5-9
9
Journal of Clinical Healthcare 1/2017
Candida spp
do innych części przewodu jest ślina.
[1,2,7,8,]
Wirusy
Najczęściej występujące w jamie ustnej wirusy to
Herpes sim
plex typ 1 i 2, przy czym typ 1 występuje
częściej i wywołuje opryszczkę wargową. Często
przybiera postać utajoną przemieszczając się do
zwoju nerwu trójdzielnego i tam pozostaje aż do
momentu aktywacji. Przyczyną aktywacji może być
promieniowanie nadfioletowe lub stres, a także
obniżenie odporności. Po aktywacji wirus przechodzi
nerwami obwodowymi wywołując opryszczkę.
Pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym i
aktywnymi wirusami pękają rozsiewając kolejne
wirusy.
Cytomegalovirus
- występuje u większości ludzi
głównie w ślina.
Papilloma
- to grupa wirusów związana ściśle z
występowaniem niewielkich brodawek. Pojawiają się
zazwyczaj przy raku jamy ustnej oraz w przypadku
zachorowań na AIDS.
Do innych wirusów spotykanych w jamie ustnej
należą wirusy
Hepatitis
,
HIV
, a ich obecność
zwłaszcza w ślinie powoduje krzyżowe zakażenia
gardła. Występują także wirusy odry i świnki (stan
zapalny ślinianek przyusznych), jednak te pojawiają
się głównie w zmianach patologicznych w jamie
ustnej.
Wirus EBV
(wirus Epsteina- Barr) występuje u ponad
80% populacji. Przeważnie uśpiony, a w przypadku
zakażenia organizm uodparnia się na całe życie. W
niektórych przypadkach wywołuje mononukleozę
zakaźną, a nawet zmiany nowotworowe w jamie
ustnej i gardle. [1,2]
Pierwotniaki
Do najczęściej spotykanych pierwotniaków w jamie
ustnej należą; pełzak dziąsłowy (
Entamoeba
gingivalis
). Są to duże bardzo ruchliwe ameby o
średnicy ok 12 µm.
Rzęsistek policzkowy (
Trichomonas tenax
), to
pierwotniaki posiadające cztery wolne wici i jedną
tworzącą błonę falującą.[5] osiągają rozmiary około
7,5µm. Ma kształt owalny, gruszkowaty lub jest
okrągły. Kosmopolityczny pełzak dziąsłowy występuje
w jamie ustnej w postaci trofozoitu (jest to stadium
pierwotniaka, w którym się nie rozmarza, a jedynie
odżywia i wzrasta). Jego wielkość waha się pomiędzy
5 a 35µm. Często wykrywane u osób z chorobami
przyzębia w kieszonkach patologicznych, na
migdałkach podniebiennych i w ropniach. Występują
u osób którym zaaplikowano metronidazol i u
pacjentów poddanych radioterapii. Są bezwzględnymi
beztlenowcami i komensalami. [2,17,18]
PIŚMIENNICTWO
1. Arabska-Przedpełska B, Pawlicka H. Współczesna en-
dodoncja w praktyce. Łódź; Bestom DENTOnet.pl, 2011.
2. Heczko PB, Wróblewska M, Pietrzyk A. (red.) Mikrobiolo-
gia lekarska. Warszawa; Wydawnictwo Lekarskie PZWL,
2014.
3. Hryniewicz W, Mészáros J. (red) Antybiotyki w profilakty-
ce i leczeniu zakażeń. Warszawa; Wyd. Lekarskie PZWL,
2001
4. Kunicki-Goldfinger W. Życie bakterii. Warszawa; Wyd.
Nauk. PWN, 2011.
5. Lonc E. Parazytologia w ochronie środowiska i zdrowia.
Wrocław; Wyd. Volumed, 2012.
6. Yuki N. Infectious origins of, and molecular mimicry in
Guillan-Barre and Fisher syndromes. Lancet Infect Dis
2011, 1: 29–37.
7. Haffajee AD. et al. Subgingival microbiota in healthy,
well-maintained elder and periodontitis subjects. J Clin
Periodontol 2008; 25, 5:346-353.
8. Baehni PC. et al. Interaction of inflammatory cells and
oral microorganisms. Infect. Immun 2009; 24:233-243.
9. Heczko PB. Mikrobiologia, podręcznik dla pielęgniarek,
położnych i ratowników medycznych. Warszawa; Wyd.
PZWL, 2007.
10. Murdoch DR, Reller LB. Antimicrobial susceptibilities of
group B streptococci isolated from patients with invasive
disease: 10-year perspective. Antimicrob Agents Che-
mother 2010; 45: 3623–3624.
11. He T, et al. Genotypic characterization of Actinobacillus
actinomycetemcomitans isolated from periodontitis pa-
tients by arbitrary primed polymerase chain reaction. J
Periodontol 2008; 69, 1:69-75.
12. Dogan B, et al. Actinobacillus actinomycetemcomitans
serotype e-biotype, genetic diversity and distribution in
relation to periodontal status. Oral Microbiol Immunol
2009; 14, 2:98-103.
13. Macheleidt A, et al. Absence of an especially toxic clone
among isolates of Actinobacillus actinomycetemcomitans
recovered from army recruits. Clin Oral Investig 2009; 99,
4:161-7.
14. Teng YT, et al. Periodontal immune responses of human
lymphocytes in Actinobacillus actinomycetemcomitans -
inoculated NOD/SCID mice engrafted with peripheral
blood leukocytes of periodontitis patients. J Periodontal
Res 2009; 34, 1:54-61.
15. Jervoe-Storm PM, et al. Distribution of 5 microorganisms
in 210 patients with periodontitis. J Clin Periodontol 2012;
27, 5 (suppl. 1): 103.
16. Słotwińska SM. Ocena wybranych parametrów klinicz-
nych, mikrobiologicznych i immunologicznych u osób z
zapaleniem przyzębia. Praca doktorska. Akademia Me-
dyczna w Warszawie. 2006.
17. Buczek A. Choroby pasożytnicze: epidemiologia, diagno-
styka, objawy. Lublin; Wyd. Koliber, 2010.
18. Deryło A. Parazytologia i akaroentomologia medyczna.
Warszawa; Wyd. PWN, 2012.
