14
Journal of Clinical Healthcare 3/2015
Rycina 2.Obciążenia fizyczne w pracy zawodowej w
ocenie ratowników medycznych [23]
Z przedstawionych danych wynika, że najwię-
ksze obciążenie fizyczne ratownicy medyczni w swej
pracy zawodowej upatrują w wykonywaniu
resuscytacji
krążeniowo-oddechowej,
intubacji
dotchawiczej, odbarczenia odmy prężnej.
ZESPÓŁ WYPALENIA ZAWODOWEGO U
RATOWNIKÓW MEDYCZNYCH
Światowa Organizacja Zdrowia określiła stres jako
„chorobę stulecia, bowiem przyczyną barwnego, a
zarazem groźnego obrazu zaburzeń adaptacyjnych
mogą być czynniki fizyczne, jak i chemiczne,
toksyczne, infekcyjne, psychiczne i socjopatyczne”.
[24]. Stres najogólniej można ująć jako reakcję
organizmu na ciągle stawiane mu zadania. Wybitny
polski psycholog Jan Strelau określa stres jako
„stan,
na który, składają się silne negatywne emocje oraz
towarzyszące im zmiany fizjologiczne i biochemiczne,
przekraczające normalny (podstawowy) poziom
pobudzenia”
. [25] Autor przyjmuje zatem, że
powodem tego stanu jest zakłócenie równowagi
pomiędzy wymaganiami, a możliwościami spełnienia.
W ujęciu praktycznym stres, według. M. Milesa, jest
wpływem otoczenia, który zmusza organizm do zmiany
zachowania w celu dostosowania się do nowej
sytuacji. [26].
W życiu prywatnym i w zawodowym wymaga się
od ludzi ciągłej gotowości, niezawodności, dyspozycji
i profesjonalizmu. Stres towarzyszy nam na każdym
etapie naszego życia i niemal w każdej życiowej
sytuacji. Dla większości z nas stres ma działanie
pobudzające, napędzające do działania i motywujące.
Ma to miejsce, gdy jest on zachowany na
odpowiednim poziomie. Niestety, czasem jego
nadmiar w połączeniu z ogromnym poczuciem
odpowiedzialności ma działanie destrukcyjne na
jednostkę.[27] Są zawody, w których stres jest stałym
elementem wykonywania czynności zawodowych i do
takich właśnie należy praca ratownika medycznego.
Stresorów w pracy zawodowej ratownika medycznego
jest wiele. Jednym z nich jest specyficzna organizacja
pracy. Praca zmianowa, nieregularność pracy, praca
w ciągłym napięciu wynikającym z konieczności
podejmowania decyzji niezbędnych do utrzymania
pacjenta przy życiu oraz gotowość do szybkiego
podejmowania decyzji. Dodatkowo nakłada się na to,
częste fizyczne zmęczenie spowodowane ciężkimi
warunkami pracy, nienormowanym czasem pracy
oraz duży wysiłek fizyczny towarzyszący działaniom
zawodowym. [28] Stresująco działa także ciągły
kontakt z chorobami, urazami i ich konsekwencjami,
stwierdzanymi u pacjentów do których są wzywane
ZRM. Ratownicy medyczni stale muszą pamiętać nie
tylko o ryzyku zagrożenia zdrowia i życia pacjenta, ale
także o istniejących zagrożeniach dla nich samych.
Zespół stresorów często poszerza.kontakt z
rozpaczającą rodziną umierającego pacjenta,
niemożność uratowania ofiar, zwłaszcza gdy są to
dzieci, konieczność identyfikacji i transportowanie
zwłok oraz poczucie bezsilności i osamotnienia
wobec ogromu zniszczeń, jakie czasem są
stwierdzane na miejscu zdarzenia. [29]
Wszystkie te czynniki przyczyniają się do
wypalenia
zawodowego
wśród
ratowników
medycznych. Christina Maslach definiuje to zjawisko,
jako
„zespół wyczerpania emocjonalnego, depersona-
lizacji i obniżonego poczucia dokonań osobistych,
który może wystąpić u osób pracujących z innymi
ludźmi w pewien określony sposób”
. [30,31]
