33
Journal of Clinical Healthcare 2/2015
wykorzystać w różnych okolicznościach życia
codziennego, w domu, na ulicy i w szkole, gdzie
spędzają dużą część swego czasu. We wszystkich
tych sytuacjach poprawność zachowań ratowniczych
staje się szczególnie ważna.
Z analizy badań własnych wynika, że poziom wiedzy
uczniów szkoły ponadgimnazjalnej z zakresu
pierwszej pomocy na miejscu zdarzenia jest
zadawalający, a płeć nie ma większego znaczenia na
częstość udzielania prawidłowych odpowiedzi.
Badani przeze mnie respondenci nie mieli większych
trudności z prawidłową odpowiedzią na pytania, które
wg opinii innych autorów sprawiają młodzieży
ponadgimnazjalnej największe trudności. I tak dla
przykładu Chemperek i wsp. [6]
podkreślają
nieprawidłowość zachowań
w odniesieniu do
liczby
uciśnięć klatki piersiowej i ilości oddechów podczas
prowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej.
Wg wspomnianych powyżej autorów prawie 1/3
badanej przez nich młodzieży zachowała by się
nieprawidłowo. Z moich badań wynika, że 100%
młodzieży ponadgimnazjalnej zna prawidłowy
stosunek uciśnięć klatki piersiowej do ilości oddechów
podczas prowadzenia resuscytacji krążeniowo
oddechowej.
Wartym podkreślenia jest także, że ankietowani
przeze mnie uczniowie wykazali wysoki poziom
wiedzy (100% prawidłowych odpowiedzi) dotyczący
sposobu udrożnienia dróg oddechowych i czasu
sprawdzania
oddechu.
Problemu
(100%
prawidłowych odpowiedzi) ankietowanym nie sprawiło
również określenie prawidłowego postępowania w
przypadku krwawienia z nosa.
Przeprowadzone badania ankietowe ujawniły jednak
obszary wiedzy i zachowań z zakresu pierwszej
pomocy, które wymagają dalszych szkoleń. Dużym
problemem
dla
badanych
było
określenie
prawidłowych zachowań w stosunku do dziecka w
stanie zagrożenia życia. Aż 50% uczniów nie znało
prawidłowych zachowań w sytuacji braku oddechu u
dziecka. Prawie 1/3 badanych nieprawidłowo określiła
swe działania w sytuacji zadławień, a co 7. z
ankietowanych nie znał prawidłowego postępowania
w oparzeniu. Wszystkie powyżej opisane sytuacje,
mogą być potencjalnymi zdarzeniami powstałymi w
szkole, zmuszającymi do działania każdego z
uczniów będących świadkiem wypadku. Stąd też
niewiedza w zakresie problematyki powyżej opisanej
winna być – moim zdaniem - jak najszybciej
uzupełniona. Inną sprawą jest fakt, że na podobne
niedostatki wiedzy z zakresu tematyki zauważonej
przeze mnie, zwracają uwagę również inni autorzy. [6]
Czyżby więc, spostrzeżone przeze mnie i przez
innych, luki wiedzy z zakresu pierwszej pomocy
wynikały z błędów systemowych szkolenia młodzieży
ponadgimnazjalnej z zakresu pierwszej pomocy?
Wydaje się, że odpowiedzi na to pytanie można
szukać jedynie w dużych badaniach przekrojowych
dotyczących młodzieży ponadgimnazjalnej wielu
ośrodków edukacyjnych.
WNIOSKI
1.
Respondenci wykazali wysoki poziom wiedzy do-
tyczącej tematyki pierwszej
pomocy (89% prawi-
dłowych odpowiedzi).
2. Zdecydowanie większą wiedzę prezentowali ba-
dani w zakresie pytań dotyczących teorii (96
%
prawidłowych odpowiedzi) niż praktyki (84% pra-
widłowych odpowiedzi w zakresie pytań dotyczą-
cych zachowań praktycznych).
3. Istnieją przestrzenie tematyczne w zakresie pierw-
szej pomocy, wymagające zdecydowanego uzu-
pełnienia wiedzy respondentów np.
resuscytacja
krążeniowo-oddechowa u dzieci, krwawienia z ra-
ny
, gdzie 50% odpowiedzi było nieprawidłowe.
4. W szkołach ponadgimnazjalnych edukacja doty-
cząca pierwszej pomocy powinna być systema-
tycznie uzupełniana, sprawdzana i oceniana.
5. Powinno się podejmować działania zmierzające do
tego by program nauczania pierwszej pomocy w
szkołach był realizowany w każdym roku szkol-
nym, aby zdobyta wiedza nie ulegała zapomnieniu
co sprawi, że uczniowie będą potrafili swoją wie-
dzę teoretyczną przełożyć na praktyczną w okre-
ślonej sytuacji.
6. Przekazywana uczniom wiedza powinna opierać
się na aktualnych wytycznych oraz powinna być
również prezentowana w sposób praktyczny, dzię-
ki czemu przekazane informacje będą bardziej
zrozumiałe i trwałe.
PIŚMIENNICTWO
1.
Ustawa z dnia 8 września 2006 roku o Państwowym Ra-
townictwie Medycznym
Dz. U. 2006 nr 191 poz. 1410
2.
Ustawazdnia 6czerwca1997rokuKodekskarny(Dz.U.1997 nr.88 poz.
.553 zezmianami)
3.
Brongel L. Złota Godzina. Czas życia, czas śmierci. W:
Brongel L. (red.). „Złota godzina”- okres przedszpitalny.
Kraków; Krakowskie Wydawnictwo Medyczne 2007: 46-
47.
