14
Journal of Clinical Healthcare 1/2016
W XIX wieku
poszczące dziewczęta
zaczęto
utożsamiać z Bożą obecnością na ziemi, znacznie
wzrosła ich popularność, miejsca ich pobytu były
celem licznych pielgrzymek, a same
poszczące
dziewczęta
były często obdarzane hojnymi darami. [5]
Do czasów współczesnych niektóre mniejszości
narodowe żyjące z dala od cywilizacji stosują
przedinicjacyjne głodówki, mające na celu
przygotowanie członka tych społeczności do podjęcia
nowej roli w danej grupie społecznej (przekroczenie
kolejnego etapu życia).
Anoreksję, jako jednostkę chorobową uznano w
1873 r. Nadano jej nazwę
anervous consumption
.
[5,6]
Z pierwszej połowy XX wieku pochodzi
koncepcja, zakładająca, że na anoreksję cierpiały
tylko kobiety, u których powstanie oraz utrzymywanie
się tego zaburzenia powiązane było z seksualnością.
„..że
anoreksję traktowano, jako postać histerii i
uważano, że jej objawy rozwijają się w następstwie
niepokoju macicy spowodowanego niezaspokojeniem
seksualnym
.[7] Dzisiaj pogląd taki nie ma racji bytu w
medycynie, jednak pozostawił po sobie pewne błędne
stereotypy myślenia, choćby to, że na anoreksje
chorują tylko kobiety, znajdujące się w okresie
pokwitania.[8]
PRZYCZYNY ANOREKSJI
Istnieje wiele teorii próbujących wyjaśnić
etiopatogenezę anoreksji. Współcześnie podkreśla
się, że źródła choroby należy szukać głębiej niż tylko
w kuracji odchudzającej, stającej się obsesją trudną
do opanowania.[3,5]
Albisetti uważa, że anoreksja prawie zawsze jest
próbą poradzenia sobie w sposób patologiczny z
własnymi problemami, jakimi mogą być nerwice,
czy konflikty emocjonalne, które są świadomymi czy
też nie własnymi trudnościami psychologicznymi. A
anoreksja staje się sposobem wyrzucenia poza siebie
swojego wewnętrznego problemu. [9]
Wśród przyczyn anoreksji wskazuje się [5,8,10]:
Chęć uzyskania kontroli nad jakimś aspektem
życia. Niejedzenie staje się sposobem na osią-
gnięcie autonomii oraz niezależności np. od ro-
dziców ingerujących we wszystkie sprawy
dziecka. Ciało dla chorego staje się obszarem,
w którym może sam o sobie decydować, a die-
ta jest jego samodzielnie wypracowaną decy-
zją, której nikt nie może zmienić.
Lęk przed dorosłością. W okresie adolescencji,
kiedy ciało nastolatka się zmienia może dojść
do zachwiania poczucia atrakcyjności i lęku
związanego z nieświadomością procesów
zmieniających jego organizm. Przez ogranicza-
nie jedzenia sylwetka staje się dziecięca a mie-
siączka nie pojawia się lub zanika.
Wpływ socjalno- kulturowy. Kreowanie przez
świat mody, kultury, sportu szczuplej sylwetki
ciała przyczynia się do spadku samooceny
zwykłych ludzi najbardziej podatne na te wpły-
wy są kobiety (w szczególności nastolatki).
To właśnie presja, jaką wywiera otoczenie na
osoby niepasujące do kreowanej przez media
tzw.
idealnej szczupłej kobiety
staje się mecha-
nizmem popychającym do anoreksji.
Wpływy rodzinne. W rodzinach osób z anorek-
sją obserwuje się mniejsze wsparcie i trudności
w rozwiązywaniu konfliktów. Członkowie takich
rodzinach zaprzeczają lub ignorują problemy,
ponieważ w rodzinach tych znaczące jest osią-
ganie celów i sukcesów oraz wygląd.
Podłoże genetyczne. Zaburzenia odżywiania
mogą mieć tło dziedziczne. Potwierdzają to ba-
dania przeprowadzone na bliźniętach. Otóż w
grupie chorych na anoreksję bliźnięta jednoja-
jowe w 50% chorują oba, a u dwujajowych cho-
ruje tylko 7% .
Czynniki osobowościowe- zależne od chorego,
a więc np. problemy z określeniem tożsamości,
brak poczucia autonomii, zaburzenia postrze-
gania obrazu własnego ciała i poczucia własnej
wartości oraz niska samoocena.
Anoreksja dotyczy całej osobowości a nie tylko
problemów w sferze żywieniowej. Eifert i Heffner [11]
podają, że „…
anoreksja posługuje się językiem typo-
wym dla dobrze sytuowanego i konsumpcyjnego spo-
łeczeństwa, tj. językiem diet, zwracania uwagi na figu-
rę i ilość spożywanych pokarmów…”
, czyli choroba
pojawia się w społeczeństwach wysyłających
sprzeczne sygnały, z jednej strony zostaje stworzony
szeroki dostęp do żywności, a z drugiej powstają na-
kazy dbałości o smukłą sylwetkę ciała. To różnorod-
ność współcześnie pojawiających się sygnałów popy-
cha młode osoby do przesadnego skupiania się na
swoim wyglądzie. [4,5,10,11]
