8
Journal of Clinical Healthcare 2/2016
poszkodowanych, oszacowania ich liczby oraz
rodzajów obrażeń (ze względu na mechanizm urazu)
a także opracowania drogi ewakuacji ze strefy, w
której trwa wymiana ognia. W niektórych przypadkach
pomoc może dotrzeć dopiero po kilku godzinach a w
przypadku zbyt dużego zagrożenia dla żołnierzy -
ratowników odstępuje się od udzielania pomocy
(niedopuszczalna jest sytuacja, w której ratownik -
żołnierz w pełni sprawny i zdolny do walki - podejmuje
próbę ratowania poszkodowanego - żołnierza,
którego zdolność do walki jest zdecydowanie
mniejsza - kosztem własnego życia).
Ratownik taktyczny na polu walki zawsze ma
kontakt (lub wysokie prawdopodobieństwo kontaktu) z
przeciwnikiem (czyli osobą agresywną). Decyzja o
wezwaniu dodatkowych sił zależna jest od dowódcy.
[5]
Następnym
utrudnieniem
dla
ratownika
taktycznego jest możliwość narzucenia mu dyscypliny
świetlnej i dźwiękowej. Dzieje się to w sytuacji, gdy
istnieje zagrożenie ze strony m. in. snajpera.
Wówczas ratownik nie ma prawa użyć jakiegokolwiek
źródła światła, aby nie zostać dostrzeżonym w
ciemności, nie może także wydawać głośnych
dźwięków. Brak oświetlenia może znacznie utrudnić
wykonanie przez niego badania i interwencji
medycznych oraz wymusza na nim konieczność
posiadania umiejętności rozpoznawania krwi i
obrażeń ciała w świetle czerwonym, niebieskim lub
przez noktowizor. [8]
Działania ratownika taktycznego określone są
schematem CBA. Odwrócenie schematu ABC wynika
z epidemiologii zgonów na polu walki, a konkretnie z
potrzeby zaopatrywania trzech głównych przyczyn
zgonów potencjalnie możliwych do uniknięcia. Przed
wydaniem wytycznych TCCC, kiedy ratownicy
taktyczni posługiwali się jeszcze procedurami
cywilnymi, obowiązującym schematem działania było
ABC. Z powodu braku skuteczności wdrażania
cywilnych wytycznych w środowisku taktycznym
żołnierze wymyślili własne tłumaczenie, odpowiednie
dla pola walki: A - Ass down, B - Butt of a danger, C -
Control bleeding, co w wolnym tłumaczeniu oznacza:
chowaj tyłek, uciekaj od zagrożenia oraz kontroluj
krwawienie. [9,10]
Kolejną
różnicą
pomiędzy
ratownikiem
medycznym a ratownikiem taktycznym jest to, iż
ratownicy wojskowi od samego początku zwracają
szczególną uwagę nie na stabilizację odcinka
szyjnego kręgosłupa, a na tamowanie masywnych
krwotoków. Takie działanie wynika oczywiście z
epidemiologii zgonów możliwych do uniknięcia. [9]
Dużym utrudnieniem dla ratownika jest często
całkowity brak możliwości zebrania wywiadu z
poszkodowanym na polu walki. Wynikać to może
przede wszystkim z konieczności zachowania
dyscypliny dźwiękowej lub braku możliwości zebrania
danych np. od rodziny albo od samego rannego.
Trudno również o świadków zdarzenia, gdyż jeśli
jacyś są, to są to głównie żołnierze aktualnie
zajmujący się walką. Ponadto zwyczajnie może nie
być czasu na zebranie ważnych informacji. Z kolei
dużym ułatwieniem pod tym względem jest fakt, iż
ratownicy taktyczni bardzo często udzielają pomocy
swoim kolegom - osobom, które dobrze znają przed
akcją. Z tego powodu bardzo ważnym zadaniem dla
ratownika taktycznego jest wcześniejsze zebranie
wywiadu i zachowanie danych nt. każdego żołnierza
w oddziale. Ułatwieniem mogą być także naszywki na
mundurach żołnierzy zawierające najważniejsze dane
np. grupę krwi lub adnotację NKA (No Known
Allergies - alergie nieznane) lub NKDA (No Known
Drug Allergies - alergie na leki nieznane). Do funkcji
ratownika taktycznego należy także wnikliwa
obserwacja żołnierzy, zwłaszcza pod kątem
odwodnienia, zarówno przed jak i w czasie działań
wojennych. Jego rola zatem nie ogranicza się jedynie
do działań na polu walki ale także związana jest z
zapobieganiem wystąpienia niebezpieczeństwa. [3,5]
Kolejnym utrudnieniem dla ratownika taktycznego
jest brak możliwości stałego kontaktu z
koordynatorem medycznym. Ponadto, ratownicy
taktyczni nie mogą podejmować samodzielnie decyzji
dotyczącej czasu ewakuacji poszkodowanych ze
środowiska
taktycznego.
Wszystkie
decyzje
podejmuje dowódca i to nie tyle na podstawie stanu
poszkodowanych i konieczności zaopatrzenia ich
obrażeń, a przede wszystkim kierując się
koniecznością wykonania zadania bojowego.
Priorytetem jest realizowanie zadań militarnych, a
obecność rannych jest jedynie jednym z elementów
uwzględnianych
przy
planowaniu
działania,
najważniejsze są więc względy taktyczne. [5,7].
PIŚMIENNICTWO
1. Ostrowski K,
Kopański Z, Osłowski R, Leszczyński P,
Brukwicka I, Sianos G. Providing medical attention to the
wounded according to the TCCC standard. JPHNMR 20
16;1:5-10.
2. Ostrowski K,
Kopański Z, Osłowski R, Leszczyński P,
Brukwicka I, Sianos G. The implementation of TCCC
medical supplies in medical rescue teams.
JPHNMR
2016;1:11-14.
