29
Journal of Clinical Healthcare 4/2016
niezbędne dla prawidłowej mineralizacji i
formowania się struktury białkowej. Złe odżywianie
może także powodować zmiany jakościowe śliny
oraz zmniejszyć jej produktywność. Konsystencja
pokarmu, jego smak oraz zapach są czynnikiem
wpływającym na pracę gruczołów ślinowych. Ślina
pełni ważną rolę w jamie ustnej. Rozdrobnienie
pokarmów, zbyt miękka konsystencja lub powolne
żucie, niedobory witaminy A, odwodnienie
organizmu
powodują
zmniejszenie
ilości
produkowanej śliny. Jest to bardzo istotne,
ponieważ ślina jest ważnym czynnikiem
warunkującym powstawanie próchnicy. Zwiększona
ilość produkowanej śliny neutralizuje kwaśny
odczyn płytki, powoduje zmniejszenie jej pH, pełni
zatem funkcję ochronną. Ponadto poprzez
substancje organiczne znajdujące się w ślinie –
głównie jony wapnia i fosforany, zapewnia
równowagę mineralną w szkliwie. Ważna jest także
gęstość produkowanej śliny; produkowana w
małych ilościach jest gęstsza, co zwiększa
gromadzenie się bakterii w jamie ustnej [12].
Enzymy zawarte w ślinie- lizozym, laktoferryna,
sialoperoksydaza- ograniczają kolonizację bakterii,
dzięki właściwościom antybakteryjnym. Ślina zwilża
pokarm, przez co ułatwia formowanie kęsów
pokarmowych i ułatwia ich połykanie. Wspomaga
mechaniczne oczyszczanie jamy ustnej z resztek
pokarmowych i bakterii [4,14].
PIŚMINNICTWO
1.
Toumian P. (red.) Otyłość u dzieci. Warszawa; Wy-
dawnictwo Lekarskie PZWL, 2008.
2.
Turlejska H. Zasady racjonalnego żywienia. Zalecane
racje pokarmowe dla wybranych grup ludności w za-
kładach żywienia zbiorowego. Gdańsk; Wydawnictwo
Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr, 2006.
3.
Ziemlański Ś. Normy żywienia człowieka. Fizjologicz-
ne podstawy. Warszawa; Wydawnictwo Lekarskie
PZWL, 2001.
4.
Zin M. (red.), Ocena żywności i żywienia. Rzeszów;
Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2009.
5.
Instytut Żywności i Żywienia. Zasady prawidłowego
żywienia.
6.
Szustakowska-Chojnacka M. Nasze zdrowie a skład-
niki odżywcze. Toruń; Wydawnictwo MADO, 2005.
7.
Łoś-Kuczera M., Skład i wartość odżywcza produktów
spożywczych. Warszawa; Wydawnictwo PZWL, 1991.
8.
Muller SD. Tabele kalorii. Warszawa; Wydawnictwo
RM, 2008.
9.
Ziemlański Ś, Budzyńska-Topolowska J. Tłuszcze po-
żywienia i lipidy ustrojowe. Warszawa; Wydawnictwo
PWN,1991.
10. Kunachowicz H. Wartość odżywcza wybranych pro-
duktów spożywczych i typowych potraw. Warszawa;
Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2012.
11. Prentice A.
et al
. Energy and nutrient dietary reference
values for children in Europe methodological ap-
proaches and current nutritional recommendations.
Brit J Nutr 2004; 92 (2 Suppl.): S83-S146.
12. Wills J. Biblia Żywności i Żywienia. Warszawa,
Wydawnictwo Amber, 2000.
13. Bazzano LA. The high cost of not consuming fruits and
vegetables. J Am Diet Assoc 2006; 106, 9:1364-1368.
14. Gawęcki J. Hryniewiecki L. (red.) Żywienie człowieka.
Podstawy nauki o żywieniu. Warszawa; Wydawnictwo
PWN,1998.
15. Mindell E. Biblia witamin XXI wieku. Warszawa; Wy-
dawnictwo Prószyński i S-ka, 2000.
