12-15
14
Journal of Clinical Healthcare 2/2017
włóknistego. Głównymi przyczynami tej jednostki
chorobowej jest brak dobrego dopasowania
uzupełnień protetycznych do tkanek jamy ustnej oraz
ich wieloletnie użytkowanie. Zażywanie fenytoiny i
hydantoiny – leków przeciwpadaczkowych. Stosowa-
nie immunosupresji – cyklosporyny A, na przykład po
transplantacji narządów. Zażywanie leków blokują-
cych kanały wapniowe w zaburzeniach rytmu serca i
przy chorobie wieńcowej.
Złuszczające zapalenie dziąseł
występuje głównie u
kobiet w podeszłym wieku. Jest trudne do wyleczenia.
Występuje w przebiegu niektórych chorób infekcyj-
nych lub przy nadczynności tarczycy.
Nieleczone zapalenie dziąseł może przejść w
zapalenie przyzębia. Jego cechą charakterystyczną
jest utrata przyczepu łącznotkankowego oraz utrata
kości wyrostka zębodołowego. Zapalenie przyzębia
może być przewlekłe, agresywne lub związane
z chorobami ogólnoustrojowymi. U osób w wieku
podeszłym przewlekle zapalenie przyzębia może
przyjmować postać uogólnioną bądź zlokalizowaną.
Ma na to wpływ ryzyko związane z obecnością
osteoporozy oraz to że obecnie starsi ludzie coraz
dłużej zachowują własne uzębienie. Agresywne
zapalenie przyzębia u osób wieku senioralnym
występuje stosunkowo rzadko, natomiast częściej niż
u osób w młodszym wieku notuje się występowanie
chorób przyzębia w chorobach ogólnoustrojowych. Z
ostrych stanów przyzębia najczęściej obserwuje się
występowanie ropni przyzębnych oraz zespołów
endoperiodontalnych. [5,6-8]
Często występuje zmniejszenie wysokości
zwarciowo-zgryzowej co jest przyczyną urazów
zgryzowych i jest to jedna z najczęściej występują-
cych wad nabytych.
Choroby przyzębia są chorobą nieuleczalną, można
starać się zahamować ich rozwój, natomiast
niemożliwe jest ich całkowite wyleczenie. W starszym
wieku proces chorobowy przebiega powoli, prowadzi
do rozchwiania zębów w konsekwencji do ich utraty, a
co za tym idzie choroba ta prowadzi do pogorszenia
wydolności żucia. [9,10]
Jeśli dochodzi do sytuacji gdzie w jamie ustnej
pacjenta pojawiają się braki zębowe lub też całkowite
bezzębie konieczne jest zastosowanie leczenia
protetycznego. Leczenie to ma na celu głównie
poprawę estetyki oraz zachowanie i komfort funkcji
żucia, co jest podstawą dobrej jakości życia starszych
osób. Leczenie protetyczne osób w wieku senioral-
nym jest warunkowane przez szereg czynników
zarówno ogólnych takich jak: poziom wykształcenia,
ogólny stan zdrowia, możliwości ekonomiczne,
sprawność psychiczna i fizyczna, stopień współpracy
pacjenta z lekarzem, jak i miejscowych na przykład:
stan zdrowia jamy ustnej, poziom higieny jamy ustnej,
stan podłoża kostnego, cechy obecności osteoporozy,
utrata elastyczności błony śluzowej jamy ustnej,
suchość jamy ustnej, stopień utraty powierzchni
żucia, jakość materiałów stomatologicznych.
Obecnie starsi pacjenci przez ciągle zmieniające
się uwarunkowania społeczne, ekonomiczne i
kulturowe stawiają coraz większe wymagania co do
funkcji czynnościowej i estetycznego wyglądu
uzupełnień protetycznych dla zapewnienia idealnego
komfortu żucia i mowy. Gdy u pacjenta występują
niewielkie braki zębowe często zastępowane są one
stałymi uzupełnieniami protetycznymi (korony, mosty
protetyczne) do których pacjent szybko się
przyzwyczaja, a warunki żucia są tylko nieznacznie
zmienione i często pacjent nawet ich nie zauważa.
Nie wszystkie brakujące zęby wymagają odbudowy
protetycznej. Uzupełnienia stałe są zawsze
korzystniejsze dla pacjenta. [5,11,12]
W przypadku kiedy braki zębowe są rozległe
konieczna jest rehabilitacja układu stomatognatycz-
nego uzupełnieniami ruchomymi. Wielkość oraz
rodzaj uzupełnień protetycznych mają bezpośredni
duży wpływ na wydolność żucia. U osób w wieku
senioralnym stan uzębienia musi być kontrolowany i
oceniany aby ustalić obecne i przyszłe potrzeby
pacjenta, a uzupełnienie dużych braków zębowych
jest trudne i jest dużym wyzwaniem dla zespołu
stomatologicznego. Ograniczeniami w procesie
protezowanią są: wiek pacjenta- powyżej 80 lat,
bezzębie trwające 5 lat, nieużytkowanie nigdy protez
oraz choroby takie jak astma czy epilepsja przy
których leczenie protetyczne staje się niebezpieczne
dla zdrowia pacjenta, zwłaszcza gdy nie wykazuje on
współpracy. Adaptacja do protez ruchomych jest
znacznie cięższa dla pacjenta niż do uzupełnień
stałych. Istotną rolę odgrywają tu czynniki
anatomiczne, fizyczne i psychologiczne oraz morfolo-
giczne warunki do retencji protez, które są
ograniczone. Zmniejszone wydzielanie śliny powoduje
dyskomfort podczas zakładania protez. Proteza
częściowa jest zazwyczaj gorzej tolerowana przez
pacjentów. Proteza całkowita jest akceptowana gdy
spełnia rolę zarówno estetyczną jak i funkcjonalną-
wygodne spożywanie pokarmów oraz jest zgodna z
oczekiwaniami pacjenta. Wydolność żucia jest jednak
mocno ograniczona zarówno w przypadku protez
częściowych jak i całkowitych. [11,13]
