24-33
32
Journal of Clinical Healthcare 2/2017
sady bliższej kości udowej, złamania dystalnej
części kości promieniowej [18]. Z kolei Edbom-
Kolarz i Marcinkows twierdzą, że przynajmniej raz w
roku upada spośród osób powyżej 65 roku życia,
50-67% pensjonariuszy domów opieki, 33%
mieszkających samodzielnie, 20% chorych hospita-
lizowanych. Doznany uraz zmuszą 50% osób w
starszym wieku do hospitalizacji, a w dalszej
perspektywie ograniczenia sprawności fizycznej, a
nawet prowadzi do zgonu [19]. Borzym [20]
podkreśla, że wraz z wiekiem ulega osłabieniu
percepcja narządów zmysłów gwarantujących
stabilność postawy takich jak: wzrok, słuch,
zachowanie równowagi oraz czucie powierzchowne
i głębokie. Wyżej wspomniana autorka podkreśla
także, że niedocenianą przyczyną upadków są
działania niepożądane leków, przyjmowanych przez
osoby starsze [20]. Wzrost ryzyka upadku dowiódł
m.in. Katz i wsp. [21] przy zastosowaniu
risperidonu, Kallin i wsp. [22] przy podaniu
olanzapiny oraz Wang i wsp. [23] dokonując oceny
leków z grupy benzodiazepin (alprazolam,
chlordiazepoksyd, klorazepat, diazepam, estazo-
lam, temazepam, klonazepam, lorazepam, triazo-
lam).
Jak wskazuje Szpringer i wsp. [24] na
podstawie analiz badań wieloośrodkowych istotne
znaczenie w zmniejszeniu ryzyka upadków osób w
wieku senioralnym mają ćwiczenia fizyczne
ukierunkowane na stabilizację równowagi, zwięk-
szenie siły mięśniowej i koordynacji ruchowej.
Podobnie uważa Borzym podkreślając, że najwięk-
sze korzyści w zapobieganiu upadkom przynoszą
interwencje wielokierunkowe ze szczególnym
uwzględnieniem ćwiczeń fizycznych [20].
Badania własne wskazują, że płeć responden-
tów ma istotny statystycznie związek z problemami
poruszania się oraz samodzielnością ruchową
badanych. Z naszych ustaleń wynika, że mężczyźni
istotnie częściej wykazywali ograniczenia w
poruszaniu się i samodzielności ruchowej. Podob-
nego zdania są też inni autorzy [11]. Istnieją jednak
badania jak np. Dziechciaż i wsp. w których nie
stwierdza się istotnych różnic w wykonywaniu
prostych czynności życiowych między obiema płcia-
mi w grupie osób 65+ lat [25].
Z badań własnych wynika, że wraz ze wzro-
stem wieku respondentów wrastały istotnie
statystycznie
ograniczenia
poruszania
się,
samodzielności ruchowej, zapotrzebowanie na
pomoc podczas wstawania oraz zapotrzebowanie
na pomoc przy podejmowaniu spacerów.
Na podstawie przeprowadzonych badań
własnych można stwierdzić, że starzenie się nie
musi prowadzić do postępującego ograniczenia
samodzielności i sprawności. Pomimo często
wielochorobowości występującej u osób w wieku
senioralnym, prozdrowotne zachowania sprzyjają
utrzymaniu odpowiedniego poziomu aktywności
psycho-ruchowej. Istnie jednak wrastająca potrzeba
zapewnienia osobom w starszym wieku dostępu do
odpowiednich usług medycznych, na przykład
specjalistycznej opieki lekarskiej, specjalistycznych
usługi opiekuńczych. Przed tymi i wieloma innymi
zadaniami stoją rządy krajów, których społeczeń-
stwa szybko starzeją się, w tym Polska.
WNIOSKI
86,6% seniorów zachowuje pełną sprawność
ruchową, a 56,7% osób w starszym wieku
jest w pełni samodzielna ruchowo. 66,7%
badanych seniorów twierdziło, że jest w
pełni samodzielna przy wykonywaniu pod-
stawowych czynności dnia codziennego np.
podnoszeniu się z krzesła czy przy wsta-
waniu z łóżka. 76,7% seniorów w pełni sa-
modzielnie i sprawnie przemieszcza się
poza domem i nie wymaga asysty.
80% seniorów podejmuje różne formy aktyw
ności fizycznej, a dodatkowo 53,3% bada-
nych wspomaga swoją kondycję psycho-
fizyczna specjalistyczną rehabilitacją ru-
chową.
76,7% badanych seniorów miewało epizody
zasłabnięcia, 53,4% respondentów pod-
czas aktywności ruchowej potykała się.
Pomimo tych zdarzeń, 68,4% badanych
osób nie doznało urazu.
Wśród tych, którzy doznali urazu, najczęstszą
przyczyną upadku były zaburzenia równo-
wagi (u 52,7% badanych), a najczęstszym
następstwem wypadku były zwichnięcia lub
skręcenia (u 42,2%) oraz zranienia i stłu-
czenia (po 21%).
Mężczyźni istotnie częściej wykazywali ogra-
niczenia w poruszaniu się i samodzielności
ruchowej.
Wraz ze wzrostem wieku respondentów wra-
