5
Journal of Clinical Healthcare 2/2016
Na podstawie ciężkości urazu i jego lokalizacji
szacować można przybliżoną utratę krwi. W wyniku
urazu jednego płuca poszkodowany może stracić
nawet 1000ml krwi. Urazy okolicy wątroby i śledziony
mogą spowodować stratę po 2000ml krwi. Uraz,
związany ze złamaniem żeber również prowadzić
może do zmniejszenia objętości krwi krążącej
(szacunkowo ok. 125ml na jedno złamane żebro).
Złamanie kości przedramienia (promieniowej lub
łokciowej) może wywołać utratę od 250ml do nawet
500ml krwi. Złamana kość ramienna może
spowodować utratę 500ml (a nawet do 750ml) krwi.
Jeszcze więcej krwi stracić można przy urazach
kości kończyny dolnej – i tak dla przykładu około 500-
1000ml przy złamaniach kości podudzia, około 1000-
2000ml przy złamaniach kości udowej. Zdecydowanie
największe straty zachodzą przy złamaniach miednicy
(od 1000ml nawet do całkowitego wykrwawienia się).
[14]
PIŚMIENNICTWO
1. Czerwiński M, Makowiec P. Podstawy ratownictwa tak-
tycznego. Difin, Warszawa 2014.
2. Dąbrowski M, Sanak T, Kluj P, Dąbrowska A Sip M.: Spe
cyfika udzielania pierwszej pomocy medycznej w warunk
ach bojowych w środowisku taktycznym na bazie standar
du TCCC Część I. Przyczyny zgonów oraz odmienności
w postępowaniu z poszkodowanym w warunkach bojowy
ch w środowisku taktycznym na bazie standardu TCCC.
Anest Ratow 2013; 7: 226-232.
3. Kelly J, Ritenour A, McLaughlin D, Bagg K, Apodaca A,
Mallak C. et al. Injury Severity and Causes of Death
From Operation Iraqi Freedom and Operation Enduring
Freedom: 2003-2004 Versus 2006. J Trauma
2008;64:S21-S27.
4. Hansonn H.A. Physiology in Health and Disease. Phila-
delphia; Saunders, 2011.
5. Korzeniewski K. Obrażenia ciała na współczesnym polu
walki w Iraku i Afganistanie. Lek Wojsk 2008;86,1:51-54.
6. Ostrowski K,
Kopański Z, Osłowski R, Leszczyński P, Br
ukwicka I, Sianos G. The care over the injured according
to the Tactical Combat Casualty Care standard - introdu
ction. JPHNMR
2016;1:1-4.
7. Ostrowski K,
Kopański Z, Osłowski R, Leszczyński P, Br
ukwicka I, Sianos G. Providing medical attention to the w
ounded according to the TCCC standard. JPHNMR 2016;
1:5-10.
8. Sanak T, Dąbrowski M, Kluj P, Dąbrowska A, Sip M. Spe
cyfika udzielania pierwszej pomocy medycznej poszkodo
wanemu w warunkach bojowych w środowisku taktyczny
m na bazie standardu TCCC Część II. Zapewnienie hem
ostazy miejscowej podczas wykonywania zabiegów rato
wniczych w fazie taktyczno-bojowej opieki nad poszkodo
wanym na bazie standardu TCCC. Anest Ratow 2013; 7:
354-363.(Adres:http://www.anestezjologiairatownictwo.pl/
archiwum/201303/201303_AiR_011.pdf dostępne w dn. 1
8.05.2016).
9. Redakcja. Taktyczna Pomoc Rannym na Polu Walki. Wyt
yczne z dn. 2 czerwca 2014r. Adres:
.
mil.pl/plik/file/kandydaci/TC3_Wytyczne_2014(1).pdf (dos
tępny dn. 01.05.2016).
10. Redakcja. TCCC Guidelines for Medical Personnel 03 Ju
ne 2015. Adres:
0TCCC-MP%20Guidelines%20150603/TCCC%20Guideli
nes%20for%20Medical%20Personnel%20150603.pdf (d
ostępny dn. 01.05.2016).
11. Campbell J E. (red.) International Trauma Life Support
Ratownictwo przedszpitalne w urazach. Kraków; Med
Prakt, 2015.
12. Bloch RS, Gartner S. Physiologische Chemie. Stuttgart;
Aufl. Enke, 2012.
13. Szczeklik A. Interna Szczeklika – mały podręcznik. Komp
endium Medycyny Praktycznej. Kraków; Med Prakt, 2014
-2015.
14. Salomone J P. (red.) PHTLS: Prehospital Trauma Life
Support: Military Version. Am. Col Surg Canada 2011: 1
79-197.
