34
Journal of Clinical Healthcare 3/2016
Zdaniem Rzecznika najczęściej prawa pacjenta są
łamane w zakresie [9]:
a) dostępu do produktów leczniczych w zakresie
leczenia onkologicznego,
b) opieki okołoporodowej,
c) opieki psychiatrycznej (dostęp do produktów
leczniczych, realizacja programu rehabilitacyj-
nego),
d) dostępu dzieci i młodzieży do świadczeń gwa-
rantowanych z zakresu leczenia stomatolo-
gicznego,
e) problemu realizacji świadczeń opieki zdrowot-
nej w wyznaczonym terminie (listy oczekują-
cych).
Duża aktualność tematyki skłoniła mnie do badań
własnych.
Z poczynionych badań wynika, że 90,4%
respondentów uważało, że zna prawa pacjenta.
Opinię tę wygłaszano znamiennie statystycznie
(p<0,05) często. To musi nieco zaskakiwać, choćby
w kontekście badań prowadzonych przez Instytut
Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, wg ustaleń
którego tylko 19% indagowanych zna prawa
pacjenta [38].
Musi cieszyć, co wynika z moich ustaleń, że 73,1%
badanych przyznało, iż wiedzę na temat prawa
pacjenta uzyskali od personelu medycznego.
Budujący jest również fakt znajomości karty praw
pacjenta przez respondentów (na do źródło
informacji o prawach pacjenta wskazało 62,5%
badanych).
Badani wykazali się również stosukowo dużą
wiedzą szczegółową, bowiem z przedstawionych im
do wyboru 10 faktycznie obowiązujących praw
pacjenta, trafność wyboru wahała się od 93,3 do
82,7%. Najwięcej kontrowersji wśród badanych
wzbudziła odpowiedź na pytanie o
prawo do
odmowy
uczestnictwa
w
eksperymencie
medycznym
, gdzie 66,3% respondentów znało
prawnie uzasadnioną postawę, zachowanie.
Budujący jest fakt, że pacjenci z reguły (72,%
badanych) byli informowani o swoich prawach przez
personel medyczny. Ten oczywisty obowiązek
spoczywający na barkach personelu medycznego,
jak wynika z raportu Rzecznik Praw Pacjenta nie
zawsze jest dochowywany [810].
Wśród badanych. zgodnie obowiązującymi normami
prawnymi [10], panowało zgodne przekonanie, że
lekarz może udzielić informacji na temat stanu
zdrowia pacjenta pacjentowi oraz innym osobom
ale tylko za zgodą pacjenta.
Dużym zaskoczeniem wynikającym z moich badań
jest opinia respondentów o niezrozumiałości dla
nich informacji dotyczących stanu zdrowia i leczenia
podawana przez prowadzących lekarzy. Z taką
sytuacją spotkało się aż 85,6% badanych.
Respondenci przy braku jasnych, czytelnych dla
nich informacji o ich zdrowiu i sposobach
diagnostyki znamiennie statystycznie (p<0,05)
często prosili jednak o dalszy komentarz
wyjaśniający.
Zaskoczenie budzi także duża grupa badanych
(48,1% ogółu grupy), która albo nie wie czy
przestrzegane są prawa pacjenta, albo w ogóle
zaprzecza przestrzeganiu praw pacjenta w
placówkach ochrony zdrowia.
W tym kontekście zdecydowanie pozytywniej ryzuje
się fakt, o powszechnie obowiązującej w ochronie
zdrowia zasadzie pozyskiwania zgody pacjenta na
określoną interwencję medyczną, proponowany
sposób leczenia lub stosowane zabiegi, co
pokreśliło 91,3% respondentów.
Badani na ogół wysoko oceniają swe relacje z
personelem pielęgniarskim placówek ochrony
zdrowia, w których przebywali, np. 67,3%
ankietowanych podkreśla przestrzeganie intymności
podczas wykonywania zabiegów i czynności
pielęgnacyjnych, 88,5% wskazuje na uprzejmość i
życzliwość personelu, 71,2% dostrzega dostępność
personelu pielęgniarskiego oraz szybkość reakcji
pielęgniarek zgodną z oczekiwaniami pacjenta.
W dalszej części badan podjęto próbę stworzenia
wizerunku współczesnego pacjenta i znajomości
jego praw przysługujących mu jako choremu. W
typowaniu statystycznym uwzględniono jedynie
związki istotne statystycznie. Z przeprowadzonej
analizy statycznej wynika, ze współczesny pacjent
to osoba,
która jest przekonana, że zna prawa
pacjenta, która czerpie informacje o przysługują-
cych mu prawach pacjenta od personelu
medycznego, która potrafi wymienić najważniejsze
prawa przysługujące mu jako pacjentowi, która jest
informowana o przysługujących mu prawach jako
pacjentowi, która jest przekonana, że lekarz może
udzielić informacji na temat stanu zdrowia pacjenta
pacjentowi oraz innym osobom ale tylko za zgodą
pacjenta,
która jest przekonana
o prawie pacjenta
do zasięgania opinii innych lekarzy na temat
swojego zdrowia i sposobu diagnostyki,
która
spotyka się z
niezrozumiałym dla niego sposobem
podania informacji o stanie zdrowia przez
leczącego lekarza, która zazwyczaj prosili o dalszy
komentarz wyjaśniający,
która jest pytana o zgodę
na
określoną interwencję medyczną, określony
sposób leczenia lub stosowane zabiegi,
w stosunku
do której,
podczas wykonywania czynności
pielęgnacyjnych, zabiegów zachowana jest
intymność, która z reguły spotyka się z
uprzejmością i życzliwością personelu pielęgniar-
skiego, której relacje z personelem pielęgniarskimi
są zgodne z oczekiwaniem pacjenta.
