9
Journal of Clinical Healthcare 1/2016
ARTYKUŁY POGLĄDOWE (REVIEW PAPERS)
Trudności wychowawcze wieku dorastania
(Upbringing difficulties in adolescence)
J Kurasz
1,A,D
, I Brukwicka
1,B
, Z Kopański
2,3,F
, R Kollár
4,E
, M Kollárová
4,C
, B Bajger
3,B
, E
Bojanowska
2,B
1. Państwowa Wyższa Szkoła Techniczno-Ekonomiczna w Jarosławiu
2. Collegium Masoviense – Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu
3. Wydziału Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński
4. Uniwersytet Nauk o Zdrowiu i Pracy Socjalnej św. Elżbiety w Bratysławie (Słowacja)
Abstract—
The authors have discussed the genetic, gender-related, environmental, climactic, and cultural factors that impact children’s matura-
tion. The emphasis is placed on the junior school period as a difficult time both for the child and the parents. The behaviour disorders and de-
pressive behaviour that may accompany the period have been discussed.
Key words —
upbringing difficulties, maturation process.
Streszczenie—
Autorzy zwrócili uwagę na czynniki genetyczne, płciowe, środowiskowe, klimatyczne, kulturowe mające znaczenie w dojrzewa-
niu dziecka, podkreślili specyfikę wieku gimnazjalnego jako okresu trudnego, zarówno dla samego dziecka, jak i dla rodziców, omówili zabu-
rzenia zachowania i zachowania depresyjne mogące towarzyszyć temu okresowi.
Słowa kluczowe —
trudności wychowawcze, dorastanie młodzieży
.
Wkład poszczególnych autorów w powstanie pracy—
A
-
Koncepcja i projekt badania, B-Gromadzenie i/lub zestawianie danych, C-Analiza i
interpretacja danych, D-Napisanie artykułu , E-Krytyczne zrecenzowanie artykułu, F-Ostateczne zatwierdzenie artykułu
Adres do korespondencji —
Prof. dr Zbigniew Kopański, Collegium Masoviense – Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu, Żyrardów, ul. G. Narutowi-
cza 35, PL-96-300 Żyrardów, e-mail
Zaakceptowano do druku:
15.01.2016.
WSTĘP
Dojrzewanie to całość przemian, którym podlega
organizm dziecka, przeobrażając się w organizm
osoby dorosłej. Zmiany te zachodzą jednocześnie w
budowie zewnętrznej, wewnętrznej a także w psy-
chice.[1-4]
Na dojrzewanie mają wpływ czynniki genetyczne,
płciowe, środowiskowe, klimatyczne, kulturowe. Doj-
rzewanie biologiczne polega na zmianach w budowie
zewnętrznej człowieka. Gwałtownemu wzrostowi ciała
towarzyszy także powiększenie się narządów we-
wnętrznych: serca, płuc, nerek i innych. Dojrzewanie
zostaje zakończone, gdy wszystkie narządy i układy
są w pełni rozwinięte.
Dojrzewanie jest biologiczną fazą przechodzenia z
etapu rozwoju dziecka do etapu człowieka dorosłego.
To okres różnorodnych burzliwych przemian. Wszel-
kie zmiany dotyczą też oczywiście układu nerwo-
wego.[4]
SPECYFIKA WIEKU GIMNAZJALNEGO
Wiek gimnazjalny, czyli okres między 13 a 16 ro-
kiem życia jest trudny, zarówno dla samego dziecka,
jak i dla rodziców. To czas kształtowania tożsamości,
czas buntu. Okres ten uznawany jest za najtrudniej-
szy dla współżycia z otoczeniem. Rodzi się własna
osobowość wychowanka. Towarzyszą temu proce-
sowi liczne błędy np. mylenie intymności z zamknię-
ciem w sobie, zastępowanie krytyki krytykanctwem,
identyfikowanie wolności z robieniem tego na co ma
się ochotę. Do tego dokłada się charakterystyczna w
9-12
