20-24
22
Journal of Clinical Healthcare 3/2017
wanie głowic o wysokiej częstotliwości niemożliwa
jest jednoczasowa ocena całego pęcherza, a
zwłaszcza przedniej jego ściany. Przy pomocy
badania usg można wychwycić w pęcherzu
moczowym guzy rosnące do jego światła, ciała
obce oraz kamienie. Można także ocenić nacie-
kanie do światła pęcherza moczowego nowotworów
wywodzących się z narządów sąsiadujących
pęcherzem moczowym np. u kobiet z pochwy, a u
mężczyzn z gruczołu krokowego lub odbytnicy.
[11,14,15]
Do badania ultrasonograficznego stercza
stosuje się dwie drogi przyłożenia głowicy. Oprócz
tradycyjnej „brzusznej” dającej orientacyjny obraz
gruczołu krokowego istnieje możliwość dostępu
przez odbytnicę przy użyciu sondy transrektalnej.
Metoda ta jest niezwykle dokładna i pozwala na
ocenę gruczołu krokowego z bezpośredniego
przyłożenia. Można w ten sposób określić rozmiary
gruczołu krokowego z obliczeniem jego objętości,
ocenić zarysy, stosunek do ściany dolnej pęcherza
moczowego, charakter struktury oraz unaczynienie
przy użyciu przystawki Dopplera. Poza tym metoda
ta (TRUS) pozwala na ocenę pęcherzyków
nasiennych i używana jest do biopsji gruboigłowej
TRU-CUT. Charakterystycznym objawem raka
gruczołu krokowego jest obecność ognisk
hipoechogenicznych,
bezładnie
położonych
wykazujących obecność unaczynienia patolo-
gicznego. W zaawansowanej postaci stwierdza się
często zatarcie zarysów, asymetrię stercza,
naciekanie na pęcherzyki nasienne, asymetrię
położenia pęcherzyków nasiennych i zaleganie
moczu w pęcherzu po mikcji. [11,16]
RADIODIAGNOSTYKA
Najprostszą metodą diagnostyczną jest zdjęcie
przeglądowe układu moczowego. Przy tej metodzie
radiologicznej diagnostyki możemy ocenić kształt,
wielkość i położenie nerek, wykazać obecność cieni
wapniowych w nerkach i drogach moczowych
odpowiadających złogom, zwapniałe węzły chłonne
i zwapnień w przebiegu gruźlicy nerek. Układ
gazów obecnych w okrężnicy utrudnia ocenę w
związku z tym osoba badana powinna być na czczo
i odpowiednio przygotowana środkami przeczy-
szczającymi. [16]
Bardziej dokładny obraz układu moczowego
uzyska się przy pomocy badań kontrastowych.
Jednym z nich jest urografia. Dzięki niej otrzymuje
się obraz układu kielichowo-miedniczkowego,
moczowodów i pęcherza moczowego. Obraz ten
powstaje w skutek wydzielania przez nerki
podanego wcześniej dożylnie środka cieniującego.
Metoda ta pozwala na ocenę czynności wydziel-
niczej nerek, układu kielichowo – miedniczkowego,
moczowodów i pęcherza moczowego. Jest podsta-
wowym badaniem w diagnostyce i planowaniu
leczenia kamicy układu moczowego.
Inną metodą badań kontrastowych jest
ureteropielografia wstępująca. Wskazaniem do jej
wykonania jest mało czytelny obraz uzyskany w
trakcie urografii, ewentualnie brak wydzielania
kontrastu przez nerki. Ureteropielografia wstępująca
polega na podaniu środka kontrastowego do
moczowodu i miedniczki nerkowej przez cewnik
wprowadzony do moczowodu na drodze przez-
cewkowej. Dzięki tej metodzie można uzyskać
obraz układu kielichowo-miedniczkowego i moczo-
wodu.
Odmianą pielografii jest pielografia zstępująca
polegająca na podaniu kontrastu do założonej
wcześniej przetoki nerkowej bądź na drodze
operacyjnej, bądź na drodze nakłucia przez-
skórnego. Pielografia wstępująca niesie za sobą
ryzyko zakażenia układu moczowego.
Inne badania radiologiczne, takie jak
cystografia wstępująca i zstępująca pneumocy-
stografia mają obecnie już tylko znaczenie
historyczne wobec szeroko stosowanej i dostępnej
ultrasonografii, tomografii komputerowej i rezonan-
su magnetycznego. Wskazaniem do wykonania
tych badań są: guzy nowotworowe układu
moczowego, urazy, gruźlica układu moczowego,
obecność bądź podejrzenie przerzutów nowotworo-
wych oraz choroby okołonerkowe (ropień około-
nerkowy).
Kolejnym badaniem o dużej wartości diagno-
stycznej w odniesieniu do chorób przebiegających z
krwiomoczem jest uretrografia wstępująca. U
mężczyzn kontrast wstrzykuje się bezpośrednio do
cewki, stosunkowo wolno, aby nie doszło do
przeniknięcia środka kontrastowego do naczyń
żylnych okołocewkowych. Należy pamiętać, aby
stosować środki rozpuszczalne w wodzie, gdyż są
one bezpieczniejsze od oleistych, które mogą
przedostając się do żył okołocewkowych, spowo-
dować zatorowość płucną. Zdjęcia wykonywane są
podczas podawania kontrastu. Badanie to jest
rzadziej wykonywane u kobiet. U kobiet stosowane
jest wyłącznie w przypadku podejrzenia uchyłka
cewki moczowej, oraz w niektórych wadach
rozwojowych np. w ektopicznym ujściu moczowodu
do cewki. U mężczyzn przy pomocy tego badania
można uwidocznić cewkę sterczową ze wzgórkiem
nasiennym, część opuszkową oraz tzw. cewkę
wiszącą - prąciową .
Uretrografia mikcyjna dobrze uwidacznia cewkę
sterczową i błoniastą. Zwężenia pozapalne cewki
moczowej są najczęściej spowodowane zakaże-
niem dwoinką rzeżączki, które umiejscawiają się w
