25-30
28
Journal of Clinical Healthcare 3/2017
położenia i wielkości nerek, można podczas tego
badania wykryć zmiany rozlane i ogniskowe np.
guzy, zwapnienia, torbiele. [17-20]
Jeżeli w badaniu ogólnym moczu stwierdzony
zostanie krwiomocz, to wynik ten sugerować może
występowanie kamicy nerek i/lub układu
moczowego, zwyrodnienie nerek wielotorbielowate,
nowotwory nerek i pęcherza moczowego, polipy
układu moczowego. Obecność w osadzie moczu
erytrocytów i białka sugeruje kłębuszkowe zapa-
lenie nerek. U pacjenta z krwinkomoczem należy
kontrolować ciśnienie tętnicze krwi oraz przeana-
lizować liczbę krwinek czerwonych w moczu, zlecić
kreatyninę w surowicy oraz wyliczyć GFR.
Krwinkomocz u osób nadużywających niestery-
dowych leków przeciwzapalnych, palących papie-
rosy i pracujących w niekorzystnych warunkach
środowiskowych, po 50.r.ż., może sugerować
nowotwór dróg moczowych. [14-16]
Leukocyturia stwierdzona w badaniu ogólnym
moczu wskazuje na zakażenie układu moczowego.
Jeśli posiew moczu jest jałowa to daje podejrzenie
nowotworu lub gruźlicy układu moczowego. [16]
Pacjent zgłaszający potrzebę pilnego oddania
moczu, u którego występuje w wywiadzie często-
mocz połączony z nocnym oddawaniem moczu,
mający odczucie niepełnego opróżniania pęcherza
moczowego oraz skarżący się na ból okolicy
nadłonowej oraz utrzymującą się podwyższoną
temperaturę ciała z dołączającymi się dreszczami
może mieć zakażenie układu moczowego.
Bólu w okolicy lędźwiowej w połączeniu z
bólem okolic łuku żebrowego może wskazywać na
zapalenia odmiedniczkowe nerek. Objawy te
należy różnicować z dolegliwościami powstałymi w
zapaleniu pochwy u kobiet, w zapaleniu cewki
moczowej u mężczyzn i w zapaleniu gruczołu
krokowego. [12,13]
Po wykonaniu badania ogólnego moczu
(stwierdzeniu krwiomoczu, bakteriomoczu) można
zlecić wykonanie posiewu. Leukocytoza stwierdza-
na w badaniu morfologicznym krwi dość często
towarzyszy odmiedniczkowemu zapaleniu nerek,
natomiast najczęściej nie występuje w zapaleniu
pęcherza moczowego. [14-16]
Pacjenta takiego należy nawodnić, obserwo-
wać jego parametry życiowe oraz podać pierwszą
dawkę antybiotyku (najlepiej dożylnie). Wskazaniem
do przyjęcia do szpitala będzie utrzymywanie się
gorączki i wymiotów, nietolerancja płynów i leków
doustnych, podeszły wiek pacjenta oraz objawy
posocznicy. [5,6]
Pacjent skarżący się na ostry, silny, kolkowy
ból w okolicy lędźwiowej albo brzucha, który może
promieniować u kobiet do pochwy a u mężczyzn do
jąder z występowaniem nudności albo wymiotów,
zlany potem, z podwyższonym ciśnieniem tętniczym
i przyspieszoną akcją serca oraz przyspieszonym
oddechem, u którego występuje bolesność przy
ucisku okolic łuku żebrowego i występuje gorączka
sugeruje kamicę nerkową. Objawy takie mogą być
również przy zapaleniu wyrostka robaczkowego,
pęcherzyka żółciowego, jajowodów, tętniaku aorty,
w stanach zapalnych narządów miednicy mniejszej.
[13]
U pacjenta takiego należy wykonać badanie
ogólne moczu (krwiomocz, kryształy w osadzie
moczu, pH moczu >7,6, krwinki białe w osadzie)
oraz morfologię krwi (leukocytoza).[14-16] Zdjęcie
przeglądowe jamy brzusznej potwierdza obecność
kamieni (wapniowych, fosforanowych, amonowych,
magnezowych i cystynowych). Pielografia dożylna
ustala lokalizację kamieni.[21] Kamienie najczęściej
zlokalizowane są [21,22]:
na połączeniu miedniczkowo-
moczowodowym
w pierścieniu miednicy
na połączeniu moczowodowo-
pęcherzowym
w miedniczkach nerkowych
Zlecając
pielografię
należy
oznaczyć
kreatyninę i mocznik, zapytać kobietę czy nie jest w
ciąży oraz wykluczyć alergię na kontrast. Często
badaniem z wyboru jest tomografia komputerowa.
Obok potwierdzenia kamicy może wykluczyć
wodonercze. U kobiet w ciąży i osób uczulonych na
kontrast wykonywane jest usg. Należy pamiętać że
w badaniu ultrasonograficznym nie uwidaczniają się
kamienie <5mm. [21,22]
Pacjenta z kamicą nerkową intensywnie nawa-
dnia się po ustąpieniu niedrożności. Z leków stosuje
się środki przeciwbólowe i niesterydowe leki
przeciwzapalne. Jeżeli kamicy towarzyszy zakaże-
nie to istnieje konieczność włączenia antybiotykote-
rapii. Przy utrzymujących się nudnościach i wymio-
tach podaje się leki przeciwwymiotne.
Hospitalizuje się pacjentów z jedną nerką, z
utrzymującymi się wymiotami, z dołączającym się
zakażeniem układu moczowego, jeżeli kamienie są
