24
Journal of Clinical Healthcare 1/2016
uzależnienia od alkoholu, narkotyków, papie-
rosów,
kłopoty z utrzymaniem się w szkole z powodu
łamania panujących tam zasad,
zaburzenia zachowania,
depresja,
możliwość popełnienia samobójstwa,
rozwód.
Z ADHD się nie „wyrasta”, zmieniać się nato-
miast może nasilenie objawów, głównie hiperaktyw-
ności, która zmniejsza zwykle (choć nie zawsze)
natężenie
objawów
w wymiarze deficytu uwagi i impulsywności. Istota
problemów jednak trwa.
Ponad ważna jest jakość dorastania dziecka do-
tkniętego zespołem ADHD – może ono w tym cza-
sie spotkać przyjaciół lub wrogów, krańcowym efek-
tem dojrzewania chorego nieletniego mogą być
próby samobójcze lub wszechstronny, efektywny
pozytywnie rozwój.[1,4,5]
DIAGNOSTYKA ADHD
Podkreśla się, że rozpoznanie ADHD jest nie-
zwykle trudne, gdyż niemalże całkowicie opiera się
na obserwacji dziecka i doświadczeniu lekarza.
Wykonywane w procesie diagnostycznym badania
maja na celu jedynie wykluczenie innych chorób,
które mogą się objawiać nadpobudliwością.[1,4]
W diagnostyce kliniczno psychologicznej ADHD
stosuje się m.in. wywiad, łączącą się z nim obser-
wację, rozmowę kierowaną, eksperyment kliniczny,
testy, anamnezę, kwestionariusz oraz analizę wy-
tworów dziecięcych.[4,5]
Rozpoznanie ADHD to zadanie zespołu diagno-
stycznego i lekarsko-psychologicznego. Poniżej
przedstawiono skład zespołu diagnostycznego, jego
kompetencje i rolę jaką pełnią jego członkowie,
wraz ze wskazaniem metod diagnostycznych (ta-
bela 1).
Tabela 1. Skład, zadania i kompetencje zespołu
diagnozującego ADHD [8]
Członek zespołu
diagnostycznego
Zadania
Metody
Kompetencje
w postawie-
niu diagnozy
i zlecaniu le-
czenia
Metody
wspomaga-
jące dia-
gnozę
Pediatra lub lekarz rodzinny
Diagnoza ewen-
tualnych uszko-
dzeń OUN, wy-
kluczenie za-
trucia ołowiem,
nadczynności
tarczycy; testy
alergiczne; ba-
danie słuchu i
ostrości wzroku
itp. – rozpozna-
wanie różnico-
we, eliminujące
inne przyczyny
obserwowanej
nadruchliwości,
impulsywności i
zaburzeń kon-
centrowania
uwagi
Wywiad z rodzi-
cami dziecka;
obserwacja
dziecka w cza-
sie badania in-
ternistycznego,
rozmowa z nim;
badania bio-
chemiczne itp.
Może rozpoznać
ADHD i zlecić le-
czenie farmakolo-
giczne.
Kontakt osobisty
lub korespon-
dencyjny z nau-
czycielem lub
wychowawcą
dziecka, który
zna je od ponad
pół roku
Neurolog
Diagnoza ewen-
tualnych uszko-
dzeń OUN –
rozpoznawanie
różnicowe, eli-
minujące inne
przyczyny ob-
serwowanej na-
druchliwości,
impulsywności i
zaburzeń kon-
centrowania
uwagi.
Obok wyżej wy-
mienionych –
EEG, tomogra-
fia kompute-
rowa, rezonans
magnetyczny.
Może rozpoznać
ADHD i zlecić le-
czenie farmakolo-
giczne.
Aktometria, pe-
dometria i stabi-
lometria Wyniki
badań ogólnych
i informacje
uzyskane od le-
karza pediatry
lub rodzinnego.
Psychiatra dziecięcy
Ustalenie, czy i
ewentualnie ja-
kie sfery rozwoju
dziecka i jego
stanu psy-
chicznego są
zaburzone oraz
dlaczego do te-
go doszło
Wywiad z
dzieckiem i jego
rodzicami; ba-
danie stanu
psychicznego
dziecka róż-
nymi narzę-
dziami i techni-
kami
Może rozpoznać
ADHD, zlecić le-
czenie farmakolo-
giczne i przepro-
wadzić psy-
choterapię. WY-
DAJE ORZE-
CZENIE O ADHD
Wyniki testów
psychologicz-
nych, opinie o
dziecku od nau-
czycieli i wycho-
wawców
Psycholog
Ustalenie, czy u
badanego
dziecka istotnie
występują od-
chylenia od
normy oraz ja-
kich procesów
regulacji dotyczą
Testy psycholo-
giczne, skale i
kwestionariusze
diagnostyczne;
wywiad z rodzi-
cami, rozmowa
z dzieckiem,
obserwacja
dziecka
Może rozpoznać
ADHD i przepro-
wadzić psy-
choterapię
Analiza informa-
cji uzyskanych
od rodziców
oraz nauczycieli
i wychowaw-
ców, mających
ponad półroczny
kontakt z dziec-
kiem
Obecnie nie ma jednego sposobu oceny, który
pozwalałby na ustalenie rozpoznania, dlatego też
diagnozę stawia się przede wszystkim na podstawie
obrazu klinicznego, w którym uwzględnia się długo-
