7-11
9
Journal of Clinical Healthcare 2/2017
Innym ważnym problemem, który może dotyczyć
seniorów jest ryzyko rozwinięcia się u nich hipotermii.
Ryzyko takie dotyczy głównie osób mieszkających
samotnie, nie doznających pomocy ze rodziny czy ze
strony osób z najbliższego środowiska. Brak dbałości
o odpowiednie dogrzanie mieszkania, często wyni-
kające z trudności finansowych seniora doprowadza
do przebywania w środowisku o mocno obniżonej
temperaturze ( problem ten dotyczy głównie zimy) co
prowadzić może znacznego wyziębienia organizmu
osoby starszej.[21]
Psychologiczne konsekwencje upadków, czyli
tzw. zespół powypadkowy (
post fall syndrome
)
przynosi powtórne ograniczenia aktywności fizycznej,
buduje strach. Lęk przed kolejnym upadkiem
zmniejsza aktywność fizyczną i ogranicza wykony-
wanie czynności dnia codziennego. [13,22]
Występowanie depresji i związane z nią
zachowania prowadzą do blokady chęci prowadzenia
aktywności fizycznej, a także wykonywania
czynnościach codziennych. Zmniejszenie aktywności
prowadzi do zubożenia siły mięśniowej i problemów
z zachowaniem stabilnej postawy. [9,12]
OCENA RYZYKA URAZU
Ocenę stanu możliwości życiowych osób
starszych dokonuje się w oparciu jest skale takie jak
np. Kompleksowa Ocena Geriatryczna czy
Całościowa Ocena Geriatryczna „Kompleksowa
ocena geriatryczna jest wielowymiarowym i
interdyscyplinarnym
procesem
diagnostycznym
mającym na celu określenie problemów medycznych,
psychicznych, fizycznych oraz potencjału czynno-
ściowego osób starszych. Proces ten obejmuje cztery
główne dziedziny: ocenę stanu czynnościowego,
ocenę stanu zdrowia fizycznego, ocenę stanu
psychicznego oraz ocenę stanu socjalnego. Ocena ta
prowadzona jest także w celu stworzenia komplekso-
wego planu opieki pielęgniarskiej”. [23] Szczerbińska
wskazuje, że w miarę nasilania niepełnosprawności w
czynnościach dnia codziennego osoby starsze wyra-
żają zwiększone zapotrzebowanie na pomoc
pielęgniarską oraz pomocy społecznej. [17,18,23]
Całościowa Ocena Geriatryczna (COG) stanowi
zbiór metod i narzędzi oceniających stan funkcjonalny
oraz sprawności chorego, choroby współistniejące,
zdolności poznawcze, stan psychologiczny, odżywie-
nie, rodzaj przyjmowanych leków oraz typ i zakres
wsparcia socjalnego. Kwalifikowane są do niej osoby
po 70 roku życia. COG daje szerokie możliwości
w ocenie stanu chorego pod względem samodziel-
nego funkcjonowania, oceny stanu psychicznego czy
sprawnościowego. Skale takie jak np. ADLs (
Activi-
ties of Daily Living
) – ukazują możliwość chorego pod
względem codziennych czynności dnia codziennego,
odżywianie, poruszanie się w pomieszczeniu,
zachowania higieny osobistej. Kolejnym elementem
oceny są czynności związane z zaopatrzeniem
domu, dokonywaniem zakupów, korzystaniem z
komunikacji, a także przyjmowaniem leków. ADLs
pokazuje czy senior jest samowystarczalny. [24]
PROFILAKTYKA URAZÓW
Zapobieganie urazom jest ważnym elementem
profilaktyki
tych
incydentów.
Do profilaktyki
zapobiegającej urazom należy m.in.: noszenie
okularów odpowiednich do posiadanej wady wzroku,
celem polepszenia widzenia, zaopatrzenie ludzi z
dysfunkcjami w chodziki, kule bądź inne pomoce,
codzienny ruch, usuwanie dywanów i drobnych mebli,
które mogą spowodować potknięcie się osoby w
starszym wieku, wyposażenie łazienek w uchwyty
ułatwiające równowagę, odpowiednie przystosowanie
mieszkania np. poprzez likwidacje progów, właściwe
oświetlenie mieszkań, klatek schodowych i ulic. [1]
Aktywności fizycznej jest rozumiana, jako
dowolna forma ruchu ciała wywołana skurczami
mięśni, podczas którego wydatek energii przekracza
poziomy energii spoczynkowej. [25-29]
Systematyczny wysiłek fizyczny odgrywa istotna
rolę w procesach fizjologicznych organizmu
człowieka. Osoba aktywna fizycznie może przeżyć
nawet o 5-7 lat dłużej od człowieka nie
podejmującego aktywności fizycznej. Efektem tego
jest opóźnienie występowania takich chorób jak
depresja, zmiany metaboliczne, nowotwory jak i
ogólna zmiana jakości życia. [26-30]
Nawet najmniejszy wysiłek fizyczny wpływa
korzystnie na nasz organizm. Wysiłek fizyczny
doprowadza do zwiększenia objętości wyrzutowej
serca, rozbudowy sieci naczyń włosowatych, a co za
tym idzie rozbudowy krążenia obocznego prowadząc
do lepszego dotlenowaniai odżywienia tkankowego,
a także sprawniejszej eliminacji komórkowych
produktów przemiany materii. Wysiłek fizyczny niesie
za sobą zwiększenie zapotrzebowania na tlen,
zwiększa objętość klatki piersiowej a przede
wszystkim pęcherzyków płucnych. [31,32]
