10-14
12
Journal of Clinical Healthcare 1/2017
skierowana do kieszonki dziąsłowej. Wykonuje się
ruchy wibrujące o małym nasileniu.
Metoda
Fonesa
to ruchy okrężne polecane
głównie dzieciom i osobom upośledzonym. [12,13]
Należy pamiętać, że płytka bakteryjna odkłada się
po każdym posiłku, tak więc celem instruktarzu
prawidłowego szczotkowania jest nauczenie pacjenta
skutecznego usuwania płytki oraz nie dopuszczenia
do jej ponownego tworzenia. Pomimo, że szczoteczka
do zębów jest najbardziej uniwersalnym i stosunkowo
prostym sprzętem do higienizacji jamy ustnej, jej
odpowiedni dobór jest bardzo ważny. Przy doborze
szczoteczki zwraca się uwagę głównie na równą
długość włosia oraz odpowiednią wielkość części
pracującej, która powinna obejmować 3 zęby, a także
prawidłową długość rękojeści, pozwalającą na
swobodnie utrzymanie i obracanie szczoteczką. [12]
Wyróżnia się szczoteczki miękkie, średnie i
twarde. Najczęściej polecane są szczoteczki średnie i
miękkie ponieważ twarde przy nieprawidłowym
szczotkowaniu mogą doprowadzić do recesji dziąseł.
Przy uwzględnieniu części pracującej szczoteczki
wyróżnia się szczoteczki pęczkowe (2-3 rzędy
pęczków na szerokość, 5-6 na długość),
wielopęczkowe (3-4 rzędy pęczków na szerokość, 10-
12 na długość) oraz szczoteczki z układem włosia
przybliżoną do litery V. Istnieją również szczoteczki
elektryczne. W tych szczoteczkach część czyszcząca
może wykonywać ruchy wibrujące, rotacyjne,
drgające. Zarówno szczoteczka manualna jak i
elektryczna jest tak samo skuteczna w oczyszczaniu
zębów. Te z mechanizmem elektrycznym polecane są
głównie osobom niepełnosprawnym bądź o
ograniczonych zdolnościach manualnych.[13]
Pasty do zębów posiadają w swoim składzie
substancje ścierne, które stanowią dodatkowy czynnik
pomagający w utrzymaniu prawidłowej higieny jamy
ustnej. Substancje ścierne nie uszkadzają szkliwa.
Jednym ze środków ściernych jest pirofosforan.
Nadaje on paście odpowiednie właściwości
oczyszczające, ponadto pirofosforan hamuje wzrost
amorficznego fosforanu wapnia i jego przekształcanie
w kamień nazębny. Substancjami pomocniczymi
wchodzącymi w skład past do zębów są środki
bakteriobójcze (chlorheksydyna) i przeciwzapalne.
Odpowiednio dobrane i zbilansowane do aktualnego
stanu jamy ustnej pacjenta pozwalają zapewnić
skuteczną higienizację. [5,8,14]
Mianem środków uzupełniających określa się
przybory do higieny przestrzeni międzyzębowych.
Jest to: nić dentystyczna, wykałaczki, szczoteczki
międzyzębowe, irygator. Oczyszczanie przestrzeni
między zębami jest bardzo ważne ponieważ zwykła
szczoteczka nie dociera do miejsc styku zębów.
Usuwa ona co najwyżej 60% płytki nazębnej. Dlatego
aby zachować zdrowe przyzębia należy używać
przyborów uzupełniających. Najwięcej osadów
gromadzi się w miejscach gdzie zęby stykają się ze
sobą, jest to uwarunkowane budową anatomiczna
zębów, właśnie w tych miejscach najszybciej
dochodzi do stanu zapalnego, tworzenia się patolo-
gicznych kieszonek dziąsłowych i powstawania
próchnicy zębów. [5,8]
Nitka dentystyczna jest bardzo pożytecznym
narzędziem w oczyszczaniu przestrzeni międzyzębo-
wych. Wykonana jest z jedwabiu lub z nylonu. Może
zawierać fluor. Nitki mogą być woskowane. Ich
wygląd przypomina cienki sznurek lub płaską taśmę.
Nitkę zawija się na palce obu rąk i delikatnie wsuwa w
miejscach stycznych po powierzchni zęba tak aby nie
uszkodzić brodawek przydziąsłowych. Wykonuje się
ruch poziome i pionowe wymiatając nitką resztki
pokarmowe. [5,8]
W przypadku kiedy przestrzenie pomiędzy
zębami są dość szerokie a korzenie zębów obnażone,
zaleca się stosowanie szczoteczek międzyzębowych.
Oczyszczają one przestrzenie w trudno dostępnych
miejscach takich jak przęsła mostu czy nierówności
występujące na powierzchniach korzeni zębów.
Szczoteczki międzyzębowe są bardziej skuteczne niż
nitki dentystycznej.
Z drzewa brzozowego lub balsamowego wyko-
nane są wykałaczki zębowe. Służą do oczyszczania
przestrzeni zębowych poprzez wprowadzanie ich w
przestrzenie wierzchołkiem do punktu stycznego.
Podczas
używania
tego
rodzaju
środka
uzupełniającego trzeba być bardzo ostrożnym, aby
nie zranić brodawek dziąsłowych. Przy zdrowym przy-
zębiu wykałaczki nie są polecane. [12-14]
Irygatory to urządzenia pozwalające na
oczyszczanie miejsc stycznych zębów z resztek
pokarmowych za pomocą strumienia czystej wody,
bądź z dodatkiem leku. Ich działanie jest bardzo
skuteczne w leczeniu jak i zapobieganiu chorób
przyzębia. Trzeba jednak pamiętać, że irygator nie
może zastąpić zwykłej szczoteczki do zębów, może
jedynie uzupełnić szczotkowanie. Stosowanie
szczoteczki wraz z irygatorem powoduje zmniejsze-
nie stanu zapalnego i pozwala zachować dobry stan
higieny jamy ustnej.
Codzienne
mechaniczne
usuwanie
płytki
nazębnej powoduje znaczne obniżenie ogólnej liczby
