24
Journal of Clinical Healthcare 4/2016
Zęby niedojrzałe - czyli zęby stałe z
niezakończonym rozwojem - mają nieco inną
budowę anatomiczną i histologiczną od zębów
stałych
dojrzałych.
Zęby
niedojrzałe
w budowie anatomicznej charakteryzują się
wyraźnie zaznaczonymi guzkami zębowymi oraz
głębokimi bruzdami. Wraz z dojrzewaniem zęba
zostają nieco spłaszczone w wyniku ścierania się
powierzchni żującej podczas aktu żucia. Ponadto
powierzchnia szkliwa zębów niedojrzałych ma
bardzo liczne delikatne wzniesienia i zagłębienia,
które z biegiem czasu zaczynają zanikać. Różnica
widoczna jest także w histologii zębów - zmiany
organiczne w szkliwie i zębinie powodują, że zęby u
dzieci starszych są ciemniejsze i bardziej
przejrzyste. Można także zauważyć różną ilość
tkanek twardych zęba w porównaniu z zębami
dojrzałymi: zęby niedojrzałe mają grubszą warstwę
szkliwa, cieńszą warstwę zębiny oraz dużą komorę
miazgi. Wraz z wiekiem, w wyniku odkładania się
zębiny, komora miazgi zmniejsza się a jej kształt
jest bardziej nieregularny. Najszybciej zębina
odkłada się nad sklepieniem komory zęba,
najwolniej na ścianach, tak że przekrój miazgi w
zębach dojrzałych jest zredukowany w kierunku
żującym. [4]
Warto zwrócić uwagę na skład chemiczny
szkliwa. W dojrzałym szkliwie znajdują się: woda
(9% objętości), związki nieorganiczne (89%) oraz
związki
organiczne
(2%).
Materiałem
nieorganicznym szkliwa jest przede wszystkim
dwuhydroksyapatyt (fosforan wapnia) oraz nieduże
ilości chloru, fluoru, węglanu wapnia, magnezu,
potasu i sodu. Obecne jony fluoru mogą
zastępować jony hydroksylowe, co powoduje
przekształcenie
hydroksyapatytu
w
słabiej
rozpuszczalny w kwasach fluoroapatyt. Dzięki temu
szkliwo staje się bardziej odporne na próchnicę. [6]
Oprócz podstawowych składników mineralnych
szkliwa, którymi są wapń (36-37%) oraz fosfor
(17%), występują także niewielkie ilości potasu,
sodu, magnezu, fluoru, cynku i żelaza. Dzięki
fluorowi oraz takim składnikom jak mangan,
molibden, bor, selen, stront i wanad, szkliwo
wykazuje
zmniejszoną
rozpuszczalność
w
środowisku
kwaśnym.
W
poszczególnych
warstwach szkliwa występuje różne stężenie w/w
pierwiastków: np. chlor, fluor, wapń i fosfor są
obecne w największych ilościach na jego
powierzchni; im głębiej tym ich stężenie spada. Tym
samym na powierzchni korony szkliwo jest
najtwardsze. Głównymi składnikami organicznymi
szkliwa są tzw. enameliny- cienkie struktury
znajdujące się między pryzmatami szkliwa. [5]
Prawidłowa mineralizacja zależy więc od
dostarczenia soli wapnia i fosforu,. Ważnym
czynnikiem są także enzymy (przede wszystkim
fosfataza peptydowa) oraz witaminy A, C, D.
Niedobór tych składników oraz zaburzenia w ich
wchłanianiu mogą zwiększyć wrażliwość szkliwa na
kwasy i zaburzyć proces mineralizacji. Ważną rolę
odgrywa także fluor - uodparnia szkliwo na
działanie kwasów. [1,2,6]
PIŚMINNICTWO
1. Rao A. Principles and Practice of Pedodontics, India;
Jaypee Brothers Publishers, 2008.
2. Koch G, Poulsen S. Pediatric Dentistry: A Clinical Ap-
proach. London; John Wiley and Sons, 2009.
3. Ireland R. Clinical Textbook of Dental Hygiene and
Therapy. London; Wiley-Blackwell, 2006.
4. Heasmana P. Stomatologia zachowawcza, stomatolo-
gia dziecięca, ortodoncja, periodontologia, protetyka.
Wrocław; Wydawnictwo Elsevier Urban&Partner, 2010.
5. American Academy of Pediatrics. Policy on oral health
risk assessment timing and establishment of the dental
home. Pediatrics 2003;111(5Pt1):1113-6.
6. Cameron CA, Widmer PR: Stomatologia dziecięca.
Wrocław ; Wydawnictwo Urban & Elsevier, 2012.
.
