12
Journal of Clinical Healthcare 2/2015
Streszczenie—
Wstęp. Współcześnie urazy klatki piersiowej nabierają coraz większego wymiaru społecznego i medycznego. Duża aktualność
tematyki skłoniła autorkę do podjęcia badań własnych.
Cel pracy. Celem badań było określenie częstości urazów klatki piersiowej w odniesieniu do takich czynników jak : płeć, wiek, zastosowanie
przez pacjenta alkoholu i/lub substancji odurzających, charakterystyka urazu podstawowego, charakterystyka okoliczności urazu, charaktery-
styka urazów towarzyszących.
Materiał i metody.
Materiał. Retrospektywnej analizie poddano dokumentację medyczną Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Szpitala Uniwersyteckiego w Kra-
kowie obejmującą okres od 1.09.14 r. do 31.12.14 r. Według wcześniej przyjętej procedury wyselekcjonowano grupę 204 pacjentów w wieku
18- 95 lat, która stała się podstawą dalszej analizy.
Metodyka. W oparciu o Międzynarodową Statystyczną Klasyfikację Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 z ogółu chorych leczonych w
SOR SU w okresie od 1.09.14 r. do 31.12.14 r., wyselekcjonowano pacjentów, którym przydzielono jeden z kodów diagnozy nozologicznej
S20, S21, S22, S23, S24, S25, S26, S27, S28, S29.
Wyniki i wnioski. Uzyskane wyniki wskazują, że urazy klatki piersiowej nieco częściej występowały u mężczyzn niż kobiet. Częstość
występowania obrażeń klatki piersiowej była najwyższa w grupie chorych powyżej 55 r.ż. natomiast najniższa przed 25 r.ż. W pozostałych
przedziałach wiekowych utrzymywała się na porównywalnym poziomie. Pod wpływem alkoholu i/lub innych środków było 7% badanej grupy
chorych. W chwili doznania urazu klatki piersiowej mężczyźni byli prawie 3-krotnie częściej pod wpływem alkoholu niż kobiety. Najczęściej
pijanymi byli chorzy w wieku do 24 lat i w wieku 35-44 lata. W pozostałych przedziałach wiekowych częstość rozkładu osób znajdujących się
pod wpływem alkoholu była porównywalna. U żadnego z badanych nie wykryto obecności substancji odurzających. Najczęstsze typy urazów
klatki piersiowej występujące w badanym materiale chorych tzn. Powierzchowny uraz klatki piersiowej (S.20) oraz Złamanie żebra (żeber),
złamanie mostka i odcinka piersiowego kręgosłupa (S.22) dotyczyły obu płci z częstością porównywalną. Natomiast Zwichnięcie, skręcenie,
naderwanie stawów i więzadeł klatki piersiowej (S.23), Uraz naczyń krwionośnych klatki piersiowej) (S.25) i Uraz zmiażdżeniowy klatki
piersiowej i urazowa amputacja fragmentu klatki piersiowej (S.28) zdarzały się wyłącznie u mężczyzn. Bez względu na analizowany przedział
wiekowy najczęstszym urazem klatki piersiowej był Powierzchowny uraz klatki piersiowej (S.20). Uraz opisany jako Złamanie żebra(żeber),
złamanie mostka i odcinka piersiowego kręgosłupa (S.22) najrzadziej występował w najmłodszej grupie wiekowej (do 24lat), a najczęściej w
grupie powyżej 55 lat. Zwraca uwagę fakt, że w miarę wzrostu wieku analizowanych, pomimo dominacji urazu S.20 we wszystkich
przedziałach wiekowych, zmieniała się częstość występowania pozostałych poszczególnych urazów. O ile w najmłodszej grupie wiekowej (do
24 r.ż.) pozostałe urazy (z wyłączeniem S.20) rozkładały się z porównywalną częstością, o tyle w najstarszej grupie (powyżej 55 r.ż.) wśród
pozostałych urazów (z wyłączeniem S.20) dominowały już S.22.Za charakterystyczne można uznać wzrastającą wraz z wiekiem częstość
urazów opisanych kodem S.22. Porównanie uzyskanych wyników wskazuje, że upadek z wysokości poziomu ciała zdarzał się częściej u
kobiet , z kolei upadek z wysokości ponad 3-krotnie częściej, a pobicia ponad 2-krotnie częściej występowały u mężczyzn w porównaniu do
kobiet. Urazy klatki piersiowej związane z przygnieceniem dotyczyły wyłącznie mężczyzn. Pozostałe przyczyny urazów rozkładały się z
częstością porównywalną u obu płci. Dla większości analizowanych przedziałów wiekowych występowały predylekcyjne okoliczności do
powstania urazu klatki piersiowej. W najmłodszej (do 24r.ż.) grupie wiekowej oraz w wieku 35-44 lata najczęściej do urazu klatki piersiowej
doprowadzały pobicia, w przedziale 25-34 lat – wypadki komunikacyjne, a już począwszy od 45 r.ż. upadek z poziomu ciała. Powyżej tej
granicy wieku, udział upadku z poziomu ciała wśród ogółu analizowanych przyczyn urazu klatki piersiowej wyraźnie wrastał wraz z wiekiem.
Przedstawione wyniki świadczą, że u kobiet urazowi klatki piersiowej prawie 2–krotnie częściej towarzyszyły urazy głowy (S00–S09) w
porównaniu do mężczyzn. Z kolei mężczyźni ulegający urazowi klatki piersiowej prawie 3-krotnie częściej niż kobiety doznawali również
urazów obejmujących liczne okolice ciała (T00-T07). Rozkład częstości występowania pozostałych umiejscowień urazów
współtowarzyszących obrażeniom klatki piersiowej u obu płci był porównywalny. W młodszych grupach wiekowych (0-34 lata) urazy barku i
ramienia (S40-S49) są najczęstszymi urazami współtowarzyszącymi obrażeniom klatki piersiowej, natomiast w późniejszym wieku już prawie
nie występują. Natomiast wraz z wiekiem chorych, którzy doznali urazu klatki piersiowej wrasta częstość urazów obejmujących liczne okolice
ciała (T00-T07), które z kolei w najmłodszej grupie wiekowej (do 24r.z.) w ogóle nie występują.
Słowa kluczowe —
urazy klatki piersiowej, klasyfikacja ICD-10, płeć, wiek.
Wkład poszczególnych autorów w powstanie pracy—
A
-
Koncepcja i projekt badania, B-Gromadzenie i/lub zestawianie danych, C-Analiza i
interpretacja danych, D-Napisanie artykułu , E-Krytyczne zrecenzowanie artykułu, F-Ostateczne zatwierdzenie artykułu
Adres do korespondencji —
Prof. dr Zbigniew Kopański, Collegium Masoviense – Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu, Żyrardów, ul. G. Narutowi-
cza 35, PL-96-300 Żyrardów, e-mail
Zaakceptowano do druku:
22.05.2015.
WSTĘP
Urazy od zawsze towarzyszyły codziennemu
życiu człowieka, dlatego też na przestrzeni wieków
starano się w miarę ówczesnego poziomu medycyny
im zapobiegać i leczyć.
Wśród istotnych konsekwencji urazów klatki
piersiowej znajdują się koszty bezpośrednie,
społeczne oraz koszty związane z odległymi
następstwami. [16-18] Straty ekonomiczne dotyczą
głównie kosztów poniesionych na leczenie (w tym
rehabilitację poszkodowanych i czynności cywilno-
prawne związane z zaistniałym zdarzeniem), a także
