20-23
20
Journal of Clinical Healthcare 2/2017
ARTYKUŁY POGLĄDOWE (REVIEW PAPERS)
Kserostomia u ludzi w podeszłym wieku
(Xerostomia in the elderly)
A Dutkowska
1,A,D
, , I Brukwicka
2,B
, Z Kopański
2,3,F,C
, J Rowiński
1,E
, F Furmanik
1,B,C
1. Collegium Masoviense – Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu
2. Państwowa Wyższa Szkoła Techniczno-Ekonomiczna w Jarosławiu
3. Wydziału Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński
Abstract –
The authors have discussed xerostomia, which is also called a subjective feeling of dryness in oral cavity caused by decreased
salivation. They have characterised the pathophysiology of this process, emphasising the physiological significance of proper salivation and saliva
composition. They have underlined the fact that xerostomia is most frequently a symptom of co-existent systemic diseases and very rarely a
separate ailment. The diseases which can impair the secretory glands are AIDS, hyperthyroidism, type I diabetes, lithiasis, salivary gland
inflammations, pernicious anaemia, avitaminosis (B1, B2, B6 i B12). The elderly might experience xerostomia alongside Parkinson’s or
Alzheimer’s. The attention here has been paid to the fact that xerostomia might be a consequence of a range of medications. The significance of
diet for mucosal lesions in the elderly has been discussed.
Key words –
senility, xerostomia, pathophysiology, symptoms, diagnosis, treatment, significance of diet.
Streszczenie -
Autorzy omówili kserostomię nazywaną subiektywnym odczuwaniem suchości jamy ustnej wywołanym zmniejszonym
wydzielaniem śliny. Scharakteryzowali patofizjologię tego procesu, podkreślając znaczenie fizjologiczne prawidłowego wydzielania i składu śliny.
Podkreślili, że kserostomia zazwyczaj jest objawem współistniejących chorób ogólnoustrojowych, bardzo rzadko jest oddzielną jednostką
chorobową. Choroby, które doprowadzają do upośledzenia gruczołów wydzielniczych to AIDS, nadczynność tarczycy, cukrzyca typu I, kamica i
stan zapalny gruczołów ślinowych, niedokrwistość Addisona i Biermera., awitaminoza (B1, B2, B6 i B12). U osób w wieku podeszłym
kserostomia występuje u chorych z zespołem Parkinsona oraz Alzheimera. Zwrócono także uwagę, że kserostomia może być następstwem
stosowania szeregu leków. Omówiono ponadto znaczenie diety w kształtowaniu zmian śluzówkowych u ludzi w starszym wieku.
Słowa kluczowe -
starszy wiek, kserostomia, patofizjologia, objawy, rozpoznanie, leczenie, znaczenie diety.
Wkład poszczególnych autorów w powstanie pracy -
A
-
Koncepcja i projekt badania, B-Gromadzenie i/lub zestawianie danych, C-Analiza i
interpretacja danych, D-Napisanie artykułu , E-Krytyczne zrecenzowanie artykułu, F-Ostateczne zatwierdzenie artykułu
Adres do korespondencji —
Prof. dr Zbigniew Kopański, Collegium Masoviense – Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu, Żyrardów, ul. G. Narutowicza
35, PL-96-300 Żyrardów, e-mail
Zaakceptowano do druku:
27.04.2017.
SUCHOŚĆ JAMY USTNEJ
Kserostomią nazywa się subiektywne odczuwa-
nie suchości jamy ustnej wywołane przez
zmniejszone wydzielanie śliny. Jest to problem
milionów ludzi na całym świecie. Choroba ta
występuje w postaci kserostomii prawdziwej i
rzekomej. Kserostomia prawdziwa (xerostomia
vera, primaria) jest wynikiem upośledzenia pracy
gruczołów ślinowych, natomiast w kserostomii
rzekomej (xerostomia spuria, symptomatica)
suchość w jamie ustnej nie jest spowodowane złym
wydzielaniem śliny przez gruczoły ślinowe.
Schorzeniem tym nazywa się efekt końcowy
odpływu śliny czyli proces odparowania, adsorpcji
do błony śluzowej i usuwania przez połykanie. [1-3]
Ślinę w 99% tworzy woda. Pozostały 1 % to
nieorganiczne sole potasu, wapnia, sodu, magnezu
oraz związki organiczne takie jak kwas moczowy,
cholesterol i białka (enzymy). Prawidłowe
wydzielanie śliny która nie jest stymulowana
powinno mieścić się w zakresie 0,25 ml/min do 0,35
ml/min, natomiast śliny stymulowanej od 1,0 ml/min
