10-14
13
Journal of Clinical Healthcare 1/2017
bakterii w jamie ustnej. Jednak ze względu na stałą
regenerację flory bakteryjnej jamy ustnej zarówno ze
środowiska zewnętrznego jak i mikrośrodowisk jamy
ustnej ( np. migdałki, język), regularna higiena
obejmująca tylko mechaniczne oczyszczanie zębów
jest niewystarczająca. Optymalnym działaniem byłoby
postępowanie, w którym zabiegi higieniczne prowa-
dziłyby również do redukcji drobnoustrojów w obrębie
całej jamy ustnej i gardła. Dlatego zaleca się środki
antybakteryjne, aby wspomóc rutynowe zabiegi
higieniczne. Głównym celem działań antybakteryjnych
jest dezaktywacja biofilmu, którego nie udało się
usunąć szczotkowaniem oraz zahamowanie tworze-
nia nowego biofilmu, a ponadto dotarcie do obszarów
jamy ustnej i gardła niedostępnych dla szczoteczki.
Najbardziej popularną formą występowania tych
środków są płyny do płukania jamy ustnej (płukanki).
Płukanki w codziennej higienie jamy ustnej pomagają
w utrzymaniu prawidłowego pH jamy ustnej. Sku-
teczny jest tutaj dla przykładu 0,2% roztwór
glukonianu chlorheksydyny działający na bakterie
Gram-dodatnie, Gram-ujemne, drożdżaki, grzyby,
względne tlenowce i beztlenowce. Płukanki mają
bardzo szeroki zakres działania, a te z dodatkiem
chlorheksydyny posiadają szczególnie korzystnych
zakres działania użytecznego w codziennej profilak-
tyce zapaleń przyzębia. [5,12]
PROFILAKTYKA SPECJALISTYCZNA
Profilaktyka specjalistyczna związana jest z fazą
higienizacji, która stanowi pierwszy etap leczenia
zapaleń. Polega na okresowych badaniach
kontrolnych, wyborze odpowiedniego, korzystnego
programu
higieny
domowej,
mechanicznym
oczyszczaniu zębów, skalingu naddziąsłowym, pole-
rowaniu koron i szyjek zębów, stosowaniu preparatów
zawierających w składzie fluor. [8]
Badanie stomatologiczne jest działaniem
profilaktycznym w momencie kiedy pacjent otrzyma
określone zalecenia dotyczące higieny lub gdy
zostaną wdrożone odpowiednie zabiegi. Diagnostyka
może unaocznić obecność czynników szkodliwych np.
biofilmu, nawisających wypełnień, nieprawidłowego
przyczepu wędzidełka bądź wskazać konieczność
wykonania uzupełnień protetycznych, wykazać obec-
ność zaniku dziąsła lub złych warunków zgryzowych.
Kontrolne wizyty stomatologiczne pacjentów z
chorobami przyzębia powinna odbywać się co 2-4
miesiące. Podczas kontroli winien być oceniony
aktualny stan jamy ustnej po wdrożeniu leczenia, a co
za tym idzie jakość prowadzonej higieny jamy ustnej.
Pozwala to wskazać miejsca, gdzie doszło do
powstania nowych stanów zapalnych i patologicznych
kieszonek dziąsłowych. Aktualny stan higieny można
ocenić podczas badania z wykorzystaniem wskaźnika
higieny przestrzeni międzyzębowych API. [5, 6, 9,12]
Mechaniczne oczyszczanie powierzchni zębów
stosuje się w celu precyzyjnej likwidacji płytki
nazębnej jak i ze względów estetycznych (pozbycia
się przebarwień na powierzchniach koron zębów).
Czyszczenie takie jest wykonywane przed zabiegami
kontaktowego pokrycia zębów fluorem, wybielaniem
zębów i zabiegami periodontologicznymi.
Maszynowe zabiegi oczyszczania odbywają się w
gabinecie stomatologicznym za pomocą kątnic
wolnoobrotowymi (piaskarek). Odpowiedni dobór
szczotek
i profesjonalnych
past
czyszcząco-
polerujących pomaga uzyskać zamierzony efekt. Pia-
skarka służy do usuwania przebarwień zębów
najczęściej pochodzących z picia dużej ilości kawy,
herbaty czy palenia tytoniu. Piaskarka wytwarza silny
strumień wody, powietrza i drobin czyszczących.
Strumień ten oczyszcza powierzchnie koron zębów z
nieestetycznych osadów. Maszynowe zabiegi oczysz-
czania nie są jednak skuteczne w przypadku już
zmineralizowanego osadu czyli kamienia nazębnego.
[13,14]
Płytka nazębna już po 3-4 dniach mineralizuje się.
Powoduje to odkładanie się kamienie nazębnego,
który jest doskonałym miejscem kolonizacji bakteryj-
nej.
Zabieg usuwania złogów powinien odbywać się
przeciętnie 1 - 2 razy w roku, natomiast u osób ze
zdiagnozowanym zapaleniem dziąseł może być
przeprowadzany częściej w zależności od potrzeb.
Systematyczne pozbywanie się kamienia nazębnego
zaraz po jego powstaniu zapobiega powstawaniu
zapaleń przyzębia.
Preferowanym sposobem usuwania złogów
nazębnych jest metoda ultradźwiękowa (skaling
ultradźwiękowy). Skraca ona czas zabiegu i
jednocześnie wywołuje najmniejszy uraz tkanek
twardych zęba oraz cementu korzeniowego. Skaling
ultradźwiękowy
powoduje
od
kilku
do
kilkunastokrotnie mniejszą utratę tkanek twardych
zęba w porównaniu do zabiegu wykonywanego na-
rzędziami ręcznymi.
Należy jednak pamiętać, że podczas pracy z
wykorzystaniem ultradźwięków istnieje potrzeba
szczególnej dbałości o prawidłowe trzymanie koń-
