3
Journal of Clinical Healthcare 4/2015
Długofalowej Polityki Senioralnej. Przygotowanie
lekarzy do opieki nad osobami w podeszłym wieku
jest niedostateczne, brakuje również lekarzy
geriatrów. Obecny system rozliczania przez NFZ
świadczeń medycznych (JGP) stanowi kolejną barierę
w rozwoju oddziałów geriatrycznych. Raport NIK
ocenia, że dostępność do opieki geriatrycznej w
latach objętych kontrolą pogorszyła się. Zmniejszyła
się liczba poradni i oddziałów geriatrycznych, do
których pacjenci przyjmowani są bez konieczności
oczekiwania. Mimo wzrostu nakładów na świadczenia
opieki zdrowotnej dla osób w podeszłym wieku,
wzrosła liczba oczekujących i rzeczywisty czas
oczekiwania na udzielenie świadczenia” [9].
Dodatkowo
brak
jest
ustalonych
kryteriów
dotyczących finansowania świadczeń dla tej grupy
wiekowej, co dodatkowo ogranicza dostępność do
opieki specjalistycznej.[10]
Obserwowany już i prognozowany wzrost
kosztów opieki zdrowotnej nad osobami starszymi
będzie
związany
przede
wszystkim
z
upowszechnianiem się m.in. takich chorób jak
cukrzyca, choroby nowotworowe oraz choroby układu
kostnego, które już dzisiaj stanowią znaczny koszt dla
systemu opieki zdrowotnej w Polsce. Choroby
przewlekłe powodują duże wydatki w systemie
ochrony zdrowia, zarówno po stronie pacjenta
(wydatki prywatne z kieszeni pacjenta) jak i po stronie
systemu oraz generują koszty w wymiarze
społecznym. Procesy chorobowe o długotrwałym
przebiegu uniemożliwiają właściwe wykorzystanie
potencjału człowieka i rzutują nie tylko na jego
sytuację aktualną, ale również na jego przyszłe
możliwości. Wpływają na każdy aspekt życia
człowieka i jego rodziny oraz ograniczają bądź
uniemożliwiają realizację jego celów w przyszłości.
Interdyscypline podejście do problemu opieki nad
osobami starszymi może zostać wykorzystane do
przeciwdziałania chorobom przewlekłym i wdrożenia
programów prewencji na każdym etapie życia
człowieka. Zwróci uwagę na wiele innych przyczyn
złego stanu zdrowia, które wynikają z warunków
życia, pracy czy organizacji systemów ochrony
zdrowia i wynikającej z tego braku dostępności do
niektórych świadczeń. Dodatkowo niskie wydatki
publiczne na opiekę zdrowotną powodują często
niską jakość świadczeń, a niefinansowanie zdrowego
stylu życia, gorsze wykształcenie (nieposyłanie dzieci
do szkół), praca w trudnych warunkach, brak
skutecznych działań zapobiegających chorobie
wpływa na pojawienie się i pogłębianie nierówności
szans, które utrwalają ubóstwo [11].
Wyeliminowanie bądź ograniczenie występowania
takich sytuacji, albo chociażby dostrzeżenie ich
krytycznego znaczenia dla zdrowia pozwoli
skoncentrować się na poszukiwaniu synergicznych
sposobów jego umacniania i zapobiegania chorobie.
Pozwoli jednocześnie dostrzec istnienie powiązań
występujących w bardzo szerokim otoczeniu
zewnętrznym, które muszą być uwzględniane jako
konieczny warunek rozwoju zarówno społecznego jak
i gospodarczego oraz zdrowego starzenia się i
zapobiegania wykluczeniu społecznemu osób
starszych [12].
Złożoność procesu opieki nad osobami starszymi
w obliczu zjawisk demograficznych, których jesteśmy
świadkami spowoduje konieczność budowy systemu,
w którym wokół pacjenta i jego problemów skupiają
się profesjonaliści medyczni oraz przedstawiciele
różnych dziedzin życia społecznego i gospodarczego.
Pozwoli to na stworzenie funkcjonalnej opieki
medycznej dla osób w podeszłym wieku, wzorem
wdrażanych na świecie od kilkudziesięciu lat
rozwiązań.[8,10,11]
Byłaby to działalność zajmująca się zdrowiem,
chorobami, opieką i pomocą dla starszych pacjentów,
która
obejmowałaby
fizyczne,
psychiczne,
funkcjonalne i społeczne problemy osób w podeszłym
wieku przy poszanowaniu ich odrębności typowych
dla wieku.
Zintegrowanie różnych dziedzin medycyny,
skupienie działań na problemach pacjenta pozwoli na
całościową ocenę złożonych problemów wieku
podeszłego typowych dla tej fazy rozwoju człowieka i
pozwoli zaoferować pacjentowi holistyczną opiekę
interdyscyplinarnego zespołu fachowców. Jego
zadaniem będzie optymalizacja stanu zdrowia osób
starszych, poprawa ich samodzielności i jakości życia
poprzez stworzenie systemu opieki specjalistycznej
stacjonarnej (oddziały i poradnie geriatryczne,
oddziały dzienne), środowiskowej oraz systemu
wsparcia społecznego (zapewniające łączność z
instytucjami opieki społecznej i opieką domową).
Taka multidyscyplinarna organizacja umożliwi lepszą i
skuteczniejszą opiekę oraz pomoże rozwiązywać
problemy zdrowotne osób starszych, pozwalając im
na bardziej komfortowe i aktywne funkcjonowanie.
Warunkiem kluczowym planowanych działań jest
wsparcie systemu kształcenia personelu medycznego
w zakresie opieki geriatrycznej. Tymczasem ( zgodnie
z raportem NIK) wykłady z geriatrii na wielu
