20-22
21
Journal of Clinical Healthcare 1/2017
DIETA I JEJ WPŁYW NA STAN JAMY USTNEJ U
KOBIET W CIĄŻY I MATEK KARMIĄCYCH
Bardzo ważnym elementem prawidłowo
pielęgnowanej ciąży jest odpowiednia dieta. Jest
ona ważna zarówno ze względu na zdrowy,
prawidłowy
rozwój
płodu,
jak
również
bezpieczeństwo zdrowotne samej ciężarnej.
Ponieważ ciąża jest okresem specyficznym, wiążą
się z nią również zjawiska mające wpływ na
załamanie reżimu odpowiedniej diety. Mowa tutaj o
podjadaniu, wymiotach, czy zaparciach. Mają one
również wpływ na pogarszanie się stanu jamy
ustnej i konieczność zwiększonej dbałości o jej
stan. [6-8]
Organizm kobiety w ciąży nie potrzebuje
zwielokrotnionej ilości pożywienia, natomiast
wymaga dostarczenia znacznie większej ilości
witamin i soli mineralnych. Zapotrzebowania te
powstają już we wczesnej fazie ciąży, a nawet
przed jej rozpoczęciem (szczególnie dotyczy to
kwasu foliowego).Zwiększony popyt dotyczy
wyłącznie białka, a podwójna ilość energii jest
kobiecie potrzebna jedynie w ostatnim trymestrze
ciąży. [9]
Bardzo istotne jest dostarczanie organizmowi
kobiety ciężarnej odpowiedniej ilości witaminy A, D i
C (odpowiadają za powstawanie komórek
tworzących kościec i zęby) oraz żelaza i kwasu
foliowego (ten ostatni warunkuje kształtowanie się
prawidłowego układu nerwowego dziecka).
Zapotrzebowanie na te witaminy pokrywa dieta
bogata w warzywa, owoce czerwone i
pomarańczowe. Kobieta ciężarna powinna jedno-
cześnie pamiętać, że przyswajalność żelaza jest
wspomagana przez witaminę C (stąd należy je
przyjmować łącznie), natomiast zdecydowanie
hamuje przyswajanie żelaza czarna herbata.
Ważne jest również, aby podczas ciąży uniknąć
głodowej przemiany materii, co oznacza
konieczność dostarczenia co najmniej 150g skrobi i
cukrów dziennie. Szczególnie ważne dla stanu jamy
ustnej kobiety w ciąży jest to, aby niezbędne
witaminy i węglowodany uzyskiwać z owoców, w
których występują cukry mniej szkodliwe dla zębów.
[9,10]
W późniejszej fazie ciąży należy dostarczyć
organizmowi produkty bogate w wapń, odpowia-
dający za kształtowanie i mineralizację układu
kostnego dziecka. Uboga w wapń dieta sprzyja
rozwojowi przewlekłego zapalenia przyzębia.
Wyniki badań wskazują, że u dzieci kobiet, które
podczas ciąży stosowały dietę ubogą w wapń,
znacznie częściej rozwijała się próchnica zębów.
Z kolei skutkiem deficytu białka w diecie
ciężarnej może być niedorozwój zębów i większa
zapadalność na choroby przyzębia dziecka. Dieta
bogatobiałkowa ciężarnej stanowi więc naturalną
ochronę dziecka przed chorobą próchniczą, stąd
tak ważnym jest uświadomienie kobiecie w ciąży
potrzeby spożywania produktów bogatych w białko
(mleko, sery i jaja). [6-10]
Jedną z częstych ciążowych nawyków żywie-
niowych jest zmiana częstotliwość spożywania
posiłków, sprowadzająca się do podjadania
przekąsek, które w głównej mierze zawierają duże
ilości węglowodanów. Dieta bogata w węglowodany
wpływa niekorzystnie na rozwój tkanek twardych
zębów u dziecka, a u ciężarnej powoduje powsta-
wanie płytki nazębnej i sukcesywne zakwaszanie
środowiska jamy ustnej. Podjadanie u ciężarnych
jest szczególnie szkodliwe kiedy odbywa się
późnym wieczorem lub nocą - wówczas po posiłku
kobieta z reguły nie myje już zębów. [4,5,10]
Równie ważne dla organizmu kobiety ciężarnej
czy karmiącej jest unikanie przez nią substancji
szkodliwych. Alkohol i nikotyna są szkodliwe dla
płodu. Podkreśla się, że nawet małe ilości tych
używek szkodzą dziecku a nawet realnie zagrażają
jego bezpieczeństwu zdrowotnemu. Alkohol już po
60 minutach od momentu spożycia przez matkę
znajduje się w krwioobiegu dziecka, narażając je na
wady rozwojowe, poronienie lub śmierć okołopo-
rodową. Z kolei nikotyna powoduje, że np. już 4
wypalone dziennie papierosy wpływają na skróce-
nie okresu ciąży i zmniejszenie masy urodzeniowej
dziecka. Edukacja prozdrowotna winna uwzględniać
i mocno podkreślać konieczność wyeliminowania z
diety kobiety ciężarnej czy karmiącej wszystkich ,
nawet w małych ilościach występujące substancje
szkodliwe. [1-4,11]
PIŚMINNICTWO
1. Bręborowicz G. (red.) Położnictwo i ginekologia. War-
szawa; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2010.
2. Chazan B. (red.) Położnictwo i ginekologia w zarysie.
Warszawa; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006.
3. Martius G, Breckwoldt M, Pfleiderer A. Ginekologia i po-
łożnictwo. Wrocław; Wyd. Med. Urban i Partner, 1997.
