ENG): The authors presented selected aspects of the occurrence of chronic pain. They emphasized the importance of diseases of the osteoarticular system for the aetiology of these ailments. They drew attention to selected elements of epidemiology and economics of these ailments. Then they characterized pathologies of inflammatory changes related to osteoarticular structures. He will emphasize the destructive structure of tissue and cellular importance of proteolytic enzymes and reactive oxygen compounds released by cells flowing into inflammatory sites. They reminded that tissue damage triggering inflammation promotes the reduction of the excitability threshold of nociceptors , spatial and temporal suming of the stimulus, activation of sleeping receptors and packaging of new fibers. Metabolic, mechanical and predisposing factors are also conducive to these changes Genetic. All these elements make the joint affected by the degenerative process show increased sensitivity to pain. One of the reasons for this is also the phenomenon of peripheral sensitization .

Abstract (PL):
Autorzy przedstawili wybrane aspekty występowania przewlekłego bólu. Podkreślili znaczenie schorzeń układu kostno-stawowego dla etiologii tych dolegliwości. Zwrócili uwagę na wybrane elementy epidemiologii i ekonomii tych dolegliwości. Następnie scharakteryzowali patologie zmian zapalnych dotyczących struktur kostno-stawowych. Podkreśli niszczące struktury tkankowe i komórkowe znaczenie enzymów proteolitycznych i reaktywnych związków tlenu uwalnianych przez komórki napływające do miejsc zapalnych. Przypomnieli, że uszkodzenie tkankowe wyzwalające stan zapalny sprzyja obniżeniu progu pobudliwości nocyceptorów, sumowaniu przestrzennemu i czasowemu bodźca, aktywacji śpiących receptorów oraz paczkowaniu nowych włókien. Czynnika sprzyjającymi tym zmianom są również predyspozycje metabo-liczne, mechaniczne i genetyczne. Wszystkie te elementy powodują, że staw objęty procesem zwyrodnieniowym wykazuje zwiększoną wrażli-wość na ból. Jedną z przyczyn tego stanu jest także zjawisko sensytyzacji obwodowej.

18-22

Headcaches - selected epidemiological aspects and etiopathogenesis

Bóle głowy – wybrane aspekty epidemiologiczne i etiopatogenezy

Authors: J Tabak, Z Kopański, M Kulesa-Mrowiecka, J Rowiński, F Furmanik, M Liniarski
Abstract (ENG): The authors discussed selected aspects of epidemiology and etiopathogenesis of headaches. They emphasized the fact that headaches are one of the most common ailments that a person encounters during their lives. The incidence of pain is related to the type of pain, gender and age of the patients. Headache pain is more common in women than men, although the gender impact on headache is largely dependent on the disease entity being analyzed. In general, the frequency of headaches after 40, 50 years of age getting lower. Next, the authors characterized the significance of genetic conditions in the etiopathogenesis of headache. It was emphasized that the genetic factor may have an impact on cerebrovascular disorders, disturbances in the serotoninergic system and hypersensitivity to brainstem pain. Well-documented studies indicate that there are two subtypes with genetically conditioned familial migraine with hemorrhagic aura . It was noted that there is a majority of women among people suffering from hereditary migraine headaches. Then, headache (secondary pain) was discussed as one of the symptoms of the underlying disease. It has been noticed that the increase in the frequency of headaches following the abuse of exogenous substances is currently observed. Such a substance may be alcohol, food, preservatives or flavor-enhancing food, drugs, drugs.

Abstract (PL):
Autorzy omówili wybrane aspekty epidemiologii i etiopatogenezy bólów głowy. Podkreślili fakt, że bóle głowy stanowią jedną z najczęstszych dolegliwości, z jakimi spotyka się człowiek w czasie swoje życia. Częstość występowania dolegliwości bólowych jest związana z typem bólów, z płcią i wiekiem chorych. Dolegliwości bólowe głowy nieco częściej występują u kobiet niż mężczyzn, choć wpływ płci na występowanie bólów głowy jest w dużym stopniu zależny od analizowanej jednostki chorobowej. Na ogół, częstość dolegliwości bólowych głowy po 40., 50. r.ż. obniża się. Następnie autorzy scharakteryzowali znaczenie uwarunkowań genetycznych w etiopatogenezie dolegliwości bólowych głowy. Podkreślono, że czynnik genetyczny może mieć wpływ na mózgowe zaburzenia naczyniowe, zaburzenia w układzie serotoninergicznym oraz nadwrażliwość na bodźce bólowe pnia mózgu. Dobrze udokumentowane badania wskazują, że istnieją dwa podtypy z genetycznie uwarunkowaną rodzinną migreną z aurą połowiczoporaźną. Zwrócono uwagę, że istnieje przewagą kobiet wśród osób chorujących na dziedziczne migrenowe bóle głowy. Następnie omówiono bóle głowy ( wtórne bóle) jako jeden z objawów choroby podstawowej. Zauważono, że współcześnie obserwuje się wzrost częstości występowania bólów głowy w następstwie nadużywania substancji egzogennych. Takim substancja może być alkohol, żywność, substancje konserwujące lub poprawiające smak żywności, leki, narkotyki.

23-27

Primary headaches

Pierwotne bóle głowy

Authors: J Tabak, Z Kopański, M Kulesa-Mrowiecka, J Rowiński, F Furmanik, M Liniarski
Abstract (ENG): The authors focused on the clinical picture and criteria for the diagnosis of primary headaches. They discussed tension pains, migraine-related pains, idiopathic stabbing aches, exertional pain, cluster headaches, and primary cough headache, primary headache associated with sexual activity, hypnotic headache, primary fulminant headache, continuous hemikrania, new daily persistent pain head.

Abstract (PL):
Autorzy skupili się na obrazie klinicznym i kryteriach rozpoznania pierwotnych bólów głowy. Omówili bóle napięciowe, bóle pochodzenia migrenowego, bóle kłujące idiopatyczne, bóle wysiłkowe, klausterowe bóle głowy, a także pierwotny kaszlowy ból głowy, pierwotny ból głowy związany z aktywnością seksualną, śródsenny ból głowy, pierwotny piorunujący ból głowy, hemikranię ciągłą, nowy codzienny uporczywy ból głowy.

28-33

Secondary headaches

Wtórne bóle głowy

Authors: J Tabak, Z Kopański, M Kulesa-Mrowiecka, J Rowiński, F Furmanik, M Liniarski
Abstract (ENG): The authors have characterized the most common causes of secondary headaches. They drew attention to the importance of infections developing around the head and neck area. They discussed the symptomatology of sinusitis, otitis, and meningitis, indicating that the sepsis, which may accompany the latter, is still one of the most dangerous medical complications. The next part of the article focuses on post-traumatic consequences of damage to the central nervous system. The symptomatology of traumatic brain injury, concussion, contusion as well as the clinical picture of post-traumatic intracranial hematomas were discussed. Attention is also paid to vascular headaches resulting from cerebrovascular diseases (stroke, TIA, arteriovenous malformations, venous thrombosis) as well as systemic diseases such as, for example, arterial hypertension. Finally, headaches resulting from neoplastic proliferation within the central nervous system are characterized, emphasizing the varied clinical picture largely dependent on the tumor location.

Abstract (PL):
Autorzy scharakteryzowali najczęstsze przyczyny wtórnych bólów głowy. Zwrócili uwagę na znaczenie zakażeń rozwijających się w okolicy głowy i szyi. Omówili symptomatologię zapalenia zatok obocznych nosa, zapalenia ucha, a także zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych wskazując, że mogąca towarzyszyć temu ostatniemu zapaleniu posocznica, wciąż stanowi jedno z najgroźniejszych powikłań chorobowych. W dalszej części artykułu skupiono się na pourazowych następstwach uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego. Omówiono symptomatologię urazowego uszkodzenia mózgu, wstrząśnienia, stłuczenia a także obraz kliniczny pourazowych krwiaków śródczaszkowych. Zwrócono także uwagę na naczyniopochodne bóle głowy powstałe w wyniku chorób naczyń mózgu (udar mózgu, TIA, malformacje tętniczo-żylne, zakrzepica żylna), jak i chorób ogólnoustrojowych, takich jak np. nadciśnienie tętnicze. Na koniec scharakteryzowano bóle głowy wynikające z rozrostu nowotworowego w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, podkreślając zróżnicowany obraz kliniczny w dużej mierze zależny od lokalizacji guza.

34-41