9-13
11
Journal of Clinical Healthcare 3/2017
URAZY NEREK
Wyróżnia się urazy tępe i penetrujące nerek.
Amerykańskie Stowarzyszenie Chirurgii Urazowej –
AAST (American Association for the Surgery of
Trauma) zaproponowało V. stopniową klasyfikację
urazów [17]:
I stopień - stłuczenia, krwiak podtorebkowy
II stopień – krwiak okołonerkowy niepowiększa-
jący się lub rozerwanie miąższu do 1 cm
III stopień – rozerwanie miąższu powyżej 1 cm,
ale bez uszkodzenia dróg moczowych
IV stopień – duże rozerwanie miąższu z uszko-
dzeniem dróg moczowych, krwiak powiększa się,
dołącza się krwiomocz, występuje izolowane
uszkodzenie tętnicy lub żyły nerkowej
V stopień – oderwanie szypuły naczyniowej, zni-
szczenie przez rozkawałkowanie nerki
O urazie nerek mogą świadczyć wybroczyny
podskórne w okolicy lędźwiowej. Podczas badania
fizykalnego występuje tkliwość, obrona mięśniowa,
można wyczuć palpacyjnie guz. Jednym z objawów
jest różnie nasilony krwiomocz. [18,19]
Współcześnie zalecane postępowanie preferuje
taktykę zachowawczego leczenie tępych urazów
nerek. Urazy I–III stopnia zwykle leczone są
zachowawczo, a dopiero w przypadku urazów IV i V
stopnia wymagane jest postępowanie chirurgiczne
( zwłaszcza urazy nerkowo-naczyniowe V stopnia są
bezwzględnym wskazaniem do leczenia chirurgicz-
nego).
Następstwem urazu nerki może być nadciśnienie
tętnicze w mechanizmie niedokrwienia części mią-
ższu nerkowego, bądź zwężenia tętnicy z miejscu
blizny po krwiaku. Sporadycznie spotykany jest zanik
nerki spowodowany rozdarciem błony wewnętrznej
tętnicy w momencie naciągnięcia przy urazie i
wtórnym niedokrwieniem. [18-20]
ZAKRZEPICA ŻYŁ NERKOWYCH
Sadzi się, że zakrzepica żył nerkowych powstaje
znacznie częściej niż jest faktycznie rozpoznawana.
W etiologii jej powstawania wymienia się udział
czynników wewnętrznych ( np. hipowolemia,
pierwotne choroby nerek, urazy, nowotwory, zespół
nerczycowy), zewnętrznych (ciąża, guzy przestrzeni
zaotrzewnowej, chłoniaki ) i czynnościowych (prawo-
komorowa niewydolność krążenia, niewydolność
krążenia w wadach zastawki trójdzielnej, zaciskające
zapalenie osierdzia ) sprzyjające rozwojowi zakrze-
picy. [21,22]
W zakrzepicy żył nerkowych pojawia się ból
okolicy krzyżowej, krwiomocz, białkomocz oraz
zmniejszenie diurezy. [23,24]
GRUŹLICA NEREK
Czynnikiem etiologicznym jest
Mycobacterium
tuberculosis
, tlenowy prątek kwasooporny, trudny do
wyhodowania. Zakażenie nerek następuje z reguły
drogą krwiopochodną z ognisk zlokalizowanych poza
układem moczowym np. w płucach. Z reguły dochodzi
do zakażania obu nerek jednoczasowo i choroba
rozwija się w obu nerkach z podobną
intensywnością, czasem jednak swoiste zmiany
zapalne są zdecydowanie dynamiczniejsze w jednej
nerce. Gruźlica nerek pojawia się często po
transplantacji nerek. Jest z reguły ponownym
zachorowaniem. Znacznie rzadziej dochodzi do
pierwszorazowego zachorowania bądź przeniesienia
od dawcy narządu.[25]
Gruźlica nerek jest drugą z najczęstszych
lokalizacji narządowych, po gruźlicy płuc. Postęp
zmian patologicznych jest związany z rozplem
komórek mezenchymalnych w okolicy naczynia
odprowadzającego kłębuszka nerkowego, tworzeniem
się ziarniny gruźliczej z ogniskami skrzepowej
martwicy. Dochodzi do intensywnego niszczenia
kanalików nerkowych, powstają owrzodzenia w błonie
śluzowej sklepień kielichów mniejszych. Tworzą się w
nerce gruzełki gruźlicze, ulegające później
bliznowaceniu lub serowaceniu. Może pójść do
wytworzenia ropnia gruźliczego nerki tzw. guza
serowatego. W przypadku rozprzestrzenienia się tego
procesu rozwija się roponercze.
W ok. 20% choroba rozwija się bezobjawowo.
Później powstaje osłabienie, zmęczenie, dochodzi po
podwyższenia temperatury ciała. Krwinkomocz
występuje u ok. 40% chorych, natomiast krwiomocz u
zaledwie 5% chorych we wczesnym stadium gruźlicy.
W tej fazie choroby pojawić się może ból zakażonej
nerki, a przy rozwoju roponercza , staje się ono
wyczuwalne w postaci guza ruchomego oddechowo.
