15
Journal of Clinical Healthcare 4/2015
ARTYKUŁY POGLĄDOWE (REVIEW PAPERS)
Zdrowie jako wypadkowa działania różnych czynników
(Health as a resultant of various factors)
M Woźniak
1,A,D
, I Brukwicka
3,B
, Z Kopański
1,2,F
, R Kollár
4,E
, M Kollárová
4,C
, B Bajger
3,B
1. Collegium Masoviense – Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu
2. Wydziału Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński
3. Państwowa Wyższa Szkoła Techniczno-Ekonomiczna w Jarosławiu
4. Uniwersytet Nauk o Zdrowiu i Pracy Socjalnej św. Elżbiety w Bratysławie (Słowacja)
Abstract—
The authors have discussed selected matters related to the maintenance of good health. Eating habits are analysed and the use of
stimulants and alcohol is stigmatised. Detailed stress reactions and their significance for a human organism are presented. The attention is paid
to the very positive of physical activity for many system and organs. Physiological reactions of the organism related to physical activity are
characterised.
Key words —
health, eating habits, stimulants, alcohol, stress, physical activity.
Streszczenie—
Autorzy omówili wybrane zagadnienia związane z utrzymaniem dobrego zdrowia. Scharakteryzowali nawyki żywieniowe, poddali
krytyce stosowanie używek i alkoholu. Szczegółowiej omówili reakcje stresowe i ich znaczenia dla organizmu. Zwrócili również uwagę na bardzo
pozytywne działanie aktywności ruchowej na wiele układów i narządów. Scharakteryzowali reakcje fizjologiczne organizmu związane z pracą
fizyczna ( aktywnością ruchową).
Słowa kluczowe —
zdrowie, nawyki żywieniowe, używki, alkohol, stres, aktywność ruchowa
Wkład poszczególnych autorów w powstanie pracy—
A
-
Koncepcja i projekt badania, B-Gromadzenie i/lub zestawianie danych, C-Analiza i
interpretacja danych, D-Napisanie artykułu , E-Krytyczne zrecenzowanie artykułu, F-Ostateczne zatwierdzenie artykułu
Adres do korespondencji —
Prof. dr Zbigniew Kopański, Collegium Masoviense – Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu, Żyrardów, ul. G. Narutowicza
35, PL-96-300 Żyrardów, e-mail
Zaakceptowano do druku:
16.10.2015.
ZDROWE ODŻYWIANIE
Duży wpływ na zdrowie i rozwój człowieka ma za-
równo ilości jak i jakość pożywienia. Prawidłowe od-
żywianie ma duże znaczenie w każdym okresie życia
człowieka, szczególnie jednak nieprawidłowości diete-
tyczne odbijają się na rozwoju młodego organizmu.[1-
6]
Na ogół rosnący młody organizm potrzebuje wię-
cej składników budulcowych niż dorosły człowiek, i
tak dla przykłady norma zapotrzebowania na białko w
niektórych przedziałach wiekowych okresy dziecięce-
go jest nawet 1,3 razy większa niż u dorosłego, a z
kolei norma spożycia węglowodanów powinna być
niższa nawet o połowę, zwłaszcza u dzieci w wieku
do 12 miesiąca życia w porównaniu do dorosłych.
Ważnym staje się nie tylko ilościowa zawartość
składników pokarmowych wdanych produktach ale
również ich proporcje. Dla przykładu zalecany poziom
węglowodanów w diecie osób powyżej 1 roku życia
to 50-70%, w tym cukrów 10-20%, cukrów dodanych
nie więcej niż 10 %.W nawykach żywieniowych mło-
dzieży należy także zadbać o odpowiednio wysoką
podaż witam, w tym witamin rozpuszczalnych w tłusz-
czach.[5-7]
Prawidłowe odżywianie to dostarczanie do orga-
nizmu niezbędnych składników odżywczych, służą-
cych generowaniu energii i budulca dla utrzymania
zdrowia i prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Dla przykłady energia. Jej udziału wymagają rosnące
tkanki. Do 3. miesiąca życia koszt energetyczny
wzrostu stanowi 35% całkowitego zapotrzebowania
na energię. W wieku 12 miesięcy wydatek energe-
tyczny idący na wzrost organizmu obniża się już do
5%, a w drugim roku życia do 3% całkowitego zapo-
trzebowania energetycznego. W okresie dojrzewania
utrzymuje się na poziomie 1-2%, a po 20 r.ż. spada
już do zera.[7]
15-20
