18
Journal of Clinical Healthcare 3/2016
stosunku do postrzeganej jakości . Dokonanie wyboru
metody i techniki badawczej jest zależne od:
postawionych hipotez badawczych;
celu badań satysfakcji;
liczby i rodzaju danych;
wielkości badanej grupy;
możliwości finansowych;
możliwości czasowych;
przydatności merytorycznej i metodycznej po-
szczególnych narzędzi badawczych [25].
Narzędzia badawcze stosowane do pomiaru
satysfakcji pacjenta są bardzo zróżnicowane pod
względem docelowej grupy badanej, zasięgu badań,
liczby pytań, skali odpowiedzi, treści zawartych w
pytaniach. Jedna z grup narzędzi badawczych
stosowanych do oceniania satysfakcji z opieki to
skale stosowane do całościowej oceny jakości
świadczonej w szpitalu opieki. Zazwyczaj są to
narzędzia ogólnokrajowe, standaryzowane stworzone
na podstawie kryteriów określonych z punktu
widzenia osoby uzyskującej opiekę.
W tworzenie tego rodzaju skal zaangażowane są:
rządowe organizacje uprawnione do monitorowania
jakości w sektorze ochrony zdrowia, instytucje
finansujące
opiekę
zdrowotną,
organizację
pozarządowe, instytuty naukowo-badawcze.
Uzyskiwane w ten sposób informacje umożliwiają
dokonanie obiektywnych porównań na poziomie
całego państwa, usług, które świadczone są w
poszczególnych szpitalach. Przyczyniają się też do
tworzenia rankingów szpitali i oddziałów, prowadząc
do identyfikacji miejsc wymagających poprawy.
Uzyskane wyniki badań za pomocą ogólnokrajowych
narzędzi badawczych umożliwiają chorym dokonanie
świadomego wyboru miejsca leczenia. Te same
wyniki badań pozwalają także instytucjom dokonują-
cym
finansowania
usług
zdrowotnych
na
kontrolowanie
sposobu
wydawania
środków
przeznaczonych na działania, które zmierzają do
poprawy jakości opieki.
Ogólnokrajowa grupa narzędzi badawczych
stosowana w Polsce do ogólnego pomiaru satysfakcji
pacjenta została opracowana przez Centrum
Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia. Grupa
tych narzędzi badawczych składa się z:
PASAT HOSPIT 1 – stosowana w celu pomiaru
ogólnej satysfakcji pacjenta przebywającego w
szpitalu;
PASAT PEDIATRIA – stosowana w szpitalach
dziecięcych;
PASAT POZ – stosowana w podstawowej opiece
zdrowotnej [25].
Autorzy podają iż narzędzia te były wielokrotnie
stosowane z wykorzystaniem technik statystycznych i
jakościowych. Wyżej opisana grupa narzędzi
badawczych jest udostępniana zainteresowanym
odpłatnie. Do ocenianych elementów świadczonej w
szpitalu opieki należy min.:
przyjęcie do szpitala;
opieka lekarska
pozostały personel medyczny;
pobyt w oddziale szpitalnym;
informowanie;
wsparcie.
W polskiej medycznej literaturze istnieje wiele prac
poświęconych satysfakcji pacjenta, niewiele badań
skupionych jest na opiece pielęgniarskiej. Badania
ogólnej jakości placówki medycznej mierzone
poziomem satysfakcji traktują ten obszar wycinkowo.
Oparte zazwyczaj na kwestionariuszach autorskich
ankiety uniemożliwiają miarodajne porównanie
wyników oraz wyodrębnianie czynników, które mają
największy wpływ na poziom satysfakcji.
Na polskim gruncie wprowadzone zostało dotąd
tylko jedno narzędzie standaryzowane, które służy
ocenie satysfakcji pacjentów z opieki pielęgniarskiej –
jest to skala NSNS (The Newcastle Satisfaction with
Nursing Scale). Skala ta została opracowana w
Wielkiej Brytanii przez badaczy z Uniwersytetu w
Newcastle upon Tyne. Narzędzie to przetłumaczono
na język polski. Skala ta służy poznaniu opinii i
doświadczeń pacjentów z uzyskiwanej w trakcie
pobytu w szpitalu opieki pielęgniarskiej. Wadą tego
narzędzia jest fakt, iż stworzone zostało poza
granicami Polski, w innych warunkach pracy
pielęgniarskiej, związanych ze znacznie wyższą
autonomią zawodową [26,27].
Badanie satysfakcji pacjenta to wyzwanie niezwykle
złożone. Wymaga ono od badającego podjęcia wielu
decyzji, które wpływają na wartości uzyskiwanych
wyników. Badacz musi podjąć decyzje pomiędzy
wyborem narzędzia do oceny poziomu oceny
satysfakcji pacjenta lub opracowanie własnego.
Wyniki uzyskiwane w badaniach oceny poziomu
satysfakcji pacjenta mają za zadanie służyć przede
wszystkim podwyższaniu jakości opieki w zakładzie
opieki medycznej poprzez zidentyfikowanie obszarów,
które wymagają poprawy i zmian. Pacjentowi
uzyskane wyniki mają pomagać w podjęciu
świadomej decyzji dotyczących wyboru miejsca
leczenia w celu uzyskania najlepszych efektów.
