13
Journal of Clinical Healthcare 1/2016
ARTYKUŁY POGLĄDOWE (REVIEW PAPERS)
Współczesne dylematy zdrowotne młodzieży i dorosłych -
anoreksja
(Contemporary health-related dilemmas of adolescents and adults - anorexia)
A Szpytman
1,A,D
, I Brukwicka
1,B
, Z Kopański
2,3,F
, R Kollár
4,E
, M Kollárová
4,C
, B Bajger
3,B
,
E Bojanowska
2,B
1. Państwowa Wyższa Szkoła Techniczno-Ekonomiczna w Jarosławiu
2. Collegium Masoviense – Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu
3. Wydziału Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński
4. Uniwersytet Nauk o Zdrowiu i Pracy Socjalnej św. Elżbiety w Bratysławie (Słowacja)
Abstract—
The authors have presented selected aspects of the history of studying anorexia. The causes, symptoms and process of anorexia
have been characterised. The attention has been paid on diagnostic and clinical problems related to the disease.
.
Key words —
anorexia, causes, clinical process, diagnostics, treatment.
Streszczenie—
Autorzy przedstawili wybrane zagadnienia z historii poznawania anoreksji, scharakteryzowali przyczyny jej powstawania, objawy
oraz przebieg. Zwrócili uwagę na problemy diagnostyczne i lecznicze tej choroby.
Słowa kluczowe —
anoreksja, przyczyny powstawania, przebieg kliniczny, diagnostyka, leczenie.
Wkład poszczególnych autorów w powstanie pracy—
A
-
Koncepcja i projekt badania, B-Gromadzenie i/lub zestawianie danych, C-Analiza i
interpretacja danych, D-Napisanie artykułu , E-Krytyczne zrecenzowanie artykułu, F-Ostateczne zatwierdzenie artykułu
Adres do korespondencji —
Prof. dr Zbigniew Kopański, Collegium Masoviense – Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu, Żyrardów, ul. G. Narutowicza
35, PL-96-300 Żyrardów, e-mail
Zaakceptowano do druku:
15.01.2016.
O ANOREKSJI HISTORYCZNIE
Anoreksja zwana jadłowstrętem psychicznym jest
zaburzeniem charakteryzującym się celową utratą
masy ciała wywoływaną i często podtrzymywaną
przez pacjenta. [1,2] Etymologia słowa wywodzi się z
języka greckiego, gdzie
an
oznacza pozbawienie,
brak a
orexis
- apetyt co wskazuje na główną cechę
tej choroby, tzn. brak apetytu. De facto chorzy
jednak odczuwają głód, ale tłumią go przez lęk przed
przytyciem. Lęk ten zamienia się w obsesję, która
powoli, ale skuteczne niszczy osoby chore
na anoreksję.[3,4,5]
Najstarsze wzmianek o świadomym ograniczaniu
spożywania zarówno ilościowym jak i jakościowym
pokarmów pochodzą ze średniowiecza i są opisane
np. w żywotach świętych. Dla przykładu Św. Antoni
jadł tylko raz dziennie i to po zachodzie słońca, a z
kolei Św. Szymon Słupnik ograniczał się w jedzeniu
naśladując Jesusa żyjącego na pustyni. Przypadki
głodzenia się w imię wyższych racji, w tym wypadku
związanych z religią nazwane zostały
świętym
jadłowstrętem
.[5]
Pomiędzy XVI a XVIII wiekiem
święte głodzenie
zostało wyparte przez inne zjawisko, czyli tzw.
poszczące dziewczęta
. W tym okresie zaczęło
bowiem panować przekonanie że jedzenie bardzo
małych ilości posiłków lub nawet całkowite
poszczenie decyduje o życiu wiecznym i znakomitej
kondycji. Osoby poszczące w ten sposób
pokazywane były na dworach i jarmarcznych
odpustach. Miały być przykładem właściwego
postępowania, ale prezentacja ich odbywała się
zawsze w początkowej fazie głodówki, wtedy gdy
zachowywali jeszcze pełnie zdrowia i energii, nie
pokazywano ich natomiast w okresie postępującego
już wyniszczenia organizmu spowodowanego
niedoborami energetyczno-składnikowymi.[5,6]
13-16
