20-24
23
Journal of Clinical Healthcare 3/2017
cewce przedniej. Uretrografia była kiedyś bardzo
istotnym badaniem w celu postawienia prawidło-
wego rozpoznania i zaplanowania dalszego postę-
powania. Obecnie ma tylko istotne znaczenie w
przypadkach urazów cewki moczowej u mężczyzn.
W pozostałej diagnostyce cewki moczowej najlepiej
jest wykonać uretroskopię. [17-22]
CYSTOSKOPIA
Podstawowym
badaniem
diagnostyki
krwiomoczu jest cystoskopia, czyli wziernikowanie
pęcherza moczowego. Wykonuje się to badanie z
reguły w znieczuleniu dożylnym, dotchawiczym
bądź przewodowym. Podczas badania jest
możliwość pobrania wycinków do badania histo-
patologicznego, aby ustalić charakter i rozległość
zmian oraz właściwie rozpoznać chorobę. Ma to
ogromne znaczenie dla rokowania i planu leczenia.
Aby badanie było przeprowadzone dokładnie
pacjent leży w pozycji ginekologicznej. Pęcherz jest
wypełniony jałowym płynem irygacyjnym o
izotoniczności osocza (5% glukoza, obecnie
używana glicyna). Podawanie do pęcherza
moczowego 0,9% NaCl nie może być stosowane w
przypadku konieczności użycia prądu diater-
micznego z uwagi na przewodnictwo prądu przez
taki roztwór. Podczas wprowadzania cystoskopu
wykonujący badanie jest w stanie ocenić, czy są
widoczne bezobjawowe zmiany patologiczne cewki
moczowej. Oglądanie pęcherza rozpoczyna się od
trójkąta pęcherzowego (trójkąt Leytauda), oceniając
jego kształt, symetrię i wyścielającą go błonę
śluzową. Kolejnym etapem diagnostyki jest ocena
ujść moczowodowych, potem ściany boczne prawa
i lewa oraz tylna. Badanie kończy oglądanie szczytu
pęcherza. Poza tym cystoskopia pozwala ocenić
pojemność pęcherza moczowego i zdolność do
jego obkurczania się. Każde cewnikowanie oraz
wprowadzanie cystoskopu do pęcherza moczowego
powinno być wykonane z zastosowaniem leków
odkażających drogi moczowe. Jeżeli podczas
cystoskopii widoczne są zmiany egzofityczne, o
nierównych zarysach, wzmożonym unaczynieniu to
z dużym prawdopodobieństwem uwidacznia się
brodawczak lub rak pęcherza moczowego. O
nowotworze świadczą też zmiany zapalne ogni-
skowe bądź rozlane na ścianie pęcherza, o zabar-
wieniu łososiowym. Zmianom tym może towarzy-
szyć obrzęk i pogrubienie błony wyścielającej
pęcherz. [15,16]
W cystoskopii przy śródmiąższowym zapaleniu
pęcherza moczowego widoczne jest zapalenie
ściany pęcherza z owrzodzeniami. Podczas
wykonywania tego badania można zaobserwować
przy nadmiernie wypełnionym pęcherzu i podczas
jego opróżniania z płynu instalacyjnego na jego
tylno-górnej ścianie przekrwienie, z którego
„wykapują” krople krwi. Zjawisko takie nosi nazwę
„krwawego deszczu”. [23-26]
BADANIE HISTOPATOLOGICZNE
Badanie histopatologiczne jest badaniem
podstawowym w diagnostyce krwiomoczu. Pozwala
bowiem określić dokładnie charakter zmian
chorobowych, a w przypadku nowotworów pęche-
rza moczowego określić rodzaj nowotworu, jego
stopień zaawansowania histologicznego, jak
również stopień zaawansowania miejscowego.
Badania histopatologicznego przed wykonanym
zabiegiem operacyjnym nie wykonuje się w
przypadkach guzów nerek oraz guzów jąder.
Pobieranie wycinków w przypadku guzów jąder jest
wręcz przeciwwskazane, ponieważ zmienia spływ
chłonki, przez co fałszuje obraz zaawansowania
klinicznego choroby. Ocena patomorfologiczna
materiału uzyskanego w wyniku biopsji jest dopu-
szczalna wyłącznie w przypadku pozagonadalnej
lokalizacji nowotworów zarodkowych. [26-31]
PIŚMINNICTWO
1. Klijer R, Bar K. Krwiomocz – diagnostyka i postępowanie.
Lekarz 2005; 9 : 120, 132.
2. Kiliś-Pstrusińska K, Zwolińska D. Krwinkomocz i krwiomocz
jako problem diagnostyczny. Fam Med Prim Care Rev
2005; 7, 2: 398-404.
3. Wardyn A, Życińska K, Małecki R. Krwinkomocz i krwio-
mocz jako wiodące objawy schorzeń układu moczowo-
płciowego. Pol Med Rodz 2004; 6,3:1143-1144.
4. Nowicki M, Biedunkiewicz B. Krwinkomocz. Forum Nefrolo-
gii 2009; 2,1:60-63.
5. Młot B, Gawroński K, Oborska S, Pielichowski W, Waśko-
Grabowska A, Rzepecki P. Krwotoczne zapalenie pęcherza
moczowego. Curr Gynecol Oncol 2012; 10,1:71-87.
6. Dembińska - Kieć A, Naskalski J. Diagnostyka laboratoryjna
z elementami biochemii klinicznej. Wrocław; Elsevier Urban
& Partner, 2010.
7. Solnica B. Diagnostyka laboratoryjna. Warszawa; PZWL,
2014.
8. Kinkaid-Smith P, Fairley K. The investigation of hematuria.
Semin. Nephrol 2005; 25: 127–135.
9. American Urological Association (AUA), American Institute
of Ultrasound in Medicine (AIUM). AIUM Practice Guideline
for the Performance of an Ultrasound Examination in the
Practice of Urology. Effective November 5, 2011 – AIUM
PRACTICE GUIDELINES – Ultrasound in the Practice of
Urology. Dostęp: 21.06.2017.
.
10. ACR–AIUM–SPR–SRU Practice Guideline for the Perfor-
mance of an Ultrasound Examination of the Abdomen
