15-19
18
Journal of Clinical Healthcare 1/2017
wych. Ostateczny efekt terapeutyczny wspomagają
pasty do zębów o działaniu usuwającym płytkę
nazębną i przeciwzapalnym oraz antyseptyki (głównie
płukanki) [24,25].
Obecnie wskazuje się na istnienie zależności
między paleniem papierosów przez kobiety ciężarne
(zarówno kobiety palące w czasie ciąży, jak również
palące jeszcze przed zajściem w ciążę) a
występowaniem chorób przyzębia. Dym nikotynowy
bezpośrednio niszczy przyzębie i jednocześnie
opóźnia proces gojenia dziąseł, a także upośledza
miejscowe reakcje immunologiczne w jamie ustnej
palacza [25].
Rozwijająca się podczas ciąży flora bakteryjna
jamy ustnej może także oddziaływać niekorzystnie na
cały organizm. Zapalenie przyzębia jako siedlisko
drobnoustrojów patogennych może zwiększać ryzyko
rozwoju chorób ogólnoustrojowych, szczególnie
właśnie w ciąży. Wśród zagrożeń ciążowych
mających związek z zapaleniem przyzębia wymienia
się przede wszystkim poród przedwczesny i niską
masę urodzeniową dziecka (waga noworodka nie
przekracza 2500g). Wśród kobiet, które urodziły
niemowlęta z niską wagą urodzeniową stwierdzono
dominację w mikroflorze jamy ustnej
Actinobacillus
actinomycetemcomitans, Porphyromonas gingivalis,
Bacteroides forsythus, Fusobacterium nucleatum
i
Treponema denticola
. Liczba tych bakterii była
znacznie wyższa, niż u kobiet które urodziły dziecko o
normalnej masie [26-29].
Związek pomiędzy rozwojem chorób przyzębia a
zaburzeniami rozwoju płodu oraz ryzykiem
przedwczesny poród upatruje się w przedostawaniu
się bakterii patogennych z jamy ustnej do łożyska
poprzez naczynia krwionośne. Ich obecność, nawet w
odległych od jamy ustnej tkankach i narządach, a
także łożysku matki wzmaga miejscową syntezę
cytokin i innych mediatorów stanów zapalanych,
powodując przedwczesny poród (PTL- preterm
labour) i niską masę urodzeniową dziecka (LBW –low
birth weight). [30,31] Uwarunkowany m.in. złym
stanem jamy ustnej kobiety ciężarnej PLBW (preterm
low birth weight) odpowiada za około 60%
śmiertelność okołoporodową dzieci. Zespół ten
wiązany jest również z powstawaniem wad
rozwojowych i chorób wieku dziecięcego (głuchota,
ślepota, astma, choroby serca, cukrzyca typu II,
otyłość) [32-34].
PIŚMINNICTWO
1. Sulima M, Lewicka M, Makara–Studzińska M, Wiktor K, Wik-
tor H. Nasilenie stresu u kobiet ciężarnych z zagrażającym
porodem przedwczesnym. JPHNMR
2013; (4): 37-42.
2. Sulima M, Makara-Studzińska M, Lewicka M, Wiktor K, Sta-
warz B, Wiktor H. Analysis of sociodemographic factors and
obstetric situation in the context of the time of pregnancy
completion with a preterm delivery. JPHNMR
2014; (3): 44-
50.
3. Bręborowicz G. (red.) Położnictwo i ginekologia. Warszawa;
Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2010.
4. Chazan B. (red.) Położnictwo i ginekologia w zarysie. War-
szawa; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006.
5. Górska R, Pietruska M, Dembowska E, Wysokińska-
Miszczuk J, Włosowicz M, Konopka T. Częstość występowa-
nia chorób przyzębia u osób w wieku 35–44 lat w populacji
dużych aglomeracji miejskich. Dent Med Probl 2012; 49: 19–
27.
6. Mielczarek A. Profilaktyka. Wszystko co chcielibyście wie-
dzieć o płytce. Med Trib 2013; 12: 4-5.
7. Adriaens P. Aetiology and prevention of periodontal disease.
Nowa Stom 1997; 3: 58-60.
8. Bellamy HA, Schwalberg RH, Drum MA : Factors associated
with use of preventive dental and health services among U.S.
adolescents. J Adolescent Health 2001; 29, 6: 395-405.
9. Poręba R. Stany zagrożenia życia u kobiet w ciąży. Na ratu-
nek 2011; 6: 39.
10. Iwanowicz Palus G.(red.) Stany nagłe w okresie okołoporo-
dowym. Warszawa;Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008.
11. Pisarski T, Skrzypczak J. Zmiany ciążowe w organizmie ko-
biety. W: Pisarski T. (red.) Położnictwo i ginekologia. War-
szawa; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2001: 280-285.
12. Martius G, Breckwoldt M, Pfleiderer A. Ginekologia i położnic-
two. Wrocław; Wyd. Med. Urban i Partner, 1997.
13. Hytten F, Camberlain GV. Clinical Physiology in Obstetrics.
London; Blackwell Scientific Publications, 2015.
14. Allen SR. Gestational diabetes: a review of the treatment op-
tions. Treat Endocrinol 2003; 2: 357–365.
15.
Lindheimer MD, Conrad KP, Umans JG. The normal and dis-
eased kidney in pregnancy. W: Schrier RW. (red.) Diseases
of the kidney and urinary tract. Filadelfia; Lippincott Williams
and Wilkins, 2007: 1909–1940.
16.
Markwitz W, Oko A. Choroby nerek. W: Bręborowicz GH.
(red.) Ciąża wysokiego ryzyka. Poznań; Ośrodek Wydaw-
nictw Naukowych, 2006: 719–728.
17. Adriaens P. Aetiology and prevention of periodontal disease.
Nowa Stom 1997; 3: 58-60.
18. Bellamy HA, Schwalberg RH, Drum MA. Factors associated
with use of preventive dental and health services among U.S.
adolescents. J Adolescent Health 2001; 29, 6: 395-405.
19. Ketterla W. Paradontologia. Wrocław; Wydawnictwo Urban &
Partner, 1995.
20. Herbert F W, Edith M, Rateitschak KH. Periodontologia. Lu-
blin; Czelej, 2006.
21. Trębska- Świstelnicka M. Profilaktyka. Zapalenie dziąseł za-
leżne od płytki bakteryjnej. Med Trib 2011; 8: 6-8.
22. Klepacz-Szewczyk J, Pawlicka H. Ocena stanu uzębienia i
stomatologicznych potrzeb leczniczych pacjentek w okresie
okołoporodowym oraz zachowań prozdrowotnych kobiet cię-
żarnych. Mag Stomatol 2013; 86-90.
23. Lachowicz L, Turska E. Biochemia jamy ustnej. Warszawa;
Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008.
24. Borakowska-Siennicka M, Górska R. Choroba przyzębia a
poród przedwczesny i niska masa urodzeniowa noworodków
